Wysadziny mrozowe powstają tylko w gruntach zdolnych podciągać wodę kapilarnie, czyli w pyłach, lessach, glinach pylastych i iłach. W żwirach, pospółkach oraz piaskach grubych i średnich ten mechanizm nie działa, więc kryterium przemarzania przestaje obowiązywać. Nie oznacza to jednak dowolności. Mur pełny jest ekranem, na który działa parcie wiatru, a moment wywracający przenosi wyłącznie zagłębiona część fundamentu. Dla ogrodzenia o wysokości 1,8-2,0 m trudno więc uzasadnić posadowienie płytsze niż 0,8 m nawet na czystym piasku. Wartości rzędu 40-60 cm mają sens dopiero przy niskich murkach, do około metra wysokości.
Szerokość ławy i wyprowadzenie nad teren
Ława powinna być co najmniej 10 cm szersza od muru, czyli wystawać po 5 cm z każdej strony. Przy murze z bloczków o grubości 24 cm daje to ławę 35-40 cm. Na gruntach o słabszej nośności warto ją poszerzyć, bo obciążenie przekazywane na podłoże maleje wraz ze wzrostem powierzchni styku.
Fundament wyprowadza się 15-20 cm nad poziom gruntu. Ta wystająca część chroni dolne warstwy muru przed wodą odbijaną od podłoża przy opadach i przed zaleganiem śniegu, a przy okazji ułatwia utrzymanie równej linii ogrodzenia na terenie o niewielkim spadku.
Jest jeszcze kwestia, o której łatwo zapomnieć przy stawianiu ogrodzenia w granicy działki. Ława jest szersza od muru, więc jej podziemna część wchodzi na grunt sąsiada, nawet jeśli sam mur stoi dokładnie na granicy. Bezpieczniej odsunąć ogrodzenie o kilkanaście centymetrów w głąb własnej działki albo uzgodnić przebieg fundamentu z sąsiadem przed rozpoczęciem prac.
Izolacja przeciwwilgociowa fundamentu
Na wyrównanej powierzchni fundamentu, pod pierwszą warstwą muru, układa się izolację poziomą przerywającą podciąganie kapilarne. Bez niej woda wędruje z fundamentu w górę muru, a jej skutkiem są wykwity, odpadające spoiny i łuszczenie licówki po kilku zimach.
Klasyczne rozwiązanie z dwóch warstw papy na lepiku wciąż działa, ale dziś stosuje się częściej papę podkładową termozgrzewalną albo membranę samoprzylepną - schodzą szybciej i nie wymagają rozgrzewania lepiku. Folia budowlana jest rozwiązaniem najtańszym i dopuszczalnym, pod warunkiem że ma grubość co najmniej 0,3 mm i zostanie ułożona z zakładami; cienka folia opakowaniowa przedziera się pod ciężarem muru już na etapie budowy. Zewnętrzne powierzchnie części wyprowadzonej nad teren warto dodatkowo pokryć masą lub emulsją bitumiczną, a przy okazji przypomnieć sobie zasady izolacji przeciwwilgociowej fundamentu, bo mechanizm jest ten sam co w budynku.
Głębokość posadowienia pozostałych ogrodzeń
Im lżejsze i bardziej ażurowe ogrodzenie, tym mniejsze obciążenie przenosi fundament i tym płycej można go posadowić.
Murowane słupki z przęsłami drewnianymi lub metalowymi osadza się na stopach o głębokości odpowiadającej murowi pełnemu, czyli poniżej strefy przemarzania. Jeżeli między słupkami przewidziano podmurówkę, jej własny fundament może być znacznie płytszy, w granicach 20-40 cm. Warunek jest jeden: ten płytki pas trzeba oddzielić dylatacją od stóp pod słupkami. Bez niej podmurówka podnoszona przez wysadziny będzie pracować niezależnie od głębiej posadowionych słupków i pęknie na styku z nimi.
Ogrodzenie z prefabrykowanych płyt betonowych wymaga stóp o wymiarach około 40 × 40 cm pod słupkami pośrednimi, sięgających poniżej strefy przemarzania, bo pełne przęsło przenosi parcie wiatru porównywalne z murem pełnym, a same prefabrykaty ważą kilkaset kilogramów na metr bieżący. Rozstaw jest tu narzucony przez długość płyty i wynosi 2,0 m w osiach słupków, więc rozplanowanie stóp trzeba wykonać przed betonowaniem, a nie w jego trakcie.
Słupki ogrodzenia z siatki obciążają fundament najmniej, bo siatka przepuszcza wiatr. Na gruntach niewysadzinowych wystarczają stopy zagłębione na 50 cm, natomiast w pyłach i glinach lepiej zejść do 70-80 cm - inaczej pierwsza mroźna zima wypchnie słupki nierównomiernie i naciąg siatki straci geometrię.
Słupki przy bramie i furtce wymagają najgłębszego i najszerszego posadowienia, w granicach 80-100 cm, a przy ciężkich skrzydłach do 120 cm. Przenoszą one nie tylko ciężar skrzydła, ale i obciążenia dynamiczne od jego ruchu, dlatego stopa powinna być wyraźnie większa niż pod słupkami pośrednimi, rzędu 50 × 50 cm. Brama przesuwna to osobny przypadek: pod jej prowadnicę wykonuje się ciągły fundament o długości większej od szerokości przejazdu, bo skrzydło musi mieć miejsce na wycofanie.
Niezależnie od typu ogrodzenia pod każdą stopą powinna znaleźć się kilkunastocentymetrowa podsypka żwirowa. Odprowadza ona wodę spod fundamentu i przerywa kapilarne podciąganie z gruntu, a jej wykonanie kosztuje niewiele w stosunku do efektu.
Skomentuj
