Chcesz mieć ciszej w domu? Sprawdź, jakie drzwi naprawdę tłumią hałas

Przy wybieraniu drzwi wewnętrznych mało kto myśli o akustyce. Kluczowy jest ich wygląd, dopasowanie do wystroju wnętrza, to czy są prawe czy lewe, ewentualnie przylgowe lub bezprzylgowe. Na ich izolacyjność akustyczną zwracamy uwagę dopiero później, w trakcie użytkowania. Przeszkadzać mogą nam hałasy dobiegające z łazienki (spuszczanie wody, odgłosy związane z ludzką fizjologią), głośna muzyka i krzyki z pokoi dzieci, czy oglądana przez jednego z domowników telewizja, gdy ktoś inny chce spać lub pracować w ciszy.

Co to jest izolacyjność akustyczna?

Izolacyjność akustyczna przegrody to zdolność do zatrzymania (odbicia, pochłonięcia) fali dźwiękowej, rozchodzącej się między pomieszczeniami lub docierającej do budynku z zewnątrz. Opisuje ją wyrażany w decybelach (dB) wskaźnik Rw, który pokazuje, o ile zostanie wyciszony dźwięk po drugiej stronie przegrody. Im jego wartość wyższa, tym lepiej.

Ponieważ na odbiór dźwięków wpływają również np. głośność „tła”, ich wysokość, wskaźnik Rw korygowany jest zależnie od tego, jakiego rodzaju hałas dominuje w otoczeniu. Mamy zatem wskaźnik RA1 dla przegród między pomieszczeniami oraz dla ścian i okien budynków położonych w cichej okolicy. I wskaźnik RA2 stosowany, gdy budynek położony jest w głośnym miejscu - przy trasie szybkiego ruchu, linii kolejowej itp. Przyjęto, że w budynkach jednorodzinnych, ściany oddzielające pomieszczenia sanitarne (łazienki, toalety) od mieszkalnych mają mieć wskaźnik RA1 nie mniejszy niż 35 dB, zaś między izbami mieszkalnymi 30 dB. Na rynku można zaleźć drzwi wewnętrzne o takiej izolacyjności akustycznej, choć to raczej rzadkość.

Żeby ściany działowe skutecznie eliminowały dźwięki powietrzne, wznosi się je z ciężkich materiałów (silikatów, pełnych cegieł). Masywna przegroda zatrzymuje/odbija fale dźwiękowe. Z drzwiami jest podobnie. Żeby drzwi dobrze tłumiły dźwięki, muszą być ciężkie, pełne, wykonane z materiałów o dużej gęstości. Wyjaśnijmy jeszcze, jak ocenić, czy podawana w decybelach wartość izolacyjności akustycznej drzwi jest duża czy mała. Różnica poniżej 3 dB jest w zasadzie niezauważalna. Zmianę o przynajmniej 10 dB zauważymy na pewno, można stwierdzić, że będzie w przybliżeniu o połowę ciszej. Kilkadziesiąt dB pozwoli na wyciszenie głośnych dźwięków do ledwie słyszalnych.

Budowa drzwi wewnętrznych a izolacyjność akustyczna

Drzwi wewnętrzne wykonuje się z:

• drewna litego lub klejonego warstwowo. Przeważnie z sosny, dębu, buku, mahoniu;
• płyt drewnopochodnych gładkich lub tłoczonych, wiórowych albo pilśniowych. Najczęściej wykorzystuje się twarde płyty MDF i bardzo twarde HDF. Im twardsze, tym mają większą gęstość, co przekłada się na brak skłonności do paczenia i co ważne - lepszą izolacyjność akustyczną;
• szkła montowanego w metalowych lub drewnianych ramkach. Drzwi szklane występują także jako bezramowe.

Dźwięki lepiej tłumią drzwi ciężkie, wykonane z materiałów o dużej gęstości, np. litego drewna, fot. archiwum redakcji

Gdy chodzi o konstrukcję skrzydła, drzwi z drewna i płyt dzielą się na:

• płytowe - to jednolita płyta z materiału drewnopochodnego lub rama drewniana oklejona cienką płytą. W tym drugim przypadku środek wypełnia płyta wiórowa, kartonowa o budowie plastra miodu lub układane w jodełkę paski płyty pilśniowej;
• płycinowe (ramiakowe) - skrzydło składa się z dzielonej ramy i wypełniających ją płycin. Rama jest z drewna, płyciny z drewna, sklejki, tworzywa lub szkła.

