08.07.2026 
17-22 minuty 
Pompy ciepła 
71 71 27 400, 801 080 881 
Północna 15-19 54-105 Wrocław 
Smog w Polsce w danych GIOŚ za 2025 rok
Polska ponownie oddycha gorszym powietrzem. Z analizy Polskiego Alarmu Smogowego, przygotowanej na podstawie Rocznych ocen jakości powietrza Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska za lata 2024 i 2025, wynika, że w prawie wszystkich miejscowościach z czołówki „smogowych rekordzistów” jakość powietrza się pogorszyła. PAS ocenia wprost: „Trend poprawy jakości powietrza w Polsce uległ odwróceniu”.
Dane pokazują dwa ważne wymiary problemu. Pierwszy to średnioroczne stężenia zanieczyszczeń, które opisują długotrwałe narażenie mieszkańców na smog. Drugi to liczba dni z przekroczeniem dobowej wartości dopuszczalnej dla pyłu PM10, czyli tzw. dni smogowe.
W praktyce oznacza to nie tylko suche statystyki, ale realną informację o tym, jak często mieszkańcy oddychają powietrzem szczególnie szkodliwym dla zdrowia.
Gdzie benzo(a)piren przekracza normy najmocniej?
Jednym z najbardziej niepokojących wskaźników jest benzo(a)piren, który powstaje przede wszystkim podczas niecałkowitego spalania paliw stałych, zwłaszcza węgla i drewna w przestarzałych urządzeniach grzewczych. To substancja rakotwórcza, dlatego jej wielokrotne przekroczenia są szczególnie groźne dla mieszkańców.
W Żywcu stężenie benzo(a)pirenu wzrosło z 4 do 7 ng/m³, czyli z 400 do 700 procent wartości dopuszczalnej. W Nowym Mieście Lubawskim wzrost wyniósł z 3 do 5 ng/m³, a więc z 300 do 500 procent normy. Nowa Ruda, dotychczasowy lider zestawienia, osiągnęła 8 ng/m³, czyli 800 procent wartości dopuszczalnej.
Szczególną uwagę zwracają Zdzieszowice. Po wznowieniu pomiarów średnioroczne stężenie benzo(a)pirenu wyniosło tam 9 ng/m³, czyli 900 procent wartości dopuszczalnej. To wynik, który wyniósł tę miejscowość na pierwsze miejsce krajowego zestawienia i pokazuje, że brak pomiarów nie zawsze oznacza brak problemu.
Ile dni smogowych miały polskie miasta?
Dni smogowe to dni, w których przekroczona zostaje dobowa norma dla pyłu PM10 wynosząca 50 µg/m³. Obecnie dopuszczalny poziom to 35 takich dni w roku. W wielu miejscowościach limit ten został przekroczony wyraźnie, a w niektórych niemal trzykrotnie.
W Nowej Rudzie w 2025 roku odnotowano 91 dni smogowych, wobec 73 rok wcześniej. Oznacza to smog przez około trzy miesiące w roku. W Żywcu liczba takich dni wzrosła z 32 do 60, w Nowym Targu z 38 do 58, a w Suchej Beskidzkiej z 32 do 54. Krotoszyn znalazł się w ścisłej czołówce z wynikiem 59 dni z przekroczeniem normy.
Takie dane są ważne nie tylko dla ekspertów od ochrony środowiska. Dla mieszkańców oznaczają więcej dni, w których aktywność na zewnątrz może być uciążliwa lub ryzykowna, zwłaszcza dla dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i osób z chorobami układu oddechowego lub krążenia.
Gdzie wzrosło stężenie PM10 i PM2.5?
Średnioroczne stężenie pyłu PM10 najwyższe było w Nowej Rudzie, gdzie wzrosło z 34 do 38 µg/m³. W przypadku drobniejszego i szczególnie groźnego pyłu PM2.5 najwyższe wartości odnotowano w Żywcu i Krotoszynie, po 26 µg/m³. Wzrosty pojawiły się również w Bielsku-Białej, Kaliszu i Żyrardowie.
Nie wszędzie sytuacja pogorszyła się w takim samym stopniu. W Jastrzębiu-Zdroju stężenie PM2.5 pozostało bez zmian, podobnie jak stężenie PM10 w Radomsku. Nie zmienia to jednak głównego wniosku z danych: w większości analizowanych miejscowości problem smogu nie tylko nie zniknął, ale znów zaczął narastać.
