Ten artykuł opisuje modernizację istniejącej instalacji do układu z magazynem: zasadę sprzężenia po stronie prądu przemiennego, dobór pojemności, granice rozbudowy stosu bateryjnego, procedury serwisowe przy dokładaniu modułów oraz bezpieczeństwo pożarowe i dofinansowanie. Techniczne warunki zwiększania mocy samego generatora omawiamy w tekście o rozbudowie instalacji fotowoltaicznej.
Magazyn energii i technologia AC Coupling
Powiększony generator produkuje nadwyżki, których w systemie net-billingu nie warto sprzedawać, jeśli można je zmagazynować. Solplanet umożliwia dobudowanie magazynu do klasycznej instalacji on-grid przez sprzężenie po stronie prądu przemiennego (AC Coupling), w którym magazyn serii Ai-HB pracuje z własnym przekształtnikiem, równolegle do istniejącego falownika sieciowego.
Zaletą tego układu jest brak ingerencji w stronę DC. Sprawny falownik sieciowy pozostaje na miejscu, zachowuje gwarancję, a struktura obwodów stałoprądowych nie ulega zmianie. Rozwiązanie działa również wtedy, gdy istniejący falownik pochodzi od innego producenta. Kosztem jest podwójne przetwarzanie energii przy ładowaniu z produkcji PV – energia jest najpierw przekształcana na prąd przemienny, a następnie ponownie na stały – co daje sprawność cyklu niższą niż w układzie hybrydowym ze sprzężeniem DC. W większości modernizacji ta różnica jest jednak mniejsza niż koszt wymiany sprawnego falownika.
Dobór pojemności
Przed doborem magazynu należy sprawdzić, ile energii instalacja rzeczywiście oddaje do sieci w rozbiciu na godziny i miesiące. Pojemność dobrana pod letnie nadwyżki będzie przez pół roku niewykorzystana, a magazyn dobrany pod zimowe zużycie nie zdąży się naładować. Dane z aplikacji monitorującej z co najmniej jednego pełnego roku pracy są tu bardziej wiarygodne niż symulacja.
Granice rozbudowy stosu Ai-HB G2
Pojedynczy stos serii Ai-HB G2 mieści od trzech do ośmiu modułów bateryjnych. Konfiguracja minimalna, oznaczona jako Ai-HB 075A, daje 7,68 kWh pojemności nominalnej, a maksymalna – Ai-HB 200A – 20,48 kWh. Powyżej tej wartości rozbudowa odbywa się przez łączenie równoległe: katalog dopuszcza pracę czterech stosów po osiem modułów, czyli do 81,92 kWh w jednym systemie. To wystarczający zakres także dla obiektów wielorodzinnych i małych zakładów, więc w domu jednorodzinnym granicą jest raczej budżet niż architektura systemu.
Instalatorzy pracujący wcześniej ze starszą generacją powinni zwrócić uwagę na zmianę limitu. Poprzednia seria z ogniwami LG, model Ai-HB 2.56LG, pozwalała układać w stosie do dziesięciu modułów i osiągać 25,6 kWh w jednym zestawie. W generacji G2 pionowy limit wynosi osiem sztuk, co przy planowaniu rozbudowy istniejącego magazynu starszego typu wyklucza proste przeniesienie założeń projektowych.
Procedura balansu ogniw przy dokładaniu modułów
Dołożenie modułów do pracującego stosu wymaga wyrównania stanu naładowania nowych i starych ogniw. Bez tej procedury układ BMS ograniczy pracę całego magazynu do parametrów najbardziej rozbieżnego modułu. Kolejność czynności zależy od liczby dokładanych sztuk.
Dodawanie jednego lub dwóch modułów. Istniejący magazyn należy rozładować do 20% stanu naładowania, następnie zdjąć jednostkę BMS i dołożyć nowe moduły do stosu. Cały zestaw ładuje się do momentu, w którym system przestaje pobierać energię. Kolejny krok to demontaż nowych modułów i ponowne osadzenie BMS na starych, które doładowuje się do stu procent. Na końcu BMS zdejmuje się raz jeszcze i składa pełny, powiększony stos – magazyn jest gotowy do pracy.
Dodawanie trzech lub więcej modułów. Tutaj kolejność jest odwrotna. Obecny magazyn ładuje się do stu procent, aż przestanie pobierać energię. Następnie nowe moduły ustawia się w stos i przekłada na nie jednostkę BMS, po czym ładuje wyłącznie nowe moduły do pełna. Po zrównaniu stanu naładowania obu grup składa się magazyn w kompletną strukturę.
