Jak urządzić salon? Wymiary, oświetlenie, style i koszty

Aranżacja salonu: od czego zacząć

Punktem wyjścia nie jest styl ani kolor ścian, tylko odpowiedź na pytanie, co w tym pomieszczeniu będzie się działo. Salon bywa wyłącznie pokojem reprezentacyjnym, ale znacznie częściej łączy się z jadalnią, z kuchnią, z miejscem do pracy, a w mniejszych domach pełni też funkcję dodatkowej sypialni. Każdy z tych wariantów oznacza inny podział przestrzeni i inne wymagania wobec instalacji.

Najwięcej kosztuje poprawianie tego, co należało przewidzieć przed tynkowaniem. Zanim ekipa zamknie ściany, trzeba wiedzieć, gdzie stanie kanapa, gdzie zawiśnie telewizor i którędy pobiegnie okablowanie. W ścianie za ekranem warto poprowadzić peszel z zapasem - samo gniazdo zasilające nie wystarczy, potrzebne są jeszcze HDMI, przewód antenowy i skrętka. Kabel sieciowy doprowadzony do strefy telewizora bywa niedoceniany, ale to jedyny sposób na stabilny transfer przy odtwarzaniu materiałów w wysokiej rozdzielczości.

Gniazdek w salonie nigdy nie ma za dużo. Przy strefie telewizyjnej rozsądne minimum to pięć, przy kanapie po dwa z każdej strony (lampa i ładowarka), dodatkowo po jednym przy oknie na oświetlenie dekoracyjne i w narożniku przeznaczonym na biurko. Osobno planuje się wyprowadzenia pod kinkiety oraz puszki pod ściemniacze - dołożenie ich później oznacza kucie ściany.

Dopiero po ustaleniu układu funkcjonalnego warto szukać inspiracji w katalogach i wnętrzarskich serwisach. Gotowe aranżacje projektowane są zwykle dla konkretnego metrażu i proporcji pomieszczenia, więc przeniesione w skali 1:1 do mniejszego salonu przestają działać. W ciasnym wnętrzu lepiej wybrać dwa lub trzy rozwiązania z projektu niż odtwarzać go w całości.

Ergonomia salonu: odległości i wymiary

To sekcja, którą najczęściej się pomija, a która decyduje o tym, czy w salonie da się normalnie funkcjonować. Wymiary mebli sprawdza się w sklepie, odległości między nimi - dopiero po wniesieniu do domu, kiedy jest już za późno.

Ciągi komunikacyjne. Główne przejście przez salon powinno mieć od 90 do 100 cm szerokości. Absolutne minimum przy przejściach bocznych, na przykład między ławą a fotelem, to 60 cm - poniżej tej wartości trzeba się przeciskać. Jeśli salon jest jednocześnie drogą do innych pomieszczeń, ciągu komunikacyjnego nie należy prowadzić przez strefę wypoczynkową, tylko wzdłuż niej.

Ława i kanapa. Optymalny odstęp między krawędzią ławy a siedziskiem to 40–45 cm. Bliżej zaczynają przeszkadzać kolana, dalej nie da się sięgnąć po kubek bez wstawania. Blat ławy ustawia się na wysokości siedziska kanapy albo kilka centymetrów niżej, czyli zwykle 38–45 cm nad podłogą.

Kanapa. Na jedno miejsce siedzące przypada około 60 cm szerokości siedziska. Głębokość 55–60 cm sprawdza się przy pozycji siedzącej, głębokie siedziska rzędu 90–100 cm są wygodne do leżenia, ale przy stole czy laptopie stają się uciążliwe. Za kanapą ustawioną tyłem do przejścia trzeba zostawić pas komunikacyjny; kanapa dosunięta do ściany optycznie powiększa wnętrze, ale nie zawsze jest to najlepszy podział przestrzeni w dużym salonie.

Telewizor. Dla obrazu w rozdzielczości 4K przyjmuje się odległość od 1,5 do 2 przekątnych ekranu, dla Full HD - od 2,5 do 3. Telewizor 65-calowy ma przekątną 165 cm, co przy materiale 4K daje dystans 2,5–3,3 m. W praktyce oznacza to, że w salonie o głębokości strefy wypoczynkowej poniżej 3 m ekran większy niż 65 cali nie ma sensu. Środek ekranu powinien znaleźć się na wysokości oczu osoby siedzącej, czyli zwykle 100–110 cm nad podłogą. Telewizor zawieszony nad kominkiem trafia znacznie wyżej i wymusza odchylanie głowy - to najczęstszy błąd w tej strefie.