Warto pamiętać, że zestawienia obejmują miejscowości, w których prowadzone są ciągłe pomiary jakości powietrza. W wielu mniejszych gminach rzeczywista skala problemu może pozostawać nieznana, ponieważ nie ma tam stacji pomiarowych.
Dlaczego jakość powietrza znów się pogarsza?
Na chwilowe stężenia zanieczyszczeń wpływa pogoda, w tym temperatura, wiatr i wilgotność. Wieloletni trend zależy jednak przede wszystkim od liczby źródeł niskiej emisji oraz od tego, czym i w czym ogrzewane są domy.
W Polsce nadal eksploatowanych jest około 2,5 mln pozaklasowych lub niskosprawnych kotłów na paliwa stałe. To właśnie sezon grzewczy i spalanie w takich urządzeniach odpowiadają za znaczną część emisji pyłu PM10, PM2.5 oraz benzo(a)pirenu z sektora komunalno-bytowego.
Poradnik
Problem pogłębia spadek tempa wymiany starych pieców. Według danych przytaczanych w materiale źródłowym, od początku 2026 roku do programu Czyste Powietrze wpłynęło niecałe 20 tys. wniosków o dofinansowanie wymiany kotła, czyli mniej więcej tyle, ile w jednym miesiącu 2024 roku. Polski Alarm Smogowy wskazuje, że zapaść w programie Czyste Powietrze jest jednym z najbardziej niepokojących sygnałów w walce ze smogiem.
Stare "kopciuchy" i zapaść w wymianie źródeł ciepła
„Kopciuchy” to nie tylko problem ekologiczny. Dla właściciela domu oznaczają też rosnące koszty paliwa, niższą efektywność ogrzewania, częstsze naprawy i ryzyko, że w kolejnych latach urządzenie nie będzie spełniać lokalnych uchwał antysmogowych.
Przedwczesne przekonanie, że walka ze smogiem została już wygrana, mogło osłabić motywację do modernizacji ogrzewania. Tymczasem najnowsze dane pokazują coś przeciwnego: ograniczenie emisji z domowych kotłowni nadal pozostaje jednym z kluczowych działań, które mogą poprawić jakość powietrza w polskich miejscowościach.
Co dane GIOŚ oznaczają dla właścicieli domów?
Dane GIOŚ i analiza Polskiego Alarmu Smogowego mają bezpośrednie znaczenie dla właścicieli domów jednorodzinnych. Chodzi nie tylko o zdrowie mieszkańców, ale też o koszty utrzymania budynku, komfort ogrzewania oraz przyszłą wartość nieruchomości.
Dom z przestarzałym źródłem ciepła może być w kolejnych latach trudniejszy do sprzedaży. Kupujący coraz częściej zwracają uwagę na koszty eksploatacji, efektywność energetyczną i zgodność instalacji z obowiązującymi przepisami. Stary kocioł może oznaczać konieczność modernizacji zaraz po zakupie, a to wpływa na cenę i atrakcyjność nieruchomości.
Wymiana źródła ciepła jest więc nie tylko decyzją środowiskową. To także inwestycja w niższe ryzyko przyszłych kosztów, większy komfort i lepsze przygotowanie domu na zmieniające się normy.
Nowe normy jakości powietrza od 2030 roku
Od 2030 roku w Unii Europejskiej mają obowiązywać niższe poziomy dopuszczalne dla najważniejszych zanieczyszczeń. W przypadku PM2.5 średnioroczna wartość dopuszczalna ma spaść z 20 do 10 µg/m³, a dla PM10 z 40 do 20 µg/m³. Potwierdza to również GIOŚ w informacji o nowej dyrektywie dotyczącej jakości powietrza.
To oznacza, że część miejscowości, które dziś formalnie mieszczą się w obecnych limitach, po wejściu nowych norm może już ich nie spełniać. Dla właścicieli domów ze starymi kotłami to sygnał, że odkładanie modernizacji może z czasem oznaczać większe koszty i mniejszą elastyczność wyboru rozwiązania.
Czy pompa ciepła ogranicza lokalną emisję zanieczyszczeń do atmosfery?
