Chcesz sam zamontować alarm w domu? Jeden błąd może kosztować więcej niż fachowiec

Najlepszym wyborem do samodzielnego montażu są urządzenia projektowane z myślą o użytkowniku, a nie instalatorze. Dotyczy to głównie  bezprzewodowych elementów smart home oraz prostych urządzeń poprawiających bezpieczeństwo. Dobrym przykładem jest pojedyncza kamera Wi-Fi. Jeśli chcemy sprawdzać, czy kurier zostawił paczkę, kto stoi przed drzwiami albo czy dzieci wróciły do domu, nie ma powodu zlecać montażu profesjonaliście. Podobnie można potraktować wideodzwonek, czujnik zalania umieszczony pod pralką, czujnik otwarcia drzwi czy dodatkową kamerę wewnętrzną. Samodzielnie da się też uruchomić prosty bezprzewodowy alarm. W niewielkim domu zestaw składający się z centrali, kilku czujników i sygnalizatora może być rozsądnym rozwiązaniem, szczególnie jeśli jego podstawowym zadaniem jest wysłanie informacji właścicielowi. Po uruchomieniu system alarmowy należy sprawdzić w praktyce. Otworzyć każde chronione okno i drzwi, przejść przez pole działania czujek, uruchomić alarm w różnych strefach. Sprawdzić, co stanie się po zaniku zasilania, a w systemie zależnym od Internetu - po wyłączeniu routera. Jeżeli urządzenie ma akumulator lub baterie, warto wiedzieć, jak system informuje o ich niskim poziomie. Takie proste testy dadzą nam odpowiedź na pytanie czy czujniki w ogóle działają. Jednak w taki sposób nie dowiemy się, czy zostały one umieszczone w optymalnych miejscach, czy prawidłowo przewidzieliśmy najbardziej prawdopodobne drogi wejścia do budynku przez włamywaczy. Właśnie za taką wiedzę i doświadczenie płacimy specjaliście.

Czy kamera pozwoli zidentyfikować włamywacza?

To jeden z najlepszych przykładów różnicy pomiędzy „działa” a „chroni”. Po zamontowaniu kamery pod okapem domu właściciel może być bardzo zadowolony - na ekranie telefonu widać bramę, podjazd, samochód, furtkę i dużą część ogrodu. Problem pojawia się po zdarzeniu, kiedy okazuje się, że osoba widoczna na nagraniu zajmuje kilkadziesiąt pikseli i nie da się rozpoznać jej twarzy. Szeroki kadr daje orientację w sytuacji, lecz niekoniecznie materiał umożliwiający identyfikację. Z kolei kamera ustawiona na wejście może zapewnić dobry obraz osoby zbliżającej się do drzwi, ale nie pokaże pozostałej części posesji. Znaczenie mają też wysokość i kąt montażu kamery, oświetlenie, przeszkody w polu widzenia, refleksy, roślinność oraz miejsce, w którym faktycznie może pojawić się intruz. Nie oznacza to, że każdą kamerę musi montować fachowiec. Oznacza natomiast, że samodzielny montaż wymaga myślenia o celu, a nie tylko o zasięgu Wi-Fi i miejscu najłatwiejszym do przykręcenia uchwytu. Dobrze jest obejrzeć obraz nie tylko w słoneczne popołudnie, lecz również nocą, pod światło i przy włączonym oświetleniu zewnętrznym. Dopiero wtedy widać, czy kamera pokazuje to, czego rzeczywiście potrzebujemy.

Szeroki kadr pozwala obserwować dużą część posesji, ale nie zawsze umożliwia identyfikację osoby. Przy planowaniu monitoringu znaczenie ma nie tylko zasięg kamery, lecz także miejsce i wysokość montażu oraz oczekiwany poziom szczegółowości obrazu, fot. EZVIZ

Smart zamek zamontujesz bez fachowca. Sprawdź, co może pójść nie tak

Podobnie wygląda sytuacja z inteligentnymi zamkami. Wiele modeli zaprojektowano tak, aby użytkownik mógł zamontować je samodzielnie, bez przebudowy drzwi. Zdalne otwieranie, jednorazowe kody dla gości, historia wejść czy automatyczne ryglowanie są wygodne i w typowych zastosowaniach DIY może być całkowicie wystarczające. Trzeba jednak pamiętać, że elektronika nie zastępuje mechanicznej jakości drzwi, zamka i wkładki. Inteligentna funkcja zamka powinna być dodatkiem do dobrze działającego zabezpieczenia, a nie próbą naprawienia słabych drzwi aplikacją. Warto też odpowiedzieć sobie na kilka ważnych pytań. Co stanie się po rozładowaniu baterii? Jak otworzymy drzwi bez telefonu? Kto ma uprawnienia administratora? Czy można łatwo odebrać dostęp osobie, która nie powinna go już mieć? Czy konto jest zabezpieczone silnym, unikalnym hasłem? Im bardziej urządzenie dotyczy dostępu do budynku, tym mniej miejsca powinno zostać na konfigurację metodą „jakoś to będzie”.

