Montaż i betonowanie stropu gęstożebrowego krok po kroku. Na co uważać?

1. Wybór odmiany stropu

Odmianę stropu wybiera się razem z kierownikiem budowy. Jest to konieczne, gdy projekt nie określa jej jednoznacznie albo gdy zmienił się układ ścian działowych lub rozpiętość między podporami.

2. Określenie ilości potrzebnych materiałów

Przy stropie gęstożebrowym trzeba dokładnie policzyć elementy. Oprócz zwykłych pustaków (czyli lekkich bloczków wypełniających przestrzeń między belkami) potrzebne są pustaki brzegowe, tzw. zadeklowane, z zakrytą jedną ścianką bez otworów. Liczy się też pustaki układane po obu stronach żeber rozdzielczych.

Pustaki można zadeklować na budowie, zalewając zaprawą cementową ich skrajne otwory. Lepiej jednak kupić gotowe pustaki brzegowe, bo budowa idzie szybciej, a ryzyko błędów jest mniejsze. Pozostałych komór pustaków nie wypełnia się betonem. Zwiększa to zużycie mieszanki i ciężar stropu. Skrajne otwory zamyka się zaprawą albo specjalnymi denkami („deklami”) od producenta.

Prefabrykowane belki i współpracujące z nimi pustaki muszą mieć świadectwo dopuszczenia do stosowania w budownictwie. Producent powinien też dostarczyć szczegółową charakterystykę techniczną każdego wyrobu. Z tych dokumentów wynika, czy dany strop spełni wymagania co do nośności i maksymalnego rozstawu podpór.

Na co zwrócić uwagę przy kontroli ekipy - poproś o dokumenty belek i pustaków oraz o gotowe deklowane pustaki brzegowe.

3. Przygotowanie ścian i podłoża pod belki i stemple

Ściany. Górna powierzchnia ścian, na której oprą się belki, musi być dokładnie wypoziomowana i wyrównana. Jeśli ściany zbudowano z elementów z otworami, trzeba je zamknąć warstwą zaprawy. W pasie szerokości ok. 10 cm od wewnętrznej krawędzi muru rozkłada się 2 cm mocnej zaprawy cementowej. Wyrównuje się ją wzdłuż przyłożonej deski.

Podłoże. Na czas betonowania strop podpierają stemple, czyli tymczasowe słupy podporowe, które muszą stać na stabilnym podłożu. Przy stropie nad parterem podłoga na gruncie powinna mieć co najmniej warstwę betonu stabilizującego, tzw. chudziaka.

4. Montaż belek i ułożenie skrajnych pustaków

Montaż belek. Belki wciąga się w pozycji poziomej na linach zaczepionych za węzły kratownicy (metalowego szkieletu belki) po obu stronach, w odległości ok. 1/5 długości belki od jej końca.

Pierwszą belkę układa się tak, by przy ścianie biegnącej wzdłuż belek (po uwzględnieniu pustaków wypełniających) miała oparcie co najmniej 3 cm. Końce belek opierają się na ścianach nośnych na co najmniej 7 cm. Niektórzy producenci podają inne wartości, dlatego sprawdź instrukcję swojego systemu.

Kolejne belki układa się w rozstawie wyznaczonym przez pustaki leżące przy ich końcach. Ścianka działowa prostopadła do belek obciąża je równomiernie. Ścianka równoległa, stojąca nad pojedynczą belką, może ją przeciążyć i nadmiernie ugiąć, dlatego pod nią stosuje się belkę podwójną. Dwie belki zamiast jednej bywają potrzebne także na krawędziach dużych otworów (np. przy schodach) i pod miejscami dużych obciążeń, takimi jak kominek czy duża wanna.

Skrajne pustaki. Ostatnie pole między belkami często nie pasuje do modularnej szerokości pustaka. Uzupełnia się je wtedy przyciętym bloczkiem z betonu komórkowego, który łatwo przeciąć piłą.

5. Ustawienie podpór montażowych

Strop wymaga podparcia na czas montażu, betonowania i twardnienia betonu. Bez stempli może zarwać się pod własnym ciężarem jeszcze przed betonowaniem.

Najczęściej używa się żerdzi sosnowych z wyciętym zaciosem, do którego mocuje się deskę podporową. Żerdzie muszą być proste i mieć średnicę co najmniej 7 cm. Pod stemplem układa się deskę i kliny, którymi reguluje się wysokość podparcia.

Poziomowanie żerdzi bywa czasochłonne, zwłaszcza na nierównym podłożu. Stemple rozstawia się co ok. 1,5 m wzdłuż belki i co 1–1,5 m w poprzek. Rozstaw podpór montażowych nie powinien przekraczać 2 m. Dokładne wartości podaje projekt i instrukcja producenta stropu. Środek rozpiętości zaleca się podnieść nieco, np. o 2 cm przy stropie o długości 6 m. Zapobiega to nadmiernemu „osiadaniu” stropu pod obciążeniem.

Wygodniejsze są podpory systemowe z płynną regulacją wysokości.