Wymiana starego kotła na pompę ciepła od razu ogranicza lokalną emisję zanieczyszczeń. W przeciwieństwie do urządzeń spalających węgiel, drewno lub pellet pompa ciepła nie spala paliwa w miejscu instalacji. Podczas jej pracy nie powstają więc lokalnie pyły PM10, PM2.5 ani benzo(a)piren.
To zasadnicza różnica względem kotła węglowego czy kotła na biomasę. Pompa ciepła nie wymaga komina ani odprowadzania spalin, a więc nie dokłada lokalnych zanieczyszczeń do powietrza, którym oddychają mieszkańcy najbliższej okolicy.
Rzeczywisty bilans środowiskowy zależy od źródła energii elektrycznej zasilającej urządzenie, ale z punktu widzenia smogu przy domu kluczowy jest brak spalania na miejscu. W połączeniu z dobrze dobraną instalacją fotowoltaiczną lub inteligentnym sterowaniem ogrzewaniem można dodatkowo ograniczyć koszty eksploatacji.
Pompa ciepła do modernizacji starego domu
Wybór pompy ciepła powinien zaczynać się od oceny budynku, zapotrzebowania na moc, rodzaju instalacji grzewczej i wymaganej temperatury zasilania. Inaczej dobiera się urządzenie do nowego, dobrze ocieplonego domu, a inaczej do budynku modernizowanego, w którym pracują starsze grzejniki.
W przypadku modernizacji domu ze starszą instalacją grzewczą dobrym kierunkiem może być pompa ciepła De Dietrich Alezio M R290. To monoblok z naturalnym czynnikiem chłodniczym R290 i temperaturą zasilania do 75°C. Takie rozwiązanie może sprawdzić się przy wymianie pieca w instalacjach ze starszymi grzejnikami, pod warunkiem że instalacja zostanie prawidłowo zweryfikowana pod względem zapotrzebowania na moc i temperatury pracy.
W praktyce sama wymiana źródła ciepła nie zawsze wystarczy, aby uzyskać najlepszy efekt ekonomiczny. W wielu domach warto połączyć ją z częściową termomodernizacją, poprawą izolacyjności przegród, modernizacją grzejników lub regulacją instalacji.
Pompa ciepła do nowego domu i małej kotłowni
W nowym, dobrze ocieplonym domu sprawdzić się może De Dietrich Alezio S R32, czyli pompa ciepła typu split przeznaczona do ogrzewania i chłodzenia budynku. To rozwiązanie dla inwestorów, którzy chcą połączyć wysoką efektywność sezonową z możliwością komfortowego użytkowania domu przez cały rok.
Jeśli ważna jest oszczędność miejsca w kotłowni, warto rozważyć Strateo R32. To kompaktowy system split ze zintegrowanym zasobnikiem ciepłej wody użytkowej. Dzięki temu ogranicza przestrzeń potrzebną na instalację i może być dobrym wyborem przy budowie nowego domu albo kompleksowej modernizacji ogrzewania.
Najważniejsze jest jednak nie samo wskazanie modelu, ale prawidłowy dobór całego systemu. Pompa ciepła powinna być dopasowana do budynku, instalacji, oczekiwanej temperatury wewnętrznej i sposobu korzystania z ciepłej wody.
Najważniejsze wnioski dla właścicieli domów
Roczne oceny jakości powietrza za 2025 rok pokazują, że smog w Polsce nie jest problemem zamkniętym. W wielu miejscowościach wartości dopuszczalne są przekraczane wielokrotnie, a liczba dni smogowych rośnie. Zdaniem Polskiego Alarmu Smogowego to sygnał, że trend poprawy jakości powietrza uległ odwróceniu.
Dla właścicieli domów ze starymi kotłami oznacza to konkretną decyzję. Wymiana źródła ciepła może ograniczyć lokalną emisję pyłów i benzo(a)pirenu, zmniejszyć ryzyko rosnących kosztów ogrzewania i przygotować budynek na ostrzejsze normy oraz uchwały antysmogowe.
Pompa ciepła nie rozwiąże całego problemu smogu w Polsce sama. Może jednak realnie zmniejszyć emisję w miejscu, w którym zostanie zainstalowana. W skali jednej ulicy, osiedla czy gminy każda wymiana starego kotła na urządzenie bez lokalnej emisji spalin ma znaczenie.
źródło: BDR Thermea Poland, Polski Alarm Smogowy
zdjęcie: ChatGPT
