17-22 minuty 
Elementy ceramiczne 
22 514 20 20 
Plac Konesera 8 03-736 Warszawa 
Rekordowe 40,5°C w Polsce. Upały przestają być wyjątkiem
28 czerwca 2026 roku w Słubicach temperatura osiągnęła 40,5°C. Jak podał IMGW-PIB, był to najwyższy wynik w historii pomiarów meteorologicznych w Polsce.
Podczas tej samej fali upałów na znacznej części kraju temperatury przekraczały 35°C, a w wielu miejscach wystąpiły noce tropikalne, podczas których temperatura minimalna nie spadała poniżej 20°C.
Nie jest to jednorazowy sygnał. Analizy IMGW-PIB pokazują, że liczba dni upalnych, czyli takich, w których temperatura maksymalna osiąga co najmniej 30°C, wyraźnie rośnie.
W okresie 2015–2024 na każdej z analizowanych stacji odnotowano więcej takich dni niż w poprzednich dekadach. Najwięcej było ich na południowym zachodzie kraju: 209 we Wrocławiu i 208 w Opolu.
Dla osób planujących budowę domu oznacza to zmianę perspektywy. Energooszczędny budynek nie powinien być projektowany wyłącznie z myślą o ograniczaniu strat ciepła zimą. Coraz ważniejsze staje się również pytanie, jak zachowa się podczas kilku lub kilkunastu kolejnych dni z wysoką temperaturą i intensywnym nasłonecznieniem.
Jak zaprojektować dom, który nie przegrzewa się latem?
Na letni komfort cieplny nie odpowiada pojedynczy materiał ani jedno urządzenie. Znaczenie ma cały układ: orientacja budynku względem stron świata, wielkość i rozmieszczenie przeszkleń, możliwość ich zewnętrznego zacienienia, konstrukcja i izolacja dachu, sposób wentylacji, szczelność budynku oraz parametry jego ścian.
Istotna jest nie tylko izolacyjność termiczna przegród, ale również ich zdolność do akumulowania energii i spowalniania zmian temperatury we wnętrzu. Budynek o odpowiednio zaprojektowanych, masywnych przegrodach reaguje na zmiany temperatury zewnętrznej inaczej niż lekka konstrukcja o małej bezwładności cieplnej.
Nie oznacza to jednak, że sama duża masa ścian rozwiąże problem przegrzewania. Jeżeli przez duże, niezacienione okna do wnętrza dociera intensywne promieniowanie słoneczne, a nocą nie ma możliwości skutecznego usunięcia zgromadzonego ciepła, również masywny budynek może stać się niekomfortowy.
Dlatego dom przygotowany na upalne lata należy projektować jako całość.
Klimatyzacja chłodzi wnętrze, ale nie zastąpi dobrego projektu
Rosnąca popularność klimatyzacji jest naturalną odpowiedzią na coraz cieplejsze lata. Urządzenie może szybko obniżyć temperaturę w pomieszczeniach, ale jeśli budynek łatwo się nagrzewa, klimatyzacja musi pracować dłużej i intensywniej.
W praktyce może to oznaczać większe zużycie energii oraz większą zależność mieszkańców od aktywnego chłodzenia.
Dlatego rozwiązania mechaniczne warto traktować jako jeden z elementów systemu, a nie jedyną odpowiedź na upał. Pierwszym krokiem powinno być ograniczenie ilości ciepła docierającego do wnętrza.
Pomagają w tym między innymi odpowiednia orientacja budynku, zewnętrzne rolety lub żaluzje, właściwie zaprojektowane okapy, ograniczenie nadmiernych przeszkleń od stron szczególnie nasłonecznionych, dobra izolacja dachu i ścian oraz możliwość intensywnego przewietrzania domu w chłodniejszych godzinach.
– W dyskusji o komforcie termicznym zbyt często zaczynamy od urządzeń, a za rzadko od samego budynku. Tymczasem to projekt, przegrody, dach, wentylacja i jakość wykonania decydują o tym, czy dom będzie szybko się przegrzewał, czy naturalnie opierał się wysokim temperaturom. Ceramika poryzowana wspiera stabilny mikroklimat wnętrz – latem pomaga ograniczać nagrzewanie pomieszczeń, a zimą sprzyja utrzymaniu ciepła. To rozwiązanie dla inwestorów, którzy myślą o domu w perspektywie wielu lat, nie tylko jednego sezonu grzewczego czy jednego lata – Radosław Pieczykolan, Młodszy Kierownik Produktu ds. Rozwiązań Ściennych Porotherm w firmie wienerberger.