Alternatywą dla klientów, którzy akceptują dłuższy czas kalibracji, jest metoda pięćdziesięciu procent: system doprowadza się do połowy naładowania, dokłada moduł i pozostawia wyrównywanie oprogramowaniu, które wykona je samoczynnie w kolejnych cyklach pracy.
Wszystkie trzy metody są oficjalnymi, rekomendowanymi przez producenta procedurami wyrównywania ogniw. Nie znajdują się jednak w standardowej instrukcji obsługi Ai-HB G2, która opisuje wyłącznie pierwsze uruchomienie i montaż fabrycznie skonfigurowanego stosu. Szczegółowy opis rozbudowy krok po kroku stanowi odrębny dokument serwisowy, udostępniany instalatorom przez zespół SOL Experts. Warto po niego sięgnąć przed pierwszą taką pracą, bo samodzielne próby rozbudowy podejmowane przez użytkownika, prace bez wymaganych uprawnień oraz jakiekolwiek zmiany konstrukcyjne bez pisemnej zgody producenta oznaczają utratę gwarancji na cały magazyn.
Bezpieczeństwo pożarowe magazynu
Każdy moduł bateryjny w stosie ma własny, niezależny i fabrycznie zintegrowany aerozolowy system gaśniczy oparty na urządzeniu QRR0.03G/S. Czujnikiem jest dwuwyjściowy przewód termiczny o długości 500 mm poprowadzony wewnątrz modułu. Po wykryciu temperatury równej lub wyższej niż 185°C generator uruchamia się i w czasie nie dłuższym niż 12 sekund rozpyla 30-gramowy ładunek aerozolu przez dyszę osłoniętą rurką z włókna szklanego. Środek gaśniczy działa bezpośrednio we wnętrzu modułu, w którym powstał problem, dzięki czemu przerywa reakcję zanim rozprzestrzeni się ona na sąsiednie ogniwa – to zasadnicza różnica wobec rozwiązań gaszących całą szafę dopiero po rozwinięciu się pożaru.
Sama chemia ogniw jest tu pierwszą linią zabezpieczenia. Ai-HB G2 pracuje na ogniwach litowo-żelazowo-fosforanowych (LiFePO4), które mają wyraźnie wyższą stabilność termiczną i wyższą temperaturę krytyczną niż powszechne w elektronice i motoryzacji ogniwa NMC. Obudowa w klasie szczelności IP65 jest pyłoszczelna i odporna na strugi wody, co dopuszcza montaż także na zewnątrz budynku.
Dokumentacja potrzebna przy uzgodnieniu z rzeczoznawcą
Jeżeli łączna moc instalacji po rozbudowie przekracza próg wymagający uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, warto mieć przygotowany komplet dopuszczeń magazynu. Kluczowa jest norma IEC 62619, podstawowa dla litowych systemów akumulatorowych, potwierdzająca przejście badań na poziomie ogniwa i całego systemu, w tym odporności na ucieczkę termiczną, zwarcia zewnętrzne, przeładowanie i upadek. Uzupełniają ją IEC 62477-1, określająca wymagania bezpieczeństwa dla systemów konwertorowych i przesądzająca o bezpiecznej współpracy elektrycznej z falownikiem, oraz IEC 62040-1, odnosząca się do zasilania bezprzerwowego, czyli do pracy magazynu w trybie awaryjnym. Zestaw zamykają badania przeprowadzone w laboratoriach TÜV SÜD wraz z certyfikatem bezpieczeństwa, zgodność z dyrektywą niskonapięciową 2014/35/UE i deklaracja zgodności CE.
Połączenie chemii LFP, certyfikatu IEC 62619 i systemu gaszenia wbudowanego w każdy moduł z osobna jest układem argumentów, którego rzeczoznawca oczekuje, więc procedura uzgodnienia i późniejsze zgłoszenie do komendy PSP przebiegają bez dodatkowych wezwań do uzupełnienia. Sam próg mocy, od którego obowiązek ten powstaje, opisujemy w tekście o formalnościach po zwiększeniu mocy.
Warunki montażu
Niezależnie od zabezpieczeń wbudowanych, miejsce montażu magazynu podlega ogólnym wymaganiom technicznym. Klasa IP65 rozstrzyga o odporności na wodę i pył, ale nie zwalnia z zachowania zakresu temperatur pracy – ogniwa montowane na zewnątrz w miejscu nasłonecznionym latem i wychłodzonym zimą tracą pojemność użytkową i szybciej się starzeją, dlatego zadaszona ściana północna jest lepszym wyborem niż elewacja południowa. Potrzebny jest też dostęp serwisowy i przemyślana lokalizacja względem dróg ewakuacyjnych. Trzeba uwzględnić masę zestawu – pojedynczy moduł G2 waży około 30,5 kg, więc pełny stos ośmiu sztuk obciąża podłoże ponad ćwierć tony. Warto również poinformować ubezpieczyciela o zainstalowaniu magazynu, ponieważ część polis wymaga zgłoszenia takiej zmiany w wyposażeniu budynku.