Obrazy i grafiki. Środek kompozycji umieszcza się na wysokości około 145–150 cm, czyli na poziomie wzroku osoby stojącej. Nad kanapą obraz wiesza się niżej, 15–25 cm nad oparciem, a jego szerokość powinna odpowiadać mniej więcej dwóm trzecim szerokości mebla.

Jaką podłogę wybrać do salonu?

Salon to pomieszczenie o dużym natężeniu ruchu, więc parametry techniczne materiału mają tu większe znaczenie niż w sypialni. Kluczowe są trzy kwestie: klasa odporności na ścieranie, zachowanie przy zmiennej wilgotności i współpraca z ogrzewaniem podłogowym.

Panele laminowane do salonu powinny mieć klasę użytkową 32, a najlepiej 33, i klasę ścieralności AC4 lub AC5. Tańsze panele AC3 są przeznaczone do pomieszczeń o umiarkowanym obciążeniu i w salonie zużyją się szybciej. Ceny paneli spełniających te wymagania zaczynają się od 60 zł/m² i sięgają 150 zł/m².

Panele winylowe dzielą się na klejone i klikane LVT oraz na płyty SPC z rdzeniem mineralnym. Są odporne na wodę, ciche i ciepłe w dotyku, dobrze znoszą ogrzewanie podłogowe. SPC jest sztywniejszy i mniej podatny na odkształcenia termiczne, ale wymaga bardzo równego podłoża. Koszt to zwykle 90–200 zł/m².

Deska warstwowa daje wygląd drewna przy mniejszej podatności na zmiany wilgotności niż lite drewno. Przy wyborze liczy się grubość warstwy użytkowej: przy 3–4 mm deskę można w przyszłości wycyklinować, przy 0,6 mm - nie. Ceny mieszczą się w przedziale 150–400 zł/m². Więcej o kryteriach wyboru piszemy w artykule o podłodze drewnianej.

Płytki wielkoformatowe, najczęściej w wymiarach 60×120, 80×80 lub 120×120 cm, ograniczają liczbę spoin i dobrze wyglądają w otwartych przestrzeniach. Wymagają jednak bardzo równego podkładu i doświadczonej ekipy - koszt ułożenia bywa wyższy niż cena samego materiału i wynosi 120–200 zł/m², podczas gdy montaż paneli to 30–50 zł/m².

Ogrzewanie podłogowe narzuca dodatkowe ograniczenie: łączny opór cieplny warstwy wykończeniowej wraz z podkładem nie powinien przekraczać 0,15 m²K/W. Najlepiej wypadają płytki ceramiczne, dobrze - winyl i cienka deska warstwowa. Lite drewno i grube podkłady piankowe znacząco obniżają wydajność instalacji.

Podłoga w salonie nie musi być drewniana, ale na przykład wykonana z wielkoformatowych płytek. (fot. Greston)

Wykładzina dywanowa nie musi obejmować całej powierzchni pomieszczenia - to rozwiązanie z lat 90., dziś stosowane rzadko, głównie dlatego że wymaga częstego odkurzania i trudno usunąć z niej plamy. Częściej układa się twardą podłogę i uzupełnia ją dywanem.

Rozmiar dywanu dobiera się do układu mebli, a nie do powierzchni pokoju. Zasada jest prosta: dywan powinien sięgać przynajmniej pod przednie nogi kanapy i foteli, tak żeby wizualnie spinał strefę wypoczynkową. Dywan mniejszy niż ława, dosunięty do niczego, sprawia wrażenie przypadkowego. Do standardowego zestawu kanapa plus dwa fotele najczęściej sprawdza się format 200×300 lub 240×340 cm.

Drewnianą podłogę w salonie można przykryć ciepłym dywanem. (fot. Barlinek)

Oświetlenie salonu

Jedna lampa na środku sufitu to najczęstszy i najbardziej kosztowny w skutkach błąd w aranżacji salonu. Płaskie, jednorodne światło spłaszcza wnętrze, rzuca cienie w niewłaściwych miejscach i nie daje się dostosować do pory dnia ani do tego, co akurat się robi.