Alarm w całym domu? Najpierw sprawdź, którędy może wejść włamywacz

Granica DIY staje się znacznie wyraźniejsza, gdy nie dokładamy pojedynczego urządzenia, lecz chcemy chronić cały dom. Wtedy trzeba zacząć nie od wyboru centrali, lecz od analizy budynku. Którędy można się do niego dostać? Które okna i drzwi są najbardziej narażone? Czy chcemy wykryć intruza dopiero wewnątrz, czy już przy próbie sforsowania okna? Czy domownicy będą uzbrajali część systemu na noc? Czy w domu jest pies albo kot? Gdzie powinna znajdować się centrala i sygnalizator? Jak system zachowa się po zaniku napięcia i Internetu? Dopiero z odpowiedzi na te pytania wynika dobór urządzeń alarmowych. Znaczenie ma również tryb życia mieszkańców. System alarmowy powinien umożliwiać takie uzbrojenie domu na noc, aby chronione były wybrane drzwi, okna lub pomieszczenia, a domownicy mogli jednocześnie poruszać się w bezpiecznej części budynku. Jeżeli system regularnie przeszkadza mieszkańcom, istnieje duże ryzyko, że zaczną go omijać albo w ogóle przestaną uzbrajać. A alarm, którego nikt nie włącza, zapewnia dokładnie taką samą ochronę jak alarm, którego nie ma.

Alarm bezprzewodowy nie oznacza gorszej ochrony

Stwierdzenie system alarmowy przewodowy jest profesjonalny, a bezprzewodowy amatorski, to jednak zbyt duże i w gruncie rzeczy fałszywe uproszczenie. Dobre systemy bezprzewodowe są dziś pełnoprawnymi rozwiązaniami zabezpieczającymi. Ich dużą zaletą jest możliwość instalacji w wykończonym domu bez kucia ścian. Łatwo też zmienić położenie niektórych elementów lub rozbudować instalację. Trzeba jednak pamiętać o bateriach, zasięgu radiowym i warunkach komunikacji pomiędzy urządzeniami. To, że czujka działa podczas pierwszego testu, nie zwalnia użytkownika z późniejszej kontroli systemu.

Z kolei w domu dopiero budowanym warto rozważyć instalację alarmową przewodową albo przynajmniej przygotowanie okablowania. Na etapie prowadzenia innych instalacji ułożenie dodatkowych przewodów jest stosunkowo łatwe. Po wykonaniu tynków, posadzek i malowaniu ta sama operacja staje się znacznie bardziej kłopotliwa. Przewody mają też tę zaletę, że nie wymagają wymiany baterii w poszczególnych czujnikach i nie zależą od jakości komunikacji radiowej. Dlatego rezygnowanie z nich w nowym domu tylko dlatego, że urządzenia bezprzewodowe można szybciej zamontować, nie zawsze jest rzeczywistą oszczędnością. Rozsądnym rozwiązaniem może być również system alarmowy hybrydowy - przewodowy tam, gdzie instalację da się przygotować na etapie budowy, oraz bezprzewodowy w miejscach trudnych do okablowania lub dodawanych później.

Czy warto zaoszczędzić na samodzielnym montażu alarmu w domu?

W kalkulacji DIY łatwo policzyć oszczędność. Zestaw alarmowy kosztuje 4000 zł, a instalator wycenia całość na 6000 zł. Decydując się na samodzielny montaż, zaoszczędzimy więc 2000 zł. Tyle że część kosztów samodzielności nie pojawia się na fakturze. Pierwszym jest czas. Wybór urządzeń, sprawdzanie ich kompatybilności, montaż, konfiguracja i rozwiązywanie problemów mogą zająć nie kilka godzin, lecz kilka weekendów. Drugi koszt to błędy. Źle ustawiona czujka może wywoływać fałszywe alarmy. Po kilku takich zdarzeniach użytkownik zaczyna ignorować powiadomienia. Po kolejnych - wyłącza problematyczną czujkę. W skrajnym przypadku przestaje uzbrajać cały system alarmowy. Podobnie może być z kamerą, która na pierwszy rzut oka działa idealnie, ale nocą reflektor lub oświetlenie uliczne pogarsza obraz. Albo z czujnikiem bezprzewodowym, który ma problemy z łącznością dokładnie w tym miejscu, w którym powinien chronić okno. Do tego dochodzą błędy konfiguracyjne: pozostawione ustawienia fabryczne, niewłaściwie nadane uprawnienia użytkownikom, brak aktualizacji, brak kopii konfiguracji czy zależność kluczowych funkcji od jednego urządzenia. To właśnie za ograniczenie ryzyka takich błędów płacimy dobremu instalatorowi.