Poradnik
![]()
Poradnik
Ściany mają znaczenie również podczas upałów
Ściana zewnętrzna przez cały rok oddziela wnętrze budynku od zmieniających się warunków atmosferycznych. Zimą szczególną uwagę zwracamy na ograniczenie strat ciepła, latem natomiast istotne stają się izolacyjność i stateczność cieplna przegrody.
Jednym z materiałów stosowanych w takich konstrukcjach jest ceramika poryzowana. Producent systemu Porotherm wskazuje na jej właściwości termoizolacyjne, zdolność akumulacji ciepła oraz paroprzepuszczalność.
Stateczność cieplna ceramicznej ściany może ograniczać gwałtowne zmiany temperatury powierzchni wewnętrznych i wspierać bardziej stabilne warunki w pomieszczeniu.
Warto jednak rozdzielić dwie kwestie. Ściana nie „produkuje chłodu” tak jak klimatyzator. Jej znaczenie polega przede wszystkim na wpływie na tempo przepływu i magazynowania ciepła. Ostateczny efekt zależy od całej konstrukcji budynku, sposobu jego użytkowania i warunków pogodowych.
Podobnie należy rozumieć paroprzepuszczalność. Umożliwia ona dyfuzję pary wodnej przez przegrodę, ale nie zastępuje prawidłowo zaprojektowanej i działającej wentylacji, która pozostaje kluczowa dla kontroli jakości i wilgotności powietrza w domu.
Porotherm T: jaki współczynnik U podaje producent?
W przypadku ścian zewnętrznych jednym z podstawowych parametrów jest współczynnik przenikania ciepła U. Im jest niższy, tym mniejszy strumień ciepła przenika przez przegrodę przy danej różnicy temperatur.
W aktualnych wymaganiach technicznych maksymalna wartość Uc dla ściany zewnętrznej pomieszczenia ogrzewanego do temperatury co najmniej 16°C wynosi 0,20 W/(m²K).
W systemie Porotherm dostępne są pustaki typu T ze zintegrowanymi wkładkami z wełny mineralnej. Dla jednowarstwowej ściany wykonanej z Porotherm D 42.5 T Dryfix producent podaje współczynnik przenikania ciepła U = 0,17 W/(m²K). Oznacza to wartość niższą od maksymalnego poziomu przewidzianego obecnie dla ścian zewnętrznych.
To ważne doprecyzowanie, ponieważ wartość U = 0,17 W/(m²K) nie jest uniwersalnym parametrem każdej ściany wykonanej z dowolnego pustaka Porotherm T. Współczynnik zależy od konkretnego produktu, grubości i kompletnego rozwiązania ściennego.
Dom latem trzeba chronić przede wszystkim przed słońcem
W praktyce nawet bardzo dobra ściana nie zrekompensuje dużych zysków słonecznych przez niezacienione przeszklenia. Okno od południa lub zachodu może w słoneczne popołudnie wprowadzić do wnętrza znaczną ilość energii.
Dlatego w domu projektowanym z myślą o coraz gorętszych latach szczególnego znaczenia nabiera zewnętrzna ochrona przeciwsłoneczna. Rolety, żaluzje fasadowe, markizy, odpowiedniej długości okapy czy naturalne zacienienie mogą ograniczyć ilość promieniowania docierającego do szyby, zanim energia słoneczna trafi do pomieszczenia.
Znaczenie ma także dach, który latem przez wiele godzin pozostaje wystawiony na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Dobra izolacja termiczna i prawidłowe wykonanie tej części budynku są szczególnie istotne w przypadku sypialni oraz pomieszczeń użytkowych znajdujących się na poddaszu.
Nocne chłodzenie pomaga, ale coraz częściej ma swoje ograniczenia
Tradycyjnym sposobem obniżania temperatury domu latem jest intensywne wietrzenie wieczorem i nocą. Metoda działa najlepiej wtedy, gdy temperatura zewnętrzna rzeczywiście wyraźnie spada.
Podczas nocy tropikalnych jej skuteczność jest jednak ograniczona. Jeśli temperatura przez całą noc pozostaje na poziomie około 20°C lub wyższym, budynek ma znacznie mniej czasu na oddanie ciepła zgromadzonego w ciągu dnia.
To kolejny argument za tym, aby walkę z przegrzewaniem zaczynać wcześniej: od ograniczenia zysków słonecznych i właściwego projektu przegród, zamiast próbować usuwać nadmiar ciepła dopiero wtedy, gdy już znalazł się wewnątrz domu.