Oświetlenie salonu planuje się w trzech warstwach. Pierwsza to światło ogólne, wypełniające pomieszczenie - plafon, oprawy wpuszczane w sufit podwieszany albo taśma LED w profilu przy krawędzi sufitu. Druga to światło zadaniowe, skierowane na konkretne miejsce: lampa do czytania przy fotelu, kinkiet nad kanapą, oprawa nad stołem w części jadalnej. Trzecia to światło dekoracyjne, które buduje nastrój i podkreśla fakturę ściany, obraz albo półkę.

Przy doborze mocy przyjmuje się dla światła ogólnego około 100–150 lumenów na metr kwadratowy powierzchni. W salonie o powierzchni 30 m² daje to 3000–4500 lm rozłożone na kilka opraw. Strefa czytania wymaga znacznie więcej - natężenie rzędu 300–500 lx uzyskuje się dopiero z lampy ustawionej blisko, nie z sufitu.

Temperatura barwowa w salonie powinna mieścić się w przedziale 2700–3000 K. Światło o barwie 4000 K i wyższej, choć popularne w kuchniach, w strefie wypoczynkowej działa niekorzystnie. Warto pilnować, żeby wszystkie źródła w jednym pomieszczeniu miały tę samą temperaturę - mieszanie 2700 K z 4000 K widać natychmiast.

Drugi parametr, na który mało kto zwraca uwagę, to współczynnik oddawania barw Ra. Minimum akceptowalne w pomieszczeniu mieszkalnym to Ra 80, ale przy Ra powyżej 90 wyraźnie lepiej wyglądają kolory tkanin, drewna i skóry. Tanie źródła LED o niskim Ra potrafią sprawić, że starannie dobrana tapicerka zmienia odcień.

Ściemniacze dają największą swobodę, ale wymagają źródeł światła oznaczonych jako ściemnialne. Nieściemnialne LED-y podłączone do ściemniacza migoczą, brzęczą albo gasną skokowo w dolnym zakresie. Puszkę pod ściemniacz i odpowiednie okablowanie trzeba przewidzieć na etapie instalacji elektrycznej.

Osobna kwestia to podświetlenie za telewizorem. Taśma LED zamocowana z tyłu ekranu zmniejsza kontrast między jasnym obrazem a ciemną ścianą, co redukuje zmęczenie wzroku przy oglądaniu wieczorem.

Kolory, tekstylia i akustyka

Przy komponowaniu kolorystyki pomocna jest proporcja 60/30/10: około 60% powierzchni zajmuje kolor dominujący, zwykle ściany i podłoga, 30% barwa uzupełniająca, czyli meble i duże tekstylia, a 10% akcent - poduszki, obrazy, dodatki. Utrzymanie tych proporcji chroni przed wnętrzem, w którym nic nie wysuwa się na pierwszy plan albo wszystko walczy o uwagę.

W małym salonie jasne ściany rzeczywiście powiększają wnętrze, ale efekt zależy też od wykończenia. Farby matowe rozpraszają światło i wybaczają nierówności podłoża, satynowe i półmatowe odbijają więcej światła, za to uwypuklają każdą falę na ścianie. Jeśli powierzchnia nie jest idealnie równa, przed malowaniem trzeba ją przygotować - opisujemy to w poradniku o tym, jak wyrównać ściany. Alternatywą dla farby pozostają tapety, którymi wykańcza się najczęściej jedną ścianę - zwykle tę za kanapą lub za telewizorem.

Akustyka to problem, który ujawnia się dopiero po wprowadzeniu. Współczesny salon - duże przeszklenia, płytki albo panele na podłodze, minimum tekstyliów, wysoki sufit i otwarcie na kuchnię - jest wnętrzem o twardych powierzchniach, w którym dźwięk odbija się wielokrotnie. Rozmowa staje się męcząca, telewizor trzeba pogłaśniać, a echo słychać przy każdym kroku.

Za komfortowy w pomieszczeniu mieszkalnym uznaje się czas pogłosu rzędu 0,4–0,6 sekundy. Obniża go wszystko, co miękkie i porowate: dywan o gęstym runie, zasłony z tkanin o wysokiej gramaturze zawieszone w podwójnej szerokości okna, tapicerowane meble, otwarty regał z książkami. Jeśli to nie wystarcza, stosuje się panele akustyczne - dziś dostępne w formie okładzin z listew drewnianych na filcu, które pełnią funkcję dekoracyjną i pochłaniającą jednocześnie.