Przeczytaj

Może cię zainteresować

Dopuszczalne stężenie gazu w domu - kiedy grozi wybuch i... Ergonomiczny i bezpieczny dom - rozwiązania smart home System domofonowy dla budownictwa jedno- i wielorodzinnego...

Dowiedz się więcej

• Jak oszczędzać energię elektryczną? Inteligentne technologie, które dbają o nasz budżet
• Chcę mieć inteligentny dom. Od czego zacząć?
• Dlaczego i w jaki sposób dbać o bezpieczeństwo we własnym domu?
• Jak osiągnąć Idealną temperaturę w mieszkaniu z poziomu smartfona
• Bezpieczny dom z systemami kontroli dostępu - o tym warto wiedzieć!

Zobacz więcej Zobacz mniej

Dobry alarm i słabe hasło. Tak możesz narazić bezpieczeństwo domu

Nowoczesne zabezpieczenia domu niejednokrotnie są urządzeniami sieciowymi. To oznacza, że bezpieczeństwo fizyczne coraz mocniej łączy się z cyfrowym. Kamera może być świetnie ustawiona, a smart zamek prawidłowo zamontowany, ale słabe hasło do konta nadal pozostaje słabym punktem. Dlatego po instalacji alarmu należy zmienić domyślne dane dostępowe, stosować unikalne i mocne hasła, a tam, gdzie producent to umożliwia, włączyć uwierzytelnianie wieloskładnikowe. Nie należy bez potrzeby udostępniać urządzeń bezpośrednio z Internetu. Aktualizacje oprogramowania nie są dodatkiem przeznaczonym dla entuzjastów nowych funkcji. Często usuwają wykryte błędy i powinny być traktowane jako część eksploatacji systemu. Warto też sprawdzić, gdzie przechowywane są nagrania z kamer. Karta pamięci umieszczona w samej kamerze jest wygodna, ale jeżeli urządzenie znajduje się w łatwo dostępnym miejscu i zostanie zabrane lub zniszczone, razem z nim może zniknąć zapis zdarzenia. Rejestrator znajdujący się w zabezpieczonym miejscu albo zapis w chmurze ograniczają to ryzyko.

Powiadomienie w telefonie to nie profesjonalny monitoring

To rozróżnienie jest ważne, bo producenci urządzeń konsumenckich chętnie używają słowa „monitoring” w odniesieniu do kamer i zdalnego podglądu. Jeżeli czujnik wykrywa ruch i aplikacja wysyła właścicielowi komunikat, mamy system powiadamiania. Dalej wszystko zależy od nas. Musimy mieć przy sobie telefon, zauważyć komunikat, mieć dostęp do Internetu, ocenić sytuację i podjąć decyzję. A co, jeżeli jesteśmy w samolocie, prowadzimy samochód, śpimy albo telefon znajduje się w trybie „nie przeszkadzać”?

Alert na smartfonie daje kontrolę, ale wymaga reakcji użytkownika. Kamera lub wideodzwonek może poinformować o wykrytym ruchu i pokazać na ekranie telefonu, co dzieje się przed domem. To jednak nie to samo co profesjonalny monitoring, w którym sygnał alarmowy trafia do centrum monitorowania i może uruchomić ustaloną wcześniej procedurę działania, fot. Philips

Profesjonalny monitoring alarmu działa inaczej. Sygnał trafia do stacji monitorowania, a dalsze postępowanie określa umowa z firmą ochrony. W zależności od usługi może to oznaczać weryfikację zdarzenia, kontakt z właścicielem i wysłanie grupy interwencyjnej. Dlatego przed podpisaniem umowy warto sprawdzić nie tylko miesięczny abonament. Ważne są procedury reakcji, sposób przekazywania sygnału, zasady weryfikowania alarmów, warunki wysłania patrolu, ewentualne opłaty za nieuzasadnione interwencje oraz odpowiedzialność stron. Jeżeli planujemy monitoring agencji ochrony, lepiej jest ustalić jej wymagania przed zakupem systemu. Może się bowiem okazać, że firma wymaga określonego sposobu transmisji albo współpracy z konkretnym typem urządzeń.