Żerdzie sosnowe z wyciętym zaciosem, do którego mocuje się deskę podporową. (fot. T. Rybarczyk)

6. Ułożenie pustaków i utworzenie żeber rozdzielczych

Pustaki układa się pasami prostopadłymi do belek, dzięki czemu obciążenie narasta równomiernie. Przy rozpiętości stropu do 4 m żeber rozdzielczych nie trzeba robić. Powyżej 4 m potrzebne jest jedno żebro, a powyżej 6 m dwa.

Żebro rozdzielcze to dodatkowa belka żelbetowa prostopadła do belek stropowych. Przy rozpiętości powyżej 4 m rozkłada obciążenie na kilka sąsiednich belek i dzięki temu zmniejsza ugięcie. Chroni przed tzw. klawiszowaniem, czyli uginaniem się pojedynczych belek. Jego objawem są pęknięcia na suficie pomieszczenia poniżej, biegnące wzdłuż belek. Klawiszowanie ogranicza też nadbeton, który wiąże zbrojenie poszczególnych belek i usztywnia strop.

Żebra rozstawia się często w równych odstępach, tak jak podpory montażowe. Szalowanie spodu jest wtedy prostsze, bo wystarczy podłożyć deskę pod stemple w miejscach żeber.

Żebro powstaje przez rozsunięcie pustaków na 7–10 cm i wstawienie dwóch prętów zbrojeniowych o średnicy 12 mm. Pręty łączy się strzemionami w kształcie litery S.

Schemat budowy stropu gęstożebrowego

7. Ułożenie zbrojenia wieńca

Wieniec to żelbetowa belka biegnąca wzdłuż ścian zewnętrznych i wewnętrznych, tworząca zamknięty obwód i spinająca ściany. Betonuje się go razem ze stropem, więc wcześniej trzeba ułożyć jego zbrojenie i zaszalować wieniec od zewnątrz.

Standardowe zbrojenie to cztery pręty o średnicy 10–12 mm połączone strzemionami co 30 cm. Przy cienkich ścianach nośnych i na ścianach wewnętrznych dopuszcza się trzy pręty w układzie odwróconego trójkąta równobocznego lub prostokątnego. Jeśli ściany zewnętrzne murowane są „na gotowo” z warstwą elewacyjną, szalunek zastępuje ocieplona obmurówka od zewnątrz.

Strop gęstożebrowy potrzebuje też zbrojenia przypodporowego, które przenosi siły ścinające. Wykonuje się je z prefabrykowanej siatki oznaczonej P1 lub P2. Siatkę P1 o szerokości 110 cm kładzie się na podporach wewnętrznych, symetrycznie względem ściany nośnej. Siatkę P2 o szerokości 65 cm układa się tak, by pokrywała wieniec, a jej reszta zachodziła na strop.

Na co zwrócić uwagę przy kontroli ekipy - zbrojenie musi być zgodne z projektem co do liczby i średnicy prętów, klasy stali i rozstawu strzemion. Przed betonowaniem sprawdza je kierownik budowy i dokumentuje wpisem w dzienniku budowy. Zbrojenie niezgodne z projektem może mieć za małą wytrzymałość i nadmiernie się uginać, a w skrajnym przypadku doprowadzić do katastrofy budowlanej.

8. Betonowanie

Betonować można dopiero po sprawdzeniu stabilności podpór. Całą powierzchnię stropu trzeba bezpośrednio przed betonowaniem obficie nawilżyć. Nasiąkliwe pustaki bez tego odciągną wodę z betonu. Wcześniej strop należy oczyścić z pyłu i trocin.

Strop betonuje się bez przerw, co wymaga pompy do betonu. Beton towarowy, zwykle klasy C16/20, rozprowadza się równomiernie pasami prostopadłymi do belek. Belki obciążają się wtedy równo, a łatwiej kontrolować grubość nadbetonu.

Beton powinien być na tyle płynny, by sam się rozpływał, co daje w miarę równą powierzchnię. Przy wieńcach zaleca się go zagęszczać wibratorem wgłębnym.

Przez 5–7 dni po betonowaniu powierzchnię systematycznie zwilża się, nie dopuszczając do widocznego przeschnięcia. Można użyć zraszaczy ogrodowych. Beton osiąga właściwą wytrzymałość tylko wilgotny i chroniony przed zamarznięciem, a przesuszenie i mróz mogą trwale uszkodzić jego strukturę. Świeży beton najpierw delikatnie się zrasza, później polewa wodą, a w upały przykrywa folią. Zanim mieszanka zwiąże, nie wolno polewać jej silnym strumieniem wody.

Prace na stropie można kontynuować po ok. 7 dniach od zabetonowania, bez nadmiernego obciążania. Podpory montażowe zdejmuje się po 2–3 tygodniach od ułożenia nadbetonu, nie wcześniej. Dokładny termin podaje projekt i producent stropu.

Na co zwrócić uwagę przy kontroli ekipy - przed betonowaniem sprawdź stabilność stempli oraz czystość i zwilżenie stropu. Zapytaj, czy dostawa betonu pompą jest zorganizowana tak, by betonowanie szło bez przerw. Po betonowaniu pilnuj pielęgnacji i nie pozwalaj zdejmować podpór przed upływem 2–3 tygodni.