Jeżeli najem jest wykonywany poza działalnością gospodarczą, czyli jako tzw. najem prywatny, przychody z tego źródła są opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wynika to zarówno z ustawy o PIT, jak i z ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Jeżeli natomiast najem jest prowadzony w ramach działalności gospodarczej, podatnik może rozliczać tę działalność według skali podatkowej, podatkiem liniowym 19% albo ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych - o ile spełnia warunki przewidziane dla danej formy opodatkowania. Należy przy tym używać poprawnego określenia „podatek liniowy 19%”, a nie „liniowa 19-proc. skala podatkowa”.
Zgodnie z ogólną zasadą za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych VAT przychodem jest przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
W zakresie momentu powstania przychodu nie należy posługiwać się ogólnym sformułowaniem o „dniu wymagalności” należności. Jeżeli strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.
Odrębne zasady dotyczą sytuacji, w której wynajmujący albo wydzierżawiający przeniósł na osobę trzecią wierzytelności z tytułu opłat wynikających z umowy najmu, dzierżawy lub podobnej umowy dotyczącej składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. W takim przypadku do przychodów wynajmującego nie zalicza się kwot wypłaconych przez osobę trzecią z tytułu przeniesienia wierzytelności. Przychodem stają się natomiast opłaty ponoszone przez najemcę lub dzierżawcę na rzecz osoby trzeciej - i w tym właśnie szczególnym przypadku przychód powstaje w dniu wymagalności zapłaty. Do kosztów uzyskania przychodów można z kolei zaliczyć zapłacone osobie trzeciej dyskonto lub wynagrodzenie.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 843).