Prawidłowa segregacja śmieci w domu

Z początkiem roku 2020 zmieniły się zasady segregacji śmieci - należało je dzielić na 5 frakcji. Natomiast od stycznia 2025 roku weszła w życie jeszcze jedna zmiana dotycząca segregacji tekstyliów. Nie można ich już wyrzucać do pojemników na odpady zmieszane. Do jednego worka/kosza wrzucamy odpady z metali i tworzyw sztucznych, do drugiego papier, do kolejnych szkło, bioodpady i odpady zmieszane.

Tzw. jednolity system segregacji jest wdrażany w całym kraju - wszędzie worek na papier jest niebieski, worek na metale i tworzywa ma kolor żółty, na szkło zielony, na odpady bio - brązowy. Jeśli władze lokalne zdecydują o zbieraniu szkła w podziale na dwie frakcje, to kolorowe trafia do zielonego pojemnika, bezbarwne do białego.

Segregacja śmieci jest niezbędna, bo przeciętny Polak wytwarza rocznie przeszło 300 kg śmieci. Z czego aż 40% trafia na wysypisko, a tylko 25% jest wykorzystywanych powtórnie (przetwarzanych). Unijna średnia, gdy idzie o recykling, jest sporo lepsza, ale też ludzie z bogatego Zachodu produkują dużo więcej odpadów - przeciętny Niemiec dwa razy tyle, co typowy Kowalski.

Metale i tworzywa sztuczne wrzucamy do żółtego worka, szkło opakowaniowe do zielonego, odpady bio do brązowego. (fot. Depositphotos)

Trzeba zauważyć, że posegregowane śmieci to nie tylko odpad, ale i wartościowy surowiec. Takie np. szkło czy aluminium podlega recyklingowi w 100%, można je też przetwarzać nieskończoną ilość razy. Produkcja aluminium z rudy jest droga, a do wtórnej obróbki odzyskanego surowca wystarczy 5% energii potrzebnej do jego wytworzenia.

Dając drugą szansę szklanej butelce, ograniczamy zużycie energii niezbędnej do otrzymania nowej, o wartość równą 4 godzinom pracy 100-watowej żarówki! Z 35 odzyskanych plastikowych butelek da się wyprodukować polarową bluzę! A butelka porzucona w lesie będzie się tam rozkładać 500 lat! Podobnie jak puszka z aluminium, której zajmie to 100 lat mniej.

Osłona na śmietnik

Rob in Wood - mistrz stolarki niepokornej - zbudował segregator na surowce wtórne.

Jak zatem prawidłowo segregować śmieci?

Do pojemnika na metale i tworzywa sztuczne wrzucamy:

• plastikowe butelki po napojach, nakrętki;
• plastikowe opakowania po produktach spożywczych, także jogurtach;
• plastikowe koszyczki po owocach;
• opakowania wielomateriałowe, np. kartony po mleku i sokach;
• opakowania po środkach czystości (np. proszkach do prania), kosmetykach;
• plastikowe torby, worki, reklamówki, inne folie;
• aluminiowe puszki po napojach i konserwach;
• złom żelazny i metale kolorowe.

Nie wrzucamy tu zużytych artykułów medycznych czy opakowań po olejach. Opakowania po produktach spożywczych powinny być opróżnione, ale nie umyte (oszczędzamy wodę!). Butelki, puszki i kartony zgniecione! Nakrętki odkręcone, ale z butelek nie trzeba zdzierać etykiet.

Do pojemnika na papier mają trafić:

• opakowania z papieru, karton, tektura;
• katalogi, ulotki, prospekty, gazety, czasopisma;
• papier szkolny i biurowy, zadrukowane kartki;
• zeszyty i książki.

Nie wrzucamy tu:

• zużytych chusteczek i ręczników jednorazowych;
• kartonów po napojach;
• tłustych opakowań po jedzeniu na wynos;
• papieru powleczonego folią;
• worków po nawozach i materiałach budowlanych, tapet.

Pojemnik zielony to miejsce na szkło tzw. opakowaniowe:

• butelki i słoiki po napojach, żywności (także alkoholu i olejach roślinnych);
• szklane flakony po kosmetykach (jeżeli nie są wykonane z kilku surowców).

Do szkła nie wolno wrzucać:

• ceramiki, porcelany (nie da się ich przetworzyć), kryształów (przy ich produkcji wykorzystuje się ołów);
• żarówek, świetlówek, reflektorów;
• luster, szyb okiennych i zbrojonych;
• szkła żaroodpornego;
• termometrów i strzykawek.

Szkło podlega recyklingowi w 100%. (fot. Depositphotos)

Odpady bio, czyli biodegradowalne to rzeczy, które zgniją lub szybko się rozłożą:

• odpadki warzywne i owocowe, np. obierki;
• gałęzie drzew i krzewów, liście, kwiaty;
• trociny i kora drzew, niezaimpregnowane drewno;
• resztki jedzenia, także fusy po kawie i herbacie oraz skorupki jaj.

Do tego kosza nie wrzucamy:

• kości zwierząt i ich odchodów;
• popiołu, ziemi, kamieni;
• drewna impregnowanego, płyt wiórowych i pilśniowych.

Uwaga! Odpady BIO nie powinny być wyrzucane w workach.

Do ostatniego pojemnika, na odpady zmieszane, wrzuca się to, czego nie można powtórnie wykorzystać, oczywiście poza odpadami niebezpiecznymi.

Do pojemnika na odpady zmieszane wrzucamy:

• odpady kuchenne pochodzenia zwierzęcego: mięso, kości, ryby, nabiał oraz np. olej po smażeniu;
• artykuły higieniczne, np. pieluchy jednorazowe, podpaski;
• mokry i tłusty papier;
• ceramikę, potłuczone naczynia, lustra;
• odchody zwierzęce, ściółkę dla zwierząt domowych, zimny popiół, papierosy;
• zwykłe żarówki;
• papier termiczny (paragony fiskalne) i faksowy.

Nie powinny tu trafiać:

• tekstylia, buty, zabawki (pluszowe) - wszystkie te rzeczy warto załadować do pojemnika na używane ubrania, których ustawiono już całe mnóstwo lub zawieźć do punktów PSZOK;
• baterie, żarówki energooszczędne, świetlówki, lampy neonowe;
• resztki farb i lakierów;
• zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny.

Co zrobić z odpadami z ostatniej grupy, które nie pasują do żadnego z pięciu pojemników?

Zużyte baterie i świetlówki są zbierane np. w marketach budowlanych, sklepach ze sprzętem elektronicznym i szkołach. Można je też oddać (nieodpłatnie) w PSZOK-u, czyli Punkcie Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, który działa w każdej gminie. Tam zawozimy również zepsuty sprzęt RTV i AGD, odpady wielkogabarytowe (stare meble, wannę itp.) oraz tekstylia. Przeterminowane i niewykorzystane leki wrzuca się do specjalnych pojemników w aptekach.

fot. otwierająca: Depositphotos