Salon otwarty na kuchnię

W nowych domach jednorodzinnych układ, w którym salon, jadalnia i kuchnia tworzą jedną przestrzeń, jest już standardem. Daje poczucie przestronności i ułatwia kontakt między domownikami, ale przenosi do strefy wypoczynkowej dwa problemy, których w zamkniętej kuchni nie było: zapachy i hałas.

Okap decyduje o tym, czy pierwszy z nich będzie odczuwalny. Jego wydajność dobiera się do kubatury pomieszczenia pomnożonej przez 10–12 wymian na godzinę, ale przy kuchni otwartej na salon przyjmuje się zapas - brak ścian oznacza, że opary rozchodzą się swobodnie, zanim zostaną odciągnięte. Kluczowa jest też instalacja odprowadzająca: kanał o średnicy co najmniej 150 mm, prowadzony możliwie krótko i z minimalną liczbą kolan. Każde zagięcie o 90 stopni odbiera wydajność, a rura o mniejszym przekroju potrafi zniweczyć efekt drogiego urządzenia.

Okap montuje się 60–70 cm nad płytą indukcyjną i 65–75 cm nad gazową. Przy otwartej przestrzeni znaczenie ma również poziom hałasu - urządzenie pracujące na średnim biegu głośniej niż 55 dB uniemożliwia oglądanie telewizji w tym samym czasie. Rozwiązaniem jest okap z silnikiem zewnętrznym, umieszczonym poza budynkiem. Ta sama uwaga dotyczy zmywarki: w kuchni otwartej warto szukać modeli poniżej 44 dB.

Strefowanie pozwala zachować wrażenie otwartości przy jednoczesnym rozdzieleniu funkcji. Najczęściej stosuje się do tego wyspę kuchenną, która działa jak granica i jednocześnie daje dodatkowy blat roboczy. Innym sposobem jest zmiana materiału podłogi - płytki w części kuchennej, panele lub deska w salonie - z przejściem poprowadzonym w linii prostej, a nie po skosie. Skutecznie dzielą przestrzeń również sufit podwieszany nad częścią kuchenną, zmiana koloru ściany albo dywan wyznaczający strefę wypoczynkową.

Lżejszą formą podziału są ażurowe przegrody: lamele drewniane lub metalowe zamontowane od podłogi do sufitu oraz luksfery, które przepuszczają światło i oddzielają optycznie, nie zamykając przestrzeni.

W części jadalnej stół warto ustawić w miejscu, gdzie da się swobodnie odsunąć krzesło - potrzeba na to 75–90 cm od krawędzi blatu do najbliższej przeszkody. Blaty stołów i konsol w otwartym układzie powinny być odporne na zabrudzenia; przegląd rozwiązań znajdziesz w artykule o materiałach na blaty kuchenne.

Ogrzewanie salonu i kominek

Ustawienie mebli i sposób ogrzewania trzeba uzgodnić ze sobą, bo w przeciwnym razie jedno zaczyna działać przeciwko drugiemu.

Grzejniki montuje się pod oknem, żeby przeciwdziałały opadaniu chłodnego powietrza od szyby. Kanapa lub komoda dosunięta do grzejnika blokuje konwekcję i potrafi obniżyć jego moc nawet o jedną piątą. Podobnie działają długie zasłony zaciągnięte przed grzejnikiem - jeśli okno ma parapet, zasłona powinna kończyć się nad nim albo grzejnik trzeba przesunąć.

Przy ogrzewaniu podłogowym problemem są meble tapicerowane stojące bezpośrednio na podłodze, bez nóżek. Blokują oddawanie ciepła do pomieszczenia i powodują miejscowe przegrzewanie się warstwy wykończeniowej, co przy drewnie kończy się odkształceniami. Prześwit rzędu 5 cm pod meblem wystarcza, żeby tego uniknąć.

Kominek wymaga spełnienia kilku warunków formalnych i technicznych. Pomieszczenie, w którym stanie, musi mieć kubaturę co najmniej 30 m³ i zapewniony dopływ powietrza. W domu z wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła dopuszczalne są wyłącznie wkłady z zamkniętą komorą spalania i szczelnym dolotem powietrza doprowadzonym z zewnątrz - otwarte palenisko przy pracującej rekuperacji lub okapie kuchennym grozi cofaniem się spalin do wnętrza.

