Czy warto zainstalować piorunochron?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
aktualizacja: 2019-02-06 12:38:03
Czy warto zainstalować piorunochron?

Czy warto zainstalować piorunochron? Należy o tym pomyśleć gdyż w miejscu, gdzie uderza piorun, napięcie może sięgać kilkuset milionów woltów, a natężenie 250 tysięcy amperów. Moc takiego wyładowania sięga 700 bilionów watów i potrafi w mgnieniu oka wywołać pożar domu.

Burza
(fot. CiStockphoto.com/Shane Shaw)

Silne wyładowania elektryczne, które towarzyszą burzom, stanowią zagrożenie nie tylko wówczas, gdy piorun trafi bezpośrednio w budynek. Niszczycielską siłę ma też wysokie napięcie indukowane przez wyładowania w instalacji elektrycznej oraz w metalowych elementach domu. Mimo to wielu prywatnych inwestorów, kierując się źle pojętą oszczędnością, zastanawia się nad tym, czy w nowo budowanym domu zamontować piorunochron.

Przepisy dotyczące instalacji odgromowych

Przepisy nakazują montaż instalacji odgromowych w następujących budynkach mieszkalnych:

  • wyższych niż 15 m i o powierzchni przekraczającej 500 m², jeśli stoją w zabudowie rozproszonej,
  • wykonanych z materiałów palnych i pokrytych takimi materiałami jak na przykład gont lub trzcina,
  • stawianych w miejscach, które są szczególnie narażone na wyładowania burzowe (np. wzgórza).

Myśląc o bezpieczeństwie swojego domu, nie warto kierować się tylko i wyłącznie przepisami prawa. Ważny jest również rozsądek. Jeżeli dom stoi samotnie, z dala od innych zabudowań oraz wysokich drzew, to bez względu na wymagania natury formalnej warto go wyposażyć w instalację odgromową. W stosunku do wartości całego domu nie jest to duży wydatek, a daje bezcenne poczucie bezpieczeństwa, kiedy zbliża się burza.

Budowa instalacji odgromowej

Jeśli pokrycie dachu jest palne, zwód montuje się na wysokich wspornikach (ponad 0,4 m).
Jeśli olbrzymia energia, jaką niesie ze sobą uderzenie pioruna, nie zostanie szybko odprowadzona do ziemi, wszystko, co stanie jej na drodze, ulega zniszczeniu lub poważnemu uszkodzeniu. Tylko instalacja odgromowa (zwana potocznie piorunochronem) jest w stanie skutecznie ochronić budynek przed niszczycielską siłą potężnego wyładowania elektrycznego. Zabezpieczenie to ma bardzo prostą konstrukcję i składa się ze zwodów sztucznych lub naturalnych, przewodów odprowadzających oraz tzw. uziomu.

Zwody sztuczne to ułożone w odpowiedni sposób na dachu przewody metalowe – ze stali nierdzewnej, miedzi lub stali ocynkowanej grubości minimum 6 mm.

Jeżeli budynek jest pokryty materiałem niepalnym, zwody montuje się na niskich wspornikach bezpośrednio na powierzchni dachu:

  • płaskiego – wzdłuż wszystkich krawędzi,
  • spadzistego – wzdłuż kalenicy i krawędzi do niej równoległych.
Sposób umocowania zwodów na dachu
Sposób umocowania zwodów na dachu
Sposób umocowania zwodów na dachu (fot. Błyskawica)

Projektant instalacji musi obliczyć, czy przepływ prądu z wyładowania burzowego nie spowoduje uszkodzenia materiału pokryciowego.

Zwody powinny przebiegać przez wszystkie elementy wystające ponad powierzchnię dachu (kominy, wyloty przewodów wentylacyjnych itp.) i być połączone z takimi elementami jak maszt antenowy.

Jeśli pokrycie dachu jest palne, zwód montuje się na wysokich wspornikach (ponad 0,4 m).