Wyższą izolacyjność akustyczną mają drzwi pełne i ciężkie, wykonane z materiałów o dużej gęstości - litego drewna, płyty MDF i HDF. Pełne, czyli bez przeszkleń. Zdecydowanie słabiej wypadają drzwi z kartonowym wypełnieniem typu plaster miodu. Lekkie wypełnienie redukuje ciężar skrzydła i zmniejsza obciążenie zawiasów, ale zupełnie nie ma właściwości wygłuszających. W przypadku drzwi szklanych wiele zależy od rodzaju szkła, jego grubości, konstrukcji drzwi, ich uszczelnienia. Jeśli jednak nie chcemy wpędzać się w koszty i zależy nam na izolacyjności akustycznej - z drzwi szklanych lepiej zrezygnować.

Jakie drzwi tłumią hałas - czym charakteryzują się drzwi akustyczne?

Izolacyjność akustyczną drzwi poprawiają uszczelki na całym obwodzie skrzydła. I próg. A ponieważ w nowoczesnych wnętrzach z progów zrezygnowano (dla wygody i elegancji), drzwi wyposaża się w uszczelkę opadającą, która opuszcza się po zamknięciu skrzydła i blokuje przenikanie dźwięków przez szczelinę znajdującą między nim a podłogą. Tu trzeba zauważyć, że zgodnie z prawem budowlanym, drzwi prowadzące do pomieszczeń z kanałami wyciągowymi wentylacji (kuchnie, łazienki, toalety) muszą mieć podcięcie lub otwory wentylacyjne. Szczelina między skrzydłem i podłogą powinna mieć 3 cm, minimalna powierzchnia otworów wentylacyjnych to 220 cm2. Co oznacza, że w drzwiach do pomieszczeń z kanałami wyciągowymi, w skrzydłach bez otworów wentylacyjnych, opadającej uszczelki stosować nie wolno. A gdy są otwory, to na nic opadający próg.

Drzwi do pomieszczeń z kanałami wyciągowymi wentylacji, np. łazienki, muszą mieć podcięcie albo otwory wentylacyjne, fot. PORTA

Tak naprawdę, żeby nie wchodzić w kolizję z prawem, uszczelki opadające można stosować tylko w drzwiach do pomieszczeń, które mają własny zarówno nawiew, jak i wyciąg powietrza. Czyli np. w drzwiach do garażu albo salonu połączonego z kuchnią, gdzie są i nawiewniki i kratka wyciągowa. W normie wentylacyjnej PN-83/B-03430 zapisano bowiem, że „Powietrze z pokojów mieszkalnych powinno być odprowadzane przez otwory wyrównawcze umieszczone ponad drzwiami lub w ich górnej części lub przez otwory wywiewne. Dopuszcza się odprowadzanie powietrza przez szczeliny pomiędzy dolną krawędzią drzwi a podłogą. Przekrój netto otworów lub szczelin powinien wynosić co najmniej 80 cm2.” W praktyce stosuje się wyłącznie te szczeliny. Są one potrzebne, gdyż na nic otwory w drzwiach łazienki i kuchni (pomieszczeń z kratką wyciągową), jeżeli te od pokoi będą całkiem szczelne. Przecież to w pokojach są nawiewniki.

Zważywszy na znaczenie uszczelnienia, przed hałasem nie uchronią drzwi przesuwne. Skrzydło podwiesza się w tym rozwiązaniu na wózkach, w prowadnicy montowanej nad otworem drzwiowym. Nie ma tu żadnych uszczelek.

Drzwi bezprzylgowe są bardzo modne, ale wyciszają gorzej niż tradycyjne przylgowe, fot. VOX

Na początku wspomnieliśmy, że drzwi mogą być przylgowe lub bezprzylgowe. Dźwięki skuteczniej tłumią drzwi przylgowe. Mają one na krawędziach skrzydeł wycięcia, które zwiększają powierzchnię przylegania skrzydła do ościeżnicy. Drugie takich wycięć nie mają. Różnicę widać na pierwszy rzut - skrzydło drzwi bezprzylgowych po zamknięciu tworzy z