Częstym błędem jest przewymiarowanie wkładu. W domu spełniającym obecne wymagania izolacyjności zapotrzebowanie salonu na ciepło rzadko przekracza 2 kW, podczas gdy typowe wkłady mają moc 8–10 kW. Efektem jest przegrzane pomieszczenie i konieczność otwierania okien. W takiej sytuacji lepiej wybrać najmniejszy dostępny model albo wkład z płaszczem wodnym, który nadmiar ciepła oddaje do instalacji centralnego ogrzewania. Koszt wkładu wraz z obudową i montażem to zwykle 12 000–25 000 zł.

Telewizora nie powinno się wieszać bezpośrednio nad kominkiem. Poza wspomnianą już niewygodną wysokością ekran jest tam narażony na strumień gorącego powietrza unoszącego się znad obudowy.

Style aranżacji salonu

Salon w stylu skandynawskim z elementami vintage

Styl skandynawski opiera się na naturalnych surowcach - drewnie, szkle i cegle - jasnej kolorystyce mebli i dodatków oraz oszczędnym wzornictwie. Charakterystyczny jest dla niego wizualny porządek, czyli ograniczona liczba bibelotów, oraz meble inspirowane latami 60. XX wieku: na okrągłych, lekko rozstawionych nóżkach, z fotelami typu muszelka.

Salon w stylu skandynawskim charakteryzuje oszczędne wzornictwo. (fot. RUCKZUCK BIZ Sp. z o.o.)

Elementy vintage dobrze uzupełniają tę stylistykę i wnoszą do wnętrza kolor, którego skandynawskiej bazie zwykle brakuje. Sprawdzają się oprawione w szkło grafiki z lat 60., tapety w wyraziste wzory geometryczne oraz zasłony w kolorze tapicerki mebli lub o ton od niej ciemniejsze, zastępujące rolety.

Dodatki vintage świetnie przełamują surowy styl skandynawski. (fot. scandicsofa.pl)

Salon w stylu japandi

Japandi to połączenie skandynawskiej prostoty z japońską estetyką. Meble są niskie, o wyraźnie zarysowanej konstrukcji, paleta barw ogranicza się do odcieni beżu, szarości, ciemnego brązu i czerni. Dominują materiały naturalne: drewno o wyeksponowanym słoju, len, ceramika, papier. Styl ten wymaga konsekwentnego ograniczania liczby przedmiotów - pojedynczy, dobrze wykonany element ma większe znaczenie niż zestaw dodatków.

Salon w stylu glamour

Glamour rozpoznaje się po błyszczących dodatkach - kryształowych żyrandolach, atłasowych narzutach - oraz meblach tapicerowanych pluszem lub atłasem w nasyconych barwach: butelkowej zieleni, szmaragdzie, fuksji, a także bieli wpadającej w kość słoniową z połyskiem. Uzupełniają je meble na wysoki połysk i duża liczba luster, które dodatkowo rozświetlają wnętrze.

Błyszczące meble i dodatki to wyznaczniki stylu glamour. (fot. Lilianna Jampolska)

Dobrym wyborem do salonu glamour są meble wykonane z pluszu. (fot. Bessa Design)

Salon w stylu industrialnym

W salonie industrialnym stosuje się ściany stylizowane na betonowe albo wykończone białą lub czerwoną cegłą, zwykle w wybranej części pomieszczenia. Stoły i stoliki pomocnicze mają szklane blaty i metalowe nogi, akcesoria wykonane są ze stali, a meble utrzymane w stonowanych, ciemnych barwach lub w błyszczącej czerni. Wnętrze industrialne jest szczególnie narażone na problemy akustyczne, bo praktycznie wszystkie jego powierzchnie odbijają dźwięk.

Salon zaaranżowany w stylu industrialnym. (fot. Horm.it)

Salon w stylu angielskim

Styl angielski opiera się na delikatnych tapetach w drobne wzory kwiatowe, jasnej tapicerce mebli - mile widziane są fotele z wysokimi zagłówkami - meblach w bieli lub barwach pastelowych oraz jasnej drewnianej podłodze uzupełnionej puszystym dywanem.