Jeżeli ze względu na rodzaj pokrycia dachu lub jego kształt zamontowanie tradycyjnych, poziomych zwodów jest utrudnione, stosuje się zwody pionowe w postaci umieszczonych na połaci prętów.

Zwody naturalne to połączone z instalacją odgromową takie elementy metalowe jak balustrady, poręcze czy rynny, przez które energia elektryczna uderzenia pioruna jest odprowadzana do ziemi.

Projektant instalacji musi obliczyć, czy przepływ prądu z wyładowania burzowego nie spowoduje uszkodzenia materiału pokryciowego.
Zwodem może być też metalowe pokrycie dachu, jeżeli jego elementy są ze sobą połączone w sposób zapewniający swobodny przepływ prądu do przewodów odprowadzających.

Grubość pokrycia nie może być jednak mniejsza niż 0,5 mm, a pod spodem takiego naturalnego zwodu niedopuszczalne jest zastosowanie materiałów łatwopalnych. Funkcję zwodów mogą pełnić również blachy powlekane (min. 0,5 mm grubości) jeżeli warstwa ochronna z PVC ma mniej niż 1 mm, a wykonana z asfaltu – mniej niż 0,5 mm.

Przewody odprowadzające łączą zwód z uziomem w taki sposób, by umożliwić swobodny przepływ prądu w razie uderzenia pioruna. W każdym budynku z instalacją odgromową muszą być zamontowane przynajmniej dwa takie przewody usytuowane w narożnikach dachu po przekątnej rzutu. Na wysokości 0,3 – 1,8 m od ziemi musi być zamontowane złącze probiercze do sprawdzania oporności uziemienia, a w ten sposób – jego sprawności. Badanie takie powinno się wykonywać przynajmniej raz w roku.

Zestaw uziomowy, bednarka, wspornik dachowy

Zestaw uziomowy (po lewej), bednarka (góra), wspornik dachowy (dół) (fot. Galmar)

Jako odprowadzające służą zwykle przewody metalowe grubości min. 6 mm, a więc takiej samej jak zwody lub ocynkowane taśmy stalowe o przekroju 20x3 mm. Montuje się je najczęściej na zewnętrznej elewacji budynku – minimum 2 centymetry od ściany i przytwierdza do niej co 1,5 m.

Jeżeli ściany budynku są niepalne, przewody odprowadzające można również ułożyć pod tynkiem lub wzdłuż rur spustowych odprowadzających wodę z rynien.

Uziom to elementy metalowe ułożone w ziemi, dzięki którym rozpraszana jest potężna energia pioruna. Funkcję tę mogą pełnić na przykład żelbetowe podziemne elementy konstrukcyjne budynku lub też metalowe rurociągi o małej oporności (rezystancji) – nie przekraczającej 30 omów.

Jeżeli wykorzystanie takich elementów nie jest możliwe, wykonuje się uziom sztuczny, zakopując na głębokości minimum 0,6 m ocynkowaną taśmę stalową w taki sposób, by opasywała cały dom w odległości około 1 m od ścian fundamentowych. Spotyka się również uziomy pionowe, których elementy zagłębione są głęboko w ziemi, prostopadle do jej powierzchni.

Schemat tradycyjnej instalacji odgromowej
Schemat tradycyjnej instalacji odgromowej

Piorunochrony aktywne

Na rynku dostępne są piorunochrony aktywne, w których tradycyjne zwody pokrywające dach zastąpione są przez maszt ze specjalną głowicą, z materiałem promieniotwórczym lub jonizatorem. Powinna ona wystawać 2 metry powyżej najwyższego punktu w chronionym budynku.

Według producentów, piorunochrony aktywne zabezpieczają najbliższą okolicę przed niekontrolowanymi uderzeniami piorunów.
Pozostała część instalacji zbudowana jest w sposób tradycyjny, a więc połączona z uziomami za pomocą przewodów odprowadzających. Według producentów, piorunochrony aktywne "ściągają" wyładowania burzowe dzięki wytwarzanemu w głowicy potencjałowi elektrycznemu, a tym samym zabezpieczają najbliższą okolicę przed niekontrolowanymi uderzeniami piorunów. 

