17-22 minuty 
Automatyka, sterowanie, inteligencja 
Teolin 18B 92-701 Łódź 
Zasilanie awaryjne jako element bezpieczeństwa
Stabilne zasilanie jest jednym z warunków sprawnego działania infrastruktury publicznej. Szpitale, placówki administracji, szkoły, centra zarządzania kryzysowego, serwerownie czy obiekty gospodarki wodno-ściekowej nie mogą pozwolić sobie na niekontrolowane przerwy w pracy najważniejszych systemów.
Nawet krótki zanik napięcia może doprowadzić do wyłączenia sprzętu medycznego, utraty danych, przerwania pracy monitoringu, awarii systemów kontroli dostępu lub zatrzymania urządzeń technologicznych.
System zasilania awaryjnego ma ograniczyć skutki takich sytuacji i zapewnić ciągłość działania wybranych odbiorników elektrycznych do czasu powrotu zasilania podstawowego albo uruchomienia źródła rezerwowego.
Czym są systemy zasilania awaryjnego?
Systemy zasilania awaryjnego to zestawy urządzeń, które chronią wybrane odbiorniki elektryczne przed skutkami zakłóceń w sieci energetycznej. Ich zadaniem jest podtrzymanie pracy kluczowych instalacji i urządzeń w momencie zaniku napięcia, spadków jakości zasilania albo dłuższej przerwy w dostawie prądu.
W praktyce takie systemy zabezpieczają między innymi aparaturę medyczną, rozwiązania IT, serwery, monitoring, centrale telefoniczne, automatykę budynkową, systemy bezpieczeństwa, oświetlenie ewakuacyjne oraz inne instalacje, których nagłe wyłączenie mogłoby spowodować realne zagrożenie lub wysokie straty.
Dobrze zaprojektowane zasilanie awaryjne wspiera bezpieczeństwo ludzi, mienia i danych. Nie zawsze oznacza zasilanie całego obiektu. Często najważniejsze jest wskazanie tych urządzeń, które muszą działać bez przerwy, oraz tych, które w sytuacji awaryjnej można czasowo odłączyć.
UPS czy agregat prądotwórczy?
W infrastrukturze publicznej najczęściej stosuje się dwa typy rozwiązań: zasilacze UPS oraz agregaty prądotwórcze. Pełnią różne funkcje, ale bardzo często pracują razem w jednym systemie.
UPS, czyli Uninterruptible Power Supply, reaguje natychmiast po wykryciu zaniku lub zakłócenia zasilania. Dzięki temu chroni urządzenia wrażliwe na nagłe wyłączenie i pozwala utrzymać stabilne parametry napięcia. To szczególnie ważne w przypadku serwerów, systemów teleinformatycznych, central telefonicznych, monitoringu, kontroli dostępu i automatyki budynkowej.
Agregat prądotwórczy jest z kolei źródłem energii na dłuższy czas. Sprawdza się wtedy, gdy przerwa w dostawie prądu trwa dłużej, a obiekt musi kontynuować pracę. W zależności od projektu agregat może zasilać cały budynek albo tylko jego strategiczne części.
Najbezpieczniejszy układ w wielu obiektach publicznych polega na połączeniu obu technologii. UPS przejmuje zasilanie natychmiast i zabezpiecza najbardziej wrażliwe urządzenia, a agregat zapewnia energię podczas dłuższej awarii sieci.
Natychmiastowa ochrona wrażliwych urządzeń
Zasilacze UPS są niezbędne tam, gdzie nawet kilkusekundowa przerwa mogłaby spowodować błąd systemu, utratę danych albo nagłe wyłączenie sprzętu. W obiektach publicznych stosuje się je przede wszystkim do ochrony urządzeń elektronicznych i systemów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo lub ciągłość pracy.
Dobór UPS-a powinien uwzględniać moc podłączonych urządzeń, wymagany czas podtrzymania, rodzaj obciążenia oraz specyfikę całej instalacji. Innego rozwiązania może wymagać pojedyncze stanowisko komputerowe, a innego serwerownia, centrala alarmowa czy system monitoringu wizyjnego.
Warto pamiętać, że UPS nie zawsze ma zasilać urządzenia przez wiele godzin. Często jego głównym zadaniem jest bezprzerwowe podtrzymanie pracy do czasu bezpiecznego zamknięcia systemów albo przejęcia zasilania przez agregat prądotwórczy.
