Ochrona instalacji elektrycznej przed piorunami

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 4-5 minut
aktualizacja: 2019-02-06 12:39:59
Ochrona instalacji elektrycznej przed piorunami

Niezależnie od ochrony zewnętrznej budynków, należy stosować ochronę wewnętrzną. We wnętrzach bowiem znajduje się sprzęt elektroniczny, który jest bardzo czuły na przepięcia powstające w zasilającej go instalacji elektrycznej.

Zwody chroniące antenę satelitarną
Sieć zwodów chroniących antenę satelitarną (rys. wg A.H. Hardt i Wspólnicy)

Bezpośrednie uderzenie pioruna, a nawet wyładowanie w większej (do ok. 1,5 km) odległości mogą spowodować powstawanie przepięć i iskier wtórnych. Ochrona wewnętrzna ma na celu ograniczenie tych zjawisk. Ochrona ta powinna być kompleksowa i obejmować wykonanie połączeń wyrównawczych oraz zainstalowanie aparatury zapewniającej trzystopniową ochronę strefową.

Wykonanie połączeń wyrównawczych polega na zainstalowaniu głównej szyny ekwipotencjalnej w postaci skrzynki z szeregiem zacisków oraz połączenie z nią punktu neutralnego rozdzielnicy elektrycznej, metalowych powłok kabli, metalowych rur wchodzących do budynku, połączeń wyrównawczych w łazienkach, uziomu instalacji odgromowej (jeżeli występuje ochrona zewnętrzna) itp.

Ochrona strefowa obejmuje umieszczenie w budynku ochronników (odgromników) trzech stopni:

Uziom pionowy i poziomy
Przykłady wykonania uziomu masztu antenowego:
a) uziom pionowy
b) uziom poziomy
  • I stopień (klasa B) instaluje się w złączu lub przy głównej rozdzielnicy. W zależności od systemu sieci zasilającej montuje się je tylko w trzech przewodach fazowych lub także w przewodzie neutralnym. Moją one za zadanie wstępne wytłumienie fali przepięciowej; 

  • II stopień (klasa C) umieszcza się przy głównej rozdzielnicy. Obniżają one wartość do wielkości bezpiecznej dla ograniczników III stopnia. Odgromniki klas B i C mogą mieć sygnalizację uszkodzenia, co umożliwia natychmiastową wymianę wkładki ochronnej. Muszą być zainstalowane w odległości kilku metrów od siebie. Nie jest to zwykle możliwe, gdy umieszcza się je przy głównej rozdzielnicy. W takim przypadku stosuje się dodatkowo cewkę odprzęgającą włączoną pomiędzy ochronnik klasy B a ochronnik klasy C, albo kompaktowy zestaw ochronników obu tych klas;

  • III stopień (klasa D) – ten ochronnik znajduje się bezpośrednio przy chronionych urządzeniach. Tłumią one wartość przepięcia (wstępnie obniżają w dwóch pierwszych stopniach) do wielkości bezpiecznej dla chronionych urządzeń. Może być montowany w puszce podtynkowej, w przewodzie zasilającym lub w rozgałęźniku a także we wtyczce pośredniej.

Ostatnio pojawiły się w handlu ochronniki do ochrony kompleksowej zawierające w jednym urządzeniu ochronniki wszystkich 3. stopni.

Ochronnik
Ochronnik klasy D do umieszczenia bezpośrednio przy chronionym urządzeniu (fot. Phoenix Contact)

O wyborze typu ochronnika i jego parametrach decyduje m.in.:

  • częstotliwość wyładowań atmosferycznych na danym terenie;
  • typ sieci energetycznej, z której jest zasilany chroniony budynek;
  • topografia terenu (budynki położone na wzniesieniach są bardziej narażone na uderzenie pioruna);
  • położenie budynku w stosunku do innych obiektów (w promieniu do ok. 50 m), np. budynków wyposażonych w instalację odgromową lub wysokich (powyżej 20 m) masztów, drzew, kominów itp.;
  • wyposażenie budynku w ochronę zewnętrzną lub brak takiej ochrony;
  • rodzaj urządzeń podlegających ochronie.

Eksploatacja instalacji

Aby instalacja spełniła swoją rolę musi być w pełni sprawna. Nawet drobne uszkodzenia należy usuwać na bieżąco, gdyż w przypadku uderzenia pioruna, mogą być źródłem uszkodzeń budynku, a nawet jego pożaru. Instalacja odgromowa, szczególnie zaś ochrona zewnętrzna, powinna być poddawana okresowym badaniom, z których sporządza się protokóły.

Najprostszym badaniem jest przegląd dokonywany przynajmniej 2 razy do roku, w tym raz na wiosnę przed nastaniem okresu burz wiosennych. W tym momencie osoba o odpowiednich kwalifikacjach musi też wykonać pomiary w celu określenia rezystancji uziomów. Wyniki należy zestawić w protokóle, przechowuje się wraz z metryką urządzenia i przedkłada osobie wykonującej następny pomiar.

Jeżeli pomiar wykaże wzrost rezystancji uziomu należy ustalić przyczynę, którą może być np. skorodowanie podziemnej części instalacji, a następnie usunąć uszkodzenie. Po naprawie uziomu ponownie wykonuje się pomiar, aby stwierdzić, czy rezystancja uziomu jest zgodna z wymaganiami normy. Jeżeli w chronionym budynku prowadzone są prace dekarskie lub tynkarskie mogące spowodować uszkodzenie instalacji piorunochronnej, po ich zakończeniu należy dokonać starannego przeglądu instalacji i usunąć ewentualne usterki.

Janusz Strzyżewski

Zdaniem naszych Czytelników

time image

20 Mar 2016, 21:14

Cytat Śmieszy mnie, jak ciągle straszy się ludzi, że byle pierdnięcie musi wykonać ktoś z "odpowiednimi uprawnieniami". Śmieszy mnie jak dyletanci próbują udawać, że coś wiedzą.Ten artykuł przynajmniej nie ...

time image

Gość IXI

20 Mar 2016, 20:54

Śmieszy mnie, jak ciągle straszy się ludzi, że byle pierdnięcie musi wykonać ktoś z "odpowiednimi uprawnieniami".

Pokaż wszystkie komentarze

Dodaj komentarz

time image
time image
Warto wiedzieć dodatkowo:
Zobacz inne artykuły
Montaż systemu odgromowego - uziom
Montaż systemu odgromowego - uziom
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Dom Energooszczędny Vademecum 2018

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2018

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2018

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze marzec 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2018

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom styczeń - luty 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2019

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2019

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny