Jak zamontować parapet zewnętrzny i ile powinien wystawać?

Warto przyjrzeć się oknu w czasie ulewnego deszczu, połączonego z silnym wiatrem. W takich warunkach po oknie spływają wręcz strugi wody. Lecz gdzie trafia ta woda? Ona spływa dalej na parapet zewnętrzny (okapnik), z niego zaś na zewnątrz. Jeżeli parapet zewnętrzny jest prawidłowo ukształtowany i zamocowany, to woda nie ścieka z niego na mur. Tym bardziej nie wnika pod okno, co groziłoby bardzo poważnym zawilgoceniem całej strefy podokiennej.

Niejako z racji samej swojej lokalizacji parapet zewnętrzny musi charakteryzować bardzo wysoka odporność na czynniki zewnętrzne – wodę, mróz, słońce, glony itd. Nie jest natomiast wymagana specjalna odporność na obciążenia mechaniczne. Wbrew pozorom to ostatnie zastrzeżenie jest bardzo ważne. Zdarza się bowiem, że ktoś – choćby przy myciu okien – staje na parapecie zewnętrznym, mocno go w ten sposób obciążając. Nie ma zaś pewności, że typowy parapet zewnętrzny to wytrzyma, co może skończyć się nieszczęściem.

Rodzaje parapetów zewnętrznych

Z podanych powyżej względów od wielu lat najpopularniejsze są parapety zewnętrzne z powlekanej blachy stalowej lub aluminiowej oraz PVC (z tworzywa sztucznego). O wiele rzadziej wykonuje się parapety zewnętrzne ze specjalnych kształtek klinkierowych, niemal tylko wówczas, gdy dom ma ściany trójwarstwowe wykończone klinkierem. Praktycznie nie spotyka się już za to parapetów ceglanych, z cegieł układanych na rąb (wąskim bokiem ku górze). Takie robi się już chyba tylko przy okazji remontów, ewentualnie odtwarzając dawne parapety tego typu.

Ile powinien wystawać parapet zewnętrzny?

Co w praktyce oznacza to właściwe ukształtowanie i zamocowanie parapetu zewnętrznego? Sygnalizowaliśmy już, że podstawowym zadaniem zewnętrznego okapnika jest zabezpieczenie części ściany poniżej okna oraz połączenia okna ze ścianą przed wodą opadową. Ma to zapewnić nawet w sytuacji, gdy deszcz połączony jest z silnym wiatrem. Czyli w warunkach, gdy okap dachu i głębokość samej wnęki okiennej nie zapewniają żadnej ochrony przed wodą. W związku z tym każdy parapet zewnętrzny musi być ułożony z niewielkim spadkiem na zewnątrz. Chodzi po prostu o to, aby woda spływała po nim od okna, nie zbierała się zaś przy oknie, ani tym bardziej nie dostawała się gdzieś pod dolny ramiak.

Schemat montażu: parapet zewnętrzny powinien wystawać przynajmniej na 5 cm poza płaszczyznę wykończonej ściany. Coraz częściej okno opiera się na tzw. ciepłym parapecie, czyli odpowiednio wyprofilowanej kształtce z XPS lub styropianu.

Parapet zewnętrzny powinien być ponadto lekko wsunięty pod dolną krawędź ramiaka okna. Dość często praktykowany sposób mocowania parapetu na dotyk, jedynie dosuwając go do zewnętrznej płaszczyzny ramy okiennej jest zdecydowanie gorszy, bo już od początku narażony na występowanie nieszczelności. Tym bardziej po kilku latach, gdy uszczelniający takie połączenie silikon zacznie pękać i się odspajać. Ponadto w przypadku najpopularniejszych przecież okien z PVC trzeba uważać, aby krawędź takiego mocowanego doczołowo parapetu nie zasłaniała otworów odpływowych umieszczonych w dolnym ramiaku. Tym bardziej niedopuszczalne jest, aby znalazły się one w całości za parapetem. Bowiem w takiej sytuacji woda albo nie będzie miała jak wydostać się z profili okiennych, albo będzie się z nich wylewać za parapet.

Czym jest ciepły parapet?

Występowanie tego rodzaju wad jest zwykle konsekwencją braku listwy progowej u dołu okna lub braku coraz częściej zastępującego ją tzw. ciepłego parapetu, czyli specjalnej podokiennej kształtki z XPS lub z twardego styropianu. Listwa progowa ma wysokość kilku centymetrów, zaś jeżeli jej brak, to po prostu nie ma miejsca na wsunięcie krawędzi parapetu zewnętrznego pod dolny ramiak okna. Trzeba przy tym zaznaczyć, że brak listwy progowej utrudnia również montaż parapetu wewnętrznego, od strony pomieszczenia.

Dlatego przed złożeniem zamówienia trzeba się koniecznie upewnić, że ustalając wysokość okien uwzględniono obecność listwy progowej lub ciepłego parapetu.

Ciepły parapet zmniejsza straty ciepła w domu oraz eliminuje ryzyko występowania mostków termicznych, fot. PARTNER

Ważne są również boczne krawędzie parapetu. Odpowiednio wykonane nie dopuszczają bowiem do wylewania się wody w tym miejscu na styku z murem. Zwykle wykańcza się je plastikowymi nakładkami. Jeżeli zamiast tego wykonuje się bardzo tradycyjny wariant podwijając boczne krawędzie blachy parapetu ku górze i wsuwając ją w szczelinę wykonaną w tynku, to trzeba pamiętać o pozostawieniu wokół nich niewielkiej przestrzeni. Te 3-4 mm luzu wypełnia się następnie trwale elastycznym silikonem. Zwykły tynk łatwo może w takim miejscu popękać.

Montaż parapetu zewnętrznego - umiejscowienie względem ściany

Kolejna istotna kwestia to położenie parapetu względem ściany. Zewnętrzna krawędź parapetu powinna wystawać przynajmniej na 5 cm przed lico (zewnętrzną płaszczyznę) ściany. Z całą mocą trzeba tu podkreślić, że nie chodzi o sam mur lecz o gotową ścianę – z izolacją cieplną, tynkiem, ewentualnymi okładzinami. Trzeba o tym pamiętać, jeżeli nie ma się jeszcze jasno sprecyzowanych planów odnośnie grubości przyszłej termoizolacji oraz ostatecznego sposobu wykończenia przegród. Sam klej i okładzina z płytek może pogrubić ścianę o ok. 2 cm. Zaś jeżeli zechcemy gdzieś zrobić oblicówkę z desek, to może to być 7 do nawet 10 dodatkowych centymetrów.

Oparcie okna na specjalnej kształtce izolacyjnej lub tzw. listwie progowej umożliwia bezproblemowe wsunięcie krawędzi parapetu pod dolny ramiak okna, fot.  KLINAR

Bardzo ważnym uzupełnieniem takiego wysunięcia parapetu jest odpowiednie zawinięcie jego zewnętrznej krawędzi, tworzące tzw. kapinos. Chodzi o to, aby ściekające strużki wody spływały niemal pionowo poza krawędź parapetu. Bez takiego wywinięcia blachy, strużki wody odchylałyby się w stronę ściany, powodując jej zalewanie. Funkcjonalnym odpowiednikiem tego rozwiązania w przypadku kształtek parapetowych z klinkieru czy kamienia jest wyfrezowany od spodu rowek przy ich zewnętrznej krawędzi.

Montaż parapetu przy wymianie okien

Temu w jaki sposób było zamontowane nie tylko stare okno ale również parapet zewnętrzny i wewnętrzny trzeba się bardzo uważnie przyjrzeć jeszcze przed zamówieniem nowych okien. Chodzi o to, że jeszcze przed dokonaniem pomiarów, niezbędnych przecież w specyfikacji zamówienia, trzeba wiedzieć czy stary parapet wewnętrzny ma pozostać, czy będzie zmieniany. Ponadto jak jest on umieszczony względem okna, a w związku z tym ile dokładnie miejsca będzie do dyspozycji po usunięciu starych ram. Zaniedbanie tego może stać się przyczyną dość poważnych problemów. W skrajnych przypadkach wręcz uniemożliwiając prawidłowy montaż nowego okna, szczególnie w połączeniu z tzw. ciepłym parapetem. Po prostu może się okazać otwór w murze nie jest na to wszystko wystarczająco wysoki. Z tych względów trzeba dopilnować tego jak przedstawiciel firmy produkującej okna dokonuje pomiarów. Już na tym etapie należy koniecznie ustalić czy wymieniany będzie tylko parapet zewnętrzny, co jest praktycznie standardem, czy również ten wewnętrzny. Ponadto jeszcze przed zamówieniem okien o konkretnym wymiarze musimy z przedstawicielem producenta uzgodnić, w jaki sposób ma być osadzone i na czym oparte to nowe okno.

Montaż okna a parapet zewnętrzny

Najpopularniejszy i można powiedzieć najbardziej tradycyjny, sposób osadzenia to umieszczone okna wewnątrz starego otworu w murze. W takiej sytuacji standardem jest zlicowanie zewnętrznej płaszczyzny ramy okiennej (profili) z zewnętrzną powierzchnią ściany nośnej. Ewentualnie rama okna jest nieco wysunięta ku przodowi, a w efekcie nieco zagłębiona w izolacji cieplnej. Jednak tylko nieznacznie, nie więcej niż na połowę głębokości profilu. W takim wariancie nie jest trudno zapewnić przeniesienie ciężaru okna na ścianę nośną. Podstawą montażu są najczęściej standardowe kotwy. Drugi wariant to prawdziwy ciepły montaż. Polega on na wysunięciu całego okna w warstwę ocieplenia. Wymaga to jednak zastosowania solidnych systemów montażowych. Okno opiera się wówczas na specjalnych wspornikach systemowych lub kształtkach ze spienionego tworzywa, umocowanych do muru. W obu wariantach coraz częściej stosuje się zaś tzw. montaż warstwowy, błędnie, chociaż dość powszechnie nazywany ciepłym. Polega on na tym, że od strony pomieszczenia styk okna z murem zabezpiecza się folią paroszczelną, natomiast od zewnątrz – folią paroprzepuszczalną. Prawdopodobnie obawy budzi właśnie możliwość kolizji pomiędzy folią paroprzepuszczalną i parapetem zewnętrznym. Jednak te obawy nie są specjalnie uzasadnione, gdyż folię można przykleić w ten sposób, aby zapewnić osłonę styku z murem i równocześnie umożliwić wsunięcie parapetu. Dla doświadczonych ekip to nic nowego.