Zamontowałeś alarm w domu? Sprawdź, czy spełnia wymagania ubezpieczyciela

„Mam alarm” to dla właściciela domu jasne stwierdzenie. Dla ubezpieczyciela niekoniecznie. W warunkach ubezpieczenia mogą być zdefiniowane konkretne zabezpieczenia wymagane przy ochronie od kradzieży z włamaniem. Zakres wymagań zależy od towarzystwa, wariantu polisy, rodzaju nieruchomości, sumy ubezpieczenia i deklarowanych zabezpieczeń. Znaczenie może mieć nie tylko sam alarm, ale również monitoring lub inne dodatkowe zabezpieczenia. Dlatego nie należy zakładać, że dowolny zestaw alarmowy kupiony w markecie automatycznie spełnia wymagania polisy. Przed zawarciem umowy należy przeczytać aktualne warunki ubezpieczenia, zwracając uwagę na definicje zabezpieczeń przeciwkradzieżowych i obowiązki ubezpieczonego. Jeżeli zapis jest niejasny, najlepiej poprosić ubezpieczyciela lub agenta o wyjaśnienie, a istotne ustalenia mieć w formie, do której można później wrócić. Szczególnie ostrożni powinni być właściciele, którzy przy zawieraniu polisy deklarują konkretne zabezpieczenia lub dzięki nim uzyskują określone warunki ochrony. Po włamaniu nie ma znaczenia, że aplikacja wyglądała profesjonalnie i kosztowała niemało. Liczy się to, czy wymagane zabezpieczenie rzeczywiście było zamontowane, sprawne i używane zgodnie z warunkami umowy.

Smart home może ułatwiać życie. Ale nie powinien decydować o całej ochronie domu

Automatyka domowa pozwala tworzyć atrakcyjne scenariusze. Po uzbrojeniu alarmu mogą opuścić się rolety, wyłączyć wybrane światła i gniazda, a ogrzewanie przejść w tryb ekonomiczny. Po wykryciu zalania elektrozawór może zamknąć dopływ wody. Podczas nieobecności domowników oświetlenie może symulować ich obecność. Problem zaczyna się wtedy, gdy funkcja bezpieczeństwa zostaje uzależniona od elementu, który sam w sobie nie jest równie niezawodny.

Jeżeli do wykonania kluczowej operacji potrzebne są Internet, serwer producenta i kilka urządzeń różnych marek, trzeba przeanalizować, co wydarzy się po awarii któregoś z nich. Dobry system alarmowy powinien być projektowany tak, aby podstawowe funkcje bezpieczeństwa działały również wtedy, gdy przestanie działać aplikacja, router albo dostęp do chmury. Integracja może zwiększać możliwości alarmu, ale nie powinna odbierać mu autonomii. Im więcej systemów ze sobą łączymy - alarm, rolety, kontrolę dostępu, oświetlenie, ogrzewanie, bramę, kamery - tym bardziej uzasadniona staje się pomoc osoby, która potrafi przeanalizować nie tylko efekt końcowy, ale również scenariusze awarii.

Sterowanie drzwiami z telefonu zwiększa wygodę, ale nie zastępuje prawidłowo zaprojektowanego zabezpieczenia wejścia. Przy drzwiach HS z automatyką znaczenie mają nie tylko funkcje aplikacji, lecz także mechaniczne zabezpieczenia stolarki oraz właściwa integracja napędu i kontroli dostępu z pozostałymi elementami systemu. Im więcej urządzeń ma ze sobą współpracować, tym bardziej uzasadnione jest powierzenie konfiguracji fachowcowi, fot. G-U POLSKA