W salonie w stylu angielskim dominują pastelowe barwy. (fot. Laura Ashley)

Aranżując salon w stylu angielskim, wybierz kwiatowe dodatki. (fot. Jane Churchill)

Salon w stylu klasycznym i modern classic

Aranżacja klasyczna unika rozwiązań awangardowych. Meble i podłoga utrzymane są w stonowanych barwach, przeważają materiały naturalne - drewno i kamień - a tekstylia wykonuje się z wełny, lnu lub bawełny.

Stonowane kolory mebli i naturalne materiały to cechy stylu klasycznego. (fot. pixabay.com / ChellyRika)

Odmianą tego kierunku jest modern classic, w którym klasyczne detale - sztukateria, listwy przypodłogowe o wysokim profilu, boazeria panelowa i symetryczny układ mebli - łączy się ze współczesnymi formami siedzisk i oświetlenia. Boazeria panelowa, wykonywana najczęściej z listew MDF przyklejanych do ściany i malowanych w kolorze ściany, jest przy tym najprostszym sposobem na nadanie charakteru pustej ścianie za kanapą.

Salon w stylu eklektycznym

Styl eklektyczny łączy różne konwencje, najczęściej zestawiając stare z nowym - na przykład retro z glamour. Można w nim umieścić antyki i bibeloty, a stonowany kolor ścian przełamać intensywnym oświetleniem i barwnymi dodatkami lub odwrotnie. Wymaga jednak większej wprawy niż pozostałe kierunki, bo granica między aranżacją eklektyczną a przypadkowym zbiorem przedmiotów jest cienka.

Wnętrze salonu w stylu eklektycznym musi być dobrze przemyślane. (fot. RUCKZUCK BIZ Sp. z o.o.)

Salon w stylu boho

Boho opiera się na włóknach naturalnych i rękodziele: rattanie, wiklinie, jucie, makramach i wielowarstwowych tekstyliach o różnych fakturach. Paleta jest ciepła, oparta na beżach, terakocie i zieleni, uzupełniona dużą liczbą roślin. To jedna z niewielu stylistyk, w której nagromadzenie miękkich materiałów działa też na korzyść akustyki wnętrza.

Ile kosztuje urządzenie salonu?

Poniższe kwoty mają charakter orientacyjny i dotyczą produktów ze średniej półki. Rozpiętość cen w każdej kategorii jest duża, a różnice wynikają głównie z jakości materiałów i pochodzenia mebli.

Meble

Podłoga

Kwoty dotyczą salonu o powierzchni 30 m² i obejmują materiał wraz z montażem.

Oświetlenie

Projekt wnętrza

Architekt wnętrz liczy zwykle 100–250 zł/m² za projekt koncepcyjny wraz z dokumentacją wykonawczą. Nadzór autorski nad realizacją rozlicza się osobno, najczęściej godzinowo lub jako procent wartości inwestycji.

Najczęstsze błędy w aranżacji salonu

• Jedno źródło światła na środku sufitu. Uniemożliwia dostosowanie oświetlenia do pory dnia i czynności. Skutki są odwracalne tylko częściowo, bo dołożenie kinkietów i ściemniaczy wymaga ingerencji w instalację.
• Za mały dywan. Dywan, który nie sięga pod nogi mebli, wygląda jak przypadkowo położony i rozbija strefę wypoczynkową zamiast ją spinać.
• Telewizor zawieszony za wysoko. Ekran umieszczony nad kominkiem albo dostosowany wysokością do stojącego widza wymusza odchylanie głowy przy każdym seansie.
• Kanapa dosunięta do grzejnika. Blokuje obieg powietrza i obniża wydajność ogrzewania. Ten sam problem dotyczy mebli tapicerowanych bez nóżek stojących na ogrzewaniu podłogowym.
• Meble ustawione wyłącznie pod ścianami. W dużym salonie taki układ tworzy pustkę pośrodku i oddala domowników od siebie. Kanapa ustawiona tyłem do przejścia, z dywanem i ławą, buduje wyraźniejszą strefę wypoczynkową.
• Pominięcie akustyki. W otwartym salonie z twardą podłogą i dużymi przeszkleniami pogłos ujawnia się dopiero podczas użytkowania, a jego korekta po zakończonym remoncie jest ograniczona do dokładania tekstyliów.
• Zbyt duży wkład kominkowy. W dobrze ocieplonym domu prowadzi do przegrzewania salonu i wietrzenia zimą, czyli marnowania energii z obu instalacji naraz.