Dofinansowanie: program Przydomowe Magazyny Energii
Krajowe wsparcie przesunęło się z produkcji energii na jej magazynowanie. Program Mój Prąd 6.0 zamknięto 12 września 2025 roku po wyczerpaniu budżetu 1,85 mld zł, a NFOŚiGW potwierdził, że siódma edycja w klasycznej formule nie zostanie uruchomiona. Zastąpił ją program Przydomowe Magazyny Energii, którego celem jest dofinansowanie 200 tysięcy instalacji magazynowych.
Pierwsza część, finansowana z Krajowego Planu Odbudowy, zakończyła nabór w czerwcu 2026 roku. Druga część, ze środków Funduszu Modernizacyjnego pochodzących z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, dysponuje budżetem 1 mld zł, a nabór wniosków rusza 4 września 2026 roku o godzinie 9:00 i potrwa do 31 sierpnia 2027 roku albo do wyczerpania puli. Kwalifikują się inwestycje rozpoczęte od 1 listopada 2025 roku, co obejmuje również modernizacje wykonane w ostatnich miesiącach.
Dofinansowanie sięga 30% kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 19 000 zł na jeden punkt poboru energii. Na sam magazyn przysługuje do 16 000 zł dla prosumentów w net-billingu i do 8 000 zł dla rozliczających się na starych zasadach opustowych, w obu przypadkach nie więcej niż 800 zł za 1 kWh pojemności nominalnej. Magazyn ciepła to dodatkowo do 1 000 zł, a falownik hybrydowy lub komponenty wyprodukowane w Unii Europejskiej – do 2 000 zł, przy dofinansowaniu połowy kosztów zakupu.
Dwa warunki programu mają bezpośredni wpływ na projekt rozbudowy. Pierwszy to minimalna pojemność magazynu wynosząca 10 kWh. Drugi to wymagany stosunek pojemności magazynu do mocy generatora na poziomie co najmniej 2:1 – przy instalacji 6 kWp potrzebne jest zatem minimum 12 kWh magazynu. Powiększanie generatora bez proporcjonalnego powiększenia magazynu może więc wykluczyć całą inwestycję ze wsparcia, co przy planowaniu obu etapów warto policzyć równolegle, a nie po kolei. Magazyn musi dodatkowo mieć funkcję zasilania awaryjnego, którą Ai-HB G2 realizuje w połączeniu z falownikiem hybrydowym Solplanet, oraz współpracować z systemem zarządzania energią EMS lub HEMS.
Osobnej weryfikacji wymaga sytuacja instalacji sfinansowanych wcześniej z dotacji. Jeżeli pierwotny system powstał przy udziale środków publicznych – dawnych edycji Mój Prąd albo funduszy unijnych rozdzielanych przez samorządy – modernizacja lub wymiana falownika przed upływem pięcioletniego okresu trwałości projektu, bez zgody instytucji wdrażającej, może skutkować obowiązkiem zwrotu dotacji. Sprawdzenie daty zakończenia trwałości powinno poprzedzać wycenę prac.
---
Dobudowanie magazynu do pracującej instalacji jest jedną z niewielu modernizacji, które nie wymagają cofania wcześniejszych decyzji projektowych. AC Coupling pozostawia falownik sieciowy na miejscu wraz z jego gwarancją, a stos Ai-HB G2 skaluje się od 7,68 kWh do niemal 82 kWh w układzie równoległym. Dwie rzeczy warto policzyć przed zamówieniem sprzętu: rzeczywisty rozkład nadwyżek w ciągu roku oraz wymagany przez program PME stosunek pojemności do mocy generatora, bo od niego zależy dostęp do dotacji.
Sposób rozliczenia zmagazynowanej energii zależy od systemu, w którym pozostaje prosument – różnice między opustami a net-billingiem, w tym wybór taryfy godzinowej korzystnej właśnie dla posiadaczy magazynów, opisujemy w tekście o rozliczeniach po rozbudowie.
Instalatorzy korzystający z rozwiązań Solplanet mają dostęp do wsparcia technicznego zespołu SOL Experts, w tym do dokumentów serwisowych opisujących procedury rozbudowy magazynów. Bieżące informacje o produktach i zmianach w przepisach trafiają do newslettera dla instalatorów.
źródło: Solplanet
zdjęcie: wygenerowane przez AI