Za co naprawdę płacisz instalatorowi alarmu? Nie tylko za montaż czujek

Profesjonalny montaż alarmu ma sens tylko wtedy, gdy rzeczywiście kupujemy coś więcej niż usługę wiercenia otworów i podłączania przewodów. Dobry wykonawca powinien zacząć od rozmowy o budynku i potrzebach mieszkańców. Inaczej projektuje się system alarmowy dla rodziny, która prawie zawsze jest w domu, inaczej dla inwestora regularnie wyjeżdżającego na kilka tygodni. Znaczenie mają zwierzęta, sposób korzystania z ogrodu, liczba wejść, rodzaj okien, rolety oraz planowane połączenie z automatyką. Warto zapytać wykonawcę, jak długo zajmuje się systemami zabezpieczeń, na jakich urządzeniach pracuje i dlaczego proponuje właśnie takie rozwiązanie. Dobrze, jeżeli potrafi wskazać podobne realizacje i wyjaśnić nie tylko zalety, lecz także ograniczenia proponowanego systemu. Czerwoną lampkę powinna zapalić oferta, która bez oględzin lub dokładnego rzutu budynku sprowadza się do liczby czujek i jednej kwoty. Profesjonalista powinien umieć odpowiedzieć na pytania: dlaczego czujka ma znaleźć się właśnie tutaj, co stanie się po zaniku prądu, jak system przekaże alarm przy braku domowego Internetu, kto będzie miał uprawnienia administratora i jak wygląda serwis po zakończeniu gwarancji.

Umowa na montaż alarmu. Sprawdź, kto będzie miał dostęp do twojego systemu

Im bardziej rozbudowana instalacja, tym mniej warto zostawiać do ustnych ustaleń. Umowa lub szczegółowe zamówienie powinny określać zakres prac, urządzenia i ich liczbę, cenę, termin wykonania oraz warunki odbioru. Trzeba ustalić zasady gwarancji i serwisu, w tym to, kto odpowiada za urządzenia, a kto za wykonaną instalację. Ważnym elementem jest dokumentacja przekazywana właścicielowi. Powinna pozwolić zorientować się, co zostało zainstalowane i jak system alarmowy jest zbudowany. Przy instalacji przewodowej ważna jest dokumentacja przebiegu przewodów i rozmieszczenia elementów. Właściciel powinien również otrzymać dane i uprawnienia potrzebne do administrowania własnym systemem. Niebezpieczna jest sytuacja, w której jedyną osobą znającą hasło administratora pozostaje instalator albo po kilku latach okazuje się, że zmiana firmy serwisowej wymaga praktycznie budowania konfiguracji od początku. Warto też ustalić, kto odpowiada za aktualizacje, jakie czynności serwisowe będą potrzebne i ile kosztuje przyjazd po zakończeniu okresu gwarancji. Na końcu powinien nastąpić odbiór instalacji alarmowej, czyli nie tylko demonstracja aplikacji, ale rzeczywiste sprawdzenie czujek, sygnalizatorów, komunikacji, zasilania awaryjnego i scenariuszy działania.

Zrobić samodzielnie czy zlecić? 12 elementów alarmu w domu

Model hybrydowy, czyli część alarmu zamontujesz sam, resztę zrobi fachowiec

W praktyce wybór nie musi brzmieć „wszystko robię sam” albo „wszystko zlecam”. W domu jednorodzinnym dobrze sprawdza się podział odpowiedzialności. Profesjonaliście można powierzyć projekt i wykonanie rdzenia systemu: centralę alarmową, okablowanie, dobór i rozmieszczenie kluczowych czujek, zasilanie awaryjne, komunikację ze stacją monitorowania oraz integracje związane bezpośrednio z bezpieczeństwem. Samodzielnie można później dodawać elementy, których awaria nie pozbawi budynku podstawowej ochrony - kamerę do podglądu psa, wideodzwonek, czujnik temperatury, inteligentne oświetlenie czy proste scenariusze zwiększające wygodę. Możliwy jest też odwrotny podział pracy, w którym inwestor sam układa część przewodów lub montuje urządzenia zgodnie z przygotowanym projektem, a fachowiec wykonuje konfigurację, uruchomienie i testy. Trzeba to jednak wcześniej uzgodnić z wykonawcą, szczególnie jeżeli ma on później odpowiadać za działanie całości. Model hybrydowy pozwala ograniczyć koszt robocizny, ale zachować profesjonalną kontrolę tam, gdzie błąd byłby kosztowny. Jest szczególnie atrakcyjny dla osób „technicznych”, które chcą rozwijać smart home samodzielnie, ale nie zamierzają eksperymentować z podstawową ochroną budynku. Rozsądne DIY kończy się tam, gdzie błąd w montażu lub konfiguracji może sprawić, że system nie zapewni oczekiwanej ochrony. Nie dlatego, że właściciel domu nie potrafi przykręcić czujki, lecz dlatego, że największa wartość profesjonalnej instalacji kryje się w tym, czego na ścianie nie widać: projekcie, konfiguracji, testach, dokumentacji i odpowiedzialności za działanie całości.

Autor: Emilia Rosłaniec