Niewątpliwą zaletą piorunochronu aktywnego jest łatwość montażu i wyeliminowanie konieczności wykonania zwodów montowanych na wspornikach. Jednakże zdaniem wielu specjalistów m.in. z Polskiego Komitetu Ochrony Odgromowej Stowarzyszenia Elektryków Polskich, skuteczność tego rodzaju piorunochronu jest dyskusyjna i nie może on stanowić alternatywy dla tradycyjnego rozwiązania, a najwyżej jego uzupełnienie.

Niebezpieczeństwo indukcji i przepięć

Oplecenie budynku instalacją odgromową nie wystarcza do zabezpieczenia go przed skutkami uderzenia pioruna, ponieważ wywołany przezeń prąd o bardzo wysokim natężeniu powoduje wytworzenie się wokół zwodów silnego pola elektromagnetycznego. Jeżeli w zasięgu tego prądu znajdzie się jakikolwiek przewodnik (kabel elektryczny, rura), to zostanie w nim zaindukowany prąd.

Jeśli będzie to przewód elektryczny, ten zaindukowany w nim prąd będzie przez chwilę znacznie odbiegał parametrami od prądu normalnie występującego w sieci. Może to doprowadzić do nieodwracalnego zniszczenia odbiorników energii zawierających wrażliwe podzespoły elektroniczne, takich jak – komputer, telewizor itp. Wzbudzenie przez piorun silnego prądu w nieuziemionych rurach, powoduje często przeskok iskry pomiędzy rurą, a jakimś elementem uziemionym. Jeżeli w pobliżu znajdą się materiały łatwopalne, to iskra ta może spowodować pożar lub eksplozję.

Wzbudzenie przez piorun silnego prądu w nieuziemionych rurach, powoduje często przeskok iskry pomiędzy rurą, a jakimś elementem uziemionym.
Dobrą ochroną przed opisanymi zjawiskami jest zastosowanie tzw. połączeń wyrównawczych, czyli przewodów łączących metalowe elementy konstrukcyjne i przewody z uziemieniem. Warto również pamiętać, że przewody odprowadzające, wchodzące w skład instalacji odgromowej nie powinny być ułożone bliżej niż 1,5 m od metalowych elementów konstrukcyjnych budynku – nawet wówczas, gdy oddzielone są od nich ścianą. 

Uderzenie pioruna może spowodować również tzw. przepięcia w liniach energetycznych dostarczających prąd do budynku. Przez krótki czas prąd w sieci ma parametry znacznie przekraczające te, jakie dopuszczalne są dla sprzętów AGD i RTV oraz komputerów, co może powodować ich zniszczenie.

Skuteczną ochroną instalacji elektrycznej przeciw temu zjawisku są zabezpieczenia przeciwprzepięciowe. Ich działanie polega na błyskawicznym wyłączeniu domowej instalacji w momencie pojawienia się groźnego napięcia. Dzięki temu prąd o niewłaściwych parametrach nie dociera do odbiorników.

Wykonanie instalacji  ubezpieczenie domu

Wykonanie instalacji odgromowej należy zawsze zlecać firmie z odpowiednimi uprawnieniami, która przeprowadzi niezbędne pomiary i obliczenia. Tylko wówczas możemy mieć pewność, że nasza instalacja odgromowa w należyty sposób chroni nasz dom.

Aby jednak czuć się naprawdę bezpiecznie, nawet gdy niebo pokrywa się ciemnymi chmurami, należy ubezpieczyć budynek i zadbać, aby w warunkach polisy znalazła się ochrona przed skutkami burzy.