Długotrwała energia dla większych obciążeń
Agregaty prądotwórcze pełnią funkcję zapasowego źródła energii podczas dłuższych awarii. W infrastrukturze publicznej mogą zasilać strategiczne części budynku, instalacje technologiczne, wybrane obwody elektryczne lub systemy, których praca musi być utrzymana niezależnie od sytuacji w sieci.
Poradnik
Przy wyborze agregatu kluczowe znaczenie ma moc. Powinna być dobrana z zapasem do urządzeń, które mają być zasilane w trybie awaryjnym. W praktyce często przyjmuje się, że moc wyjściowa agregatu powinna być około 30% większa od łącznej mocy odbiorników przewidzianych do zasilania, choć ostateczny dobór powinien wynikać z charakterystyki obciążeń i projektu instalacji.
Znaczenie mają również czas pracy na jednym tankowaniu, poziom hałasu, sposób uruchamiania, warunki montażu, wentylacja, odprowadzenie spalin oraz mobilność. Do wyboru pozostają agregaty stacjonarne i przenośne, ale w obiektach o dużym znaczeniu najczęściej stosuje się rozwiązania stacjonarne, zintegrowane z instalacją elektryczną budynku.
Kiedy zasilanie awaryjne jest wymagane?
Zgodnie z § 181 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek należy zasilać co najmniej z dwóch niezależnych, samoczynnie załączających się źródeł energii elektrycznej, jeżeli zanik napięcia w sieci elektroenergetycznej może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, poważne zagrożenie środowiska albo znaczne straty materialne.
W takich obiektach wymagane jest również samoczynnie załączające się oświetlenie awaryjne, czyli zapasowe lub ewakuacyjne. W budynku wysokościowym jednym ze źródeł zasilania powinien być zespół prądotwórczy.
Wymogi te mogą dotyczyć między innymi placówek ochrony zdrowia, obiektów administracji publicznej o znaczeniu strategicznym, systemów bezpieczeństwa pożarowego i ewakuacyjnego, centrów danych, serwerowni oraz elementów infrastruktury krytycznej, takich jak oczyszczalnie ścieków czy przepompownie.
Nie w każdym przypadku decyzja o wdrożeniu zasilania awaryjnego wynika wyłącznie z literalnego obowiązku prawnego. Często jest też elementem odpowiedzialnego zarządzania obiektem publicznym, w którym ciągłość usług i bezpieczeństwo użytkowników mają znaczenie priorytetowe.
Dobór systemu do obiektu publicznego
Dobór systemu zasilania awaryjnego powinien rozpocząć się od analizy potrzeb obiektu. Najpierw trzeba ustalić, które instalacje muszą działać bez przerwy, które wymagają jedynie krótkiego podtrzymania, a które można bezpiecznie wyłączyć w sytuacji awaryjnej.
W kolejnym kroku określa się moc odbiorników, wymagany czas podtrzymania, sposób przełączania źródeł zasilania oraz warunki techniczne montażu. Ważne jest także uwzględnienie przyszłej rozbudowy obiektu, dostępności serwisu, przeglądów okresowych i kosztów eksploatacji.
W praktyce najlepsze efekty daje połączenie UPS-ów przeznaczonych dla urządzeń wrażliwych z agregatem prądotwórczym, który zapewnia długoterminowe zasilanie awaryjne. Taki układ zwiększa bezpieczeństwo i pozwala dopasować ochronę do rzeczywistego znaczenia poszczególnych systemów.
Projekt oraz wdrożenie instalacji warto powierzyć doświadczonym firmom instalacyjnym, które znają przepisy prawa, obowiązujące normy i warunki techniczne obiektów publicznych. Błędy w doborze mocy, automatyki przełączania lub konfiguracji obwodów mogą sprawić, że system nie zadziała prawidłowo wtedy, gdy będzie najbardziej potrzebny.
Urządzenia i wsparcie przy kompletacji systemu
Jako hurtownia elektrotechniczna oferujemy szeroką gamę urządzeń i akcesoriów do zasilania. W asortymencie znajdują się między innymi zasilacze UPS, agregaty prądotwórcze oraz ładowarki do akumulatorów.
Produkty pochodzą od wyselekcjonowanych dostawców polskich i zagranicznych, dzięki czemu można dobrać rozwiązania do różnych typów obiektów, obciążeń i wymagań technicznych.
Przy wyborze systemu zasilania awaryjnego warto skorzystać z doradztwa technicznego. Odpowiednio dobrany UPS, agregat i osprzęt instalacyjny pomagają utrzymać ciągłość pracy kluczowych systemów, ograniczyć ryzyko przestojów i zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników infrastruktury publicznej.
źródło i zdjęcia: Onninen