Podczas upału nagrzewa się także otoczenie domu
Czerwcowa fala gorąca z 2026 roku pokazała, że ekstremalne temperatury nie dotyczą wyłącznie powietrza. 28 czerwca, czyli w dniu ustanowienia rekordu 40,5°C w Słubicach, temperatura gruntu na głębokości 5 cm w wielu lokalizacjach przekraczała 40°C.
Na północnym zachodzie Polski odnotowano wartości powyżej 51°C. Dzień później, na pograniczu województw podkarpackiego i świętokrzyskiego, maksymalna temperatura gruntu była bliska 48°C.
W takiej sytuacji na komfort mieszkańców wpływa nie tylko sam budynek. Nagrzewają się dachy, elewacje, podjazdy, tarasy, parkingi i ścieżki. Duże powierzchnie wykonane z ciemnych materiałów mogą pochłaniać dużo energii słonecznej i pozostawać rozgrzane również po zachodzie słońca.
Dlatego projekt domu odporniejszego na upał warto rozszerzyć o jego najbliższe otoczenie.
Jasne nawierzchnie i SRI. Co oznacza wartość 44,6 dla Mayesto bello?
Jednym z parametrów stosowanych do oceny nagrzewania się nawierzchni jest SRI, czyli Solar Reflectance Index. Wskaźnik uwzględnia zarówno zdolność powierzchni do odbijania promieniowania słonecznego, jak i jej emisyjność termiczną. Im wyższy SRI, tym większy potencjał powierzchni do ograniczania nagrzewania w określonych warunkach.
Wienerberger podaje, że w ofercie Semmelrock jednym z produktów o wysokiej wartości tego wskaźnika są wielkoformatowe płyty Mayesto w jasnym kolorze bello, dla których SRI wynosi 44,6.
Producent wskazuje te rozwiązania jako przykład tzw. chłodniejszych nawierzchni, wykorzystywanych w projektowaniu przestrzeni z myślą o ograniczaniu lokalnego gromadzenia ciepła.
Sam wybór jasnego materiału nie rozwiązuje oczywiście wszystkich problemów związanych z otoczeniem domu. Duże znaczenie ma także ograniczanie powierzchni szczelnie utwardzonych, obecność roślinności, zacienienie oraz możliwość naturalnego wsiąkania wody w grunt.
Dom odporny na upał to cały system, a nie jeden materiał
Nie istnieje jeden materiał budowlany, który samodzielnie zabezpieczy dom przed przegrzewaniem. Komfort termiczny jest efektem współdziałania projektu, materiałów, jakości wykonania, dachu, ścian, okien, wentylacji, zacienienia oraz sposobu użytkowania budynku.
Ceramika poryzowana może być częścią takiego systemu dzięki swoim właściwościom termoizolacyjnym i akumulacyjnym. Nie zastąpi jednak właściwego usytuowania budynku ani ochrony przeszkleń przed intensywnym słońcem.
Podobnie klimatyzacja może poprawić komfort w najbardziej upalne dni, ale najlepiej, gdy nie musi przez całe lato kompensować błędów popełnionych już na etapie projektu.
Dom na przyszłość musi radzić sobie także z letnim upałem
Przez lata pojęcie domu energooszczędnego kojarzyło się przede wszystkim z zimą. Inwestorzy pytali o grubość izolacji, koszty ogrzewania i ograniczenie strat energii. Rosnąca liczba dni upalnych sprawia, że dzisiaj do tej listy trzeba dopisać kolejne pytania.
Jaką temperaturę osiągnie sypialnia po kilku gorących dniach? Czy największe przeszklenia można skutecznie zacienić? Czy nocą da się odprowadzić zgromadzone ciepło?
Jak zachowają się dach i ściany? Ile energii będzie potrzebne do chłodzenia? Czy podjazd i taras dodatkowo nie zwiększą temperatury w najbliższym otoczeniu budynku?
Dom buduje się na dziesięciolecia. Rekordowe 40,5°C w Słubicach przypomina, że warunki, na które projektujemy go dzisiaj, nie są już takie jak kilkadziesiąt lat temu.
Dobrze zaprojektowany budynek powinien dawać poczucie schronienia zarówno podczas mroźnej zimy, jak i w czasie kolejnej fali upałów. I właśnie dlatego komfort letni warto zacząć projektować na długo przed zakupem klimatyzatora.
Źródła danych n/t upałów w Polsce latem 2026: IMGW-PIB, materiały dotyczące fali upałów z czerwca 2026 roku oraz analizy liczby dni upalnych; wienerberger Polska, aktualne materiały produktowe i techniczne Porotherm oraz informacje o rozwiązaniach Semmelrock.
źródło i zdjęcia: Wienerberger, marki: Porotherm, Semmelrock