Co chroni instalacja przeciwprzepięciowa?
Co chroni instalacja przeciwprzepięciowa? (fot. AHSC)

 

Marek Żelkowski

Zdaniem naszych Czytelników

time image

12 Paź 2016, 09:05

Dziękuję za informację. Zaktualizowaliśmy tekst.

time image

11 Paź 2016, 13:20

W moim rodzinnym domu jest, dom jest na samym szczycie góry obok lasu. Ryzykownie było nie montować ;)

time image

Gość PIORUN

02 Paź 2016, 19:41

Witam Przede wszystkim materiały które są na rynku większość jest bardzo kiepska !!!Ocynk Galwaniczny zamiast Ogniowy!!!!Po paru latach jedna RDZA!!!Większość Pseudo Firm naciągją ludzi na Instalacje Metry !!!A potem jak to wygląda??? Na dom wystarcza 2 zjazdy!!! a nie 4 5 6!!!!Po ...

time image

Gość yarecki

26 Wrz 2016, 19:27

Jasne, że daj pan piorunochron. Będziesz pan zadowolony. Inni brali i zadowoleni ;)

time image

10 Sie 2013, 13:57

Cytat Osobiście polecam zastosowanie piorunochrony z względu na własną wygodę psychiczna podczas bliskich wyładowań atmosferycznych.Pozdrawiam. Jak moi bliscy wyładowują się atmosferycznie, to piorunochrona nic nie daje. Padam.

time image

10 Sie 2013, 11:52

http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/965...jecia,id,t.html

time image

05 Lip 2012, 18:11

Cytat Czy zainstalować na swoim domu piorunochron czy też nie to już zależy raczej od indywidualnych potrzeb poczucia bezpieczeństwa. Osobiście polecam zastosowanie piorunochrony z względu na własną wygodę psychiczna podczas bliskich ...

time image

05 Lip 2012, 17:49

GDYAFG!

time image

05 Lip 2012, 17:32

Czy zainstalować na swoim domu piorunochron czy też nie to już zależy raczej od indywidualnych potrzeb poczucia bezpieczeństwa. Osobiście polecam zastosowanie piorunochrony z względu na własną wygodę psychiczna podczas bliskich wyładowań atmosferycznych.Pozdrawiam.

time image

05 Lip 2012, 10:27

Cytat A wszyscy zalecają D, do indywidualnej ochrony sprzętu elektronicznego. Czyżby producenci się mylili? Czy jest błąd na rysunku - podano C?. Ach, co za pytanie? D to jest coś takiego jak wisienka na torcie. Jak nie masz ...

time image

Gość Andej

05 Lip 2012, 09:46

A wszyscy zalecają D, do indywidualnej ochrony sprzętu elektronicznego. Czyżby producenci się mylili? Czy jest błąd na rysunku - podano C?.

time image

02 Cze 2011, 08:56

Pożar domu k. Stalowej Woli. Uderzył w niego piorun.Wszystko wskazuje na to, że od uderzenia pioruna zapalił się dzisiaj w nocy dach budynku mieszkalnego w Sudołach (pow. stalowowolski). Na szczęście nikomu nic się nie stało.\Do pożaru doszło około godz. 0.30. Właścicielka domu ...

time image

31 Maj 2011, 10:38

Moim zdaniem pomocne w tym zakresie (wyboru mieć, czy nie mieć) będą (mogą być) ogólne warunki ubezpieczenia budynku – czy ubezpieczyciel wymaga takiego „ustrojstwa”, czy też niekoniecznie.

time image

31 Maj 2011, 10:32

Jak w okolicy nie ma żadnego to warto sobie zamontowac, zawsze to bezpieczniej.

time image

30 Maj 2011, 16:00

Cytat Budynki na działalność gospodarką z marszu chyba muszą mieć takie instalację Niekoniecznie.

time image

30 Maj 2011, 15:52

Budynki na działalność gospodarką z marszu chyba muszą mieć takie instalację

time image

04 Maj 2011, 07:13

Cytat oczywiscie że warto!!! Jasne!Jak kazdy wykonawca, jestem ZA!!!

time image

03 Maj 2011, 22:23

Cytat No cóż... kazdy chce jakoś żyć... oczywiscie że warto!!!

time image

03 Maj 2011, 14:19

Cytat A więc na co i komu toto No cóż... kazdy chce jakoś żyć...

time image

03 Maj 2011, 14:13

nie warto.Lokale użytkowe typu - sala weselna - oglądałem wczoraj.Porażka....Pirdalnięcie pioruna w dom jednorodzinny - jest podobne jak wygrana w totka.A więc na co i komu toto

time image

03 Maj 2011, 11:40

Cytat Głowice aktywne(system nowy)nie polecamy I całkiem słusznie!

time image

Gość wilkowy

21 Kwi 2011, 17:50

Błąd w artykule, w tej chwili odgromówkę wykonuje się z drutu 8mm. Pozdrawiam..

time image

29 Mar 2011, 20:19

Cytat Warto zainstalować, tym bardziej że obecnie mamy coraz więcej wyładowań atmosferycznych. Uważam, iz powinno się zamontować instalację odgromową. W przypadku braku takowej, mogą być kłopoty z ubezpieczycielem.

time image

Gość alma

29 Mar 2011, 12:50

Warto zainstalować, tym bardziej że obecnie mamy coraz więcej wyładowań atmosferycznych.

time image

31 Sty 2011, 14:16

Diabli wiedzą. Tu statystyka nie zawsze się sprawdza. Ja nie mam, ale śpię spokojnie. Sam nie wiem dlaczego.Tak Bogiem, a prawdą, to teraz jest więcej szkód od przepięć, a nie od bezpośredniego uderzenia pioruna. Więc jak instalacja odgromowa, to też i przeciwprzepięciowa. Ale ...

time image

31 Sty 2011, 13:30

Witaj, Retro. Liczyłem wg wzoru, czy potrzebuję instalować piorunochron. Wyszło na to, że nie muszę. Ale licho nie śpi, był taki jeden, co to liczył grubość lodu na stawie, żeby wiedzieć czy syn na łyżwach może pojeździć. A nie wiedział, że ktoś obok palił ognisko...Mam ...

time image

31 Sty 2011, 12:59

A tu: http://www.spinpol.com.pl/index.php?dzial=downloadjest darmowy program GromExpert (0,79 MB), którym każdy sobie sam może ocenić zagrożenie piorunowe.Firma Spinpol H.T. - liderem w branży odgromowejhttp://www.spinpol.com.pl/index.php

time image

19 Lip 2009, 17:47

Zawsze warto zamontować zwody z uziemieniem. Najlepiej wykonać w oparciu o wytyczne projektanta-elektryka sieciowego.Najważniejsze aby piorunochron "zbierał" i odprowadzał do ziemi cząsteczki powietrza/deszczu/mgły naładowane elektrycznie nawet bez pioruna. Powstają one w wyniku tarcia ...

time image

Gość stoton

19 Lip 2009, 17:24

Mam rozwiązanie: \"uznano podłoża drewniane jako nie palne, w rozumieniu odgromowym\" :)

time image

Gość stoton

19 Lip 2009, 14:13

Blacha jako naturalny zwód - \" pod spodem takiego naturalnego zwodu niedopuszczalne jest zastosowanie materiałów łatwopalnych\" - czy więc przy normalnej konstrukcji - blacha przykręcana do drewnianych łat może ona pełnić funkcję zwodu?

time image

19 Lip 2009, 14:13

Czy warto zainstalować piorunochron? Należy o tym pomyśleć gdyż w miejscu, gdzie uderza piorun, napięcie może sięgać kilkuset milionów woltów, a natężenie 250 tysięcy amperów. Moc takiego wyładowania sięga 700 bilionów watów i potrafi w mgnieniu oka wywołać pożar domu. Pełna ...

Wiecej na Forum BudujemyDom.pl
Pokaż wszystkie komentarze

Dodaj komentarz

time image
time image
Zobacz inne artykuły
Montaż systemu odgromowego - uziom
Montaż systemu odgromowego - uziom
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego BudujemyDom! Całkowiecie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2018

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2018

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze kwiecień 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2018

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom kwiecień 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2019

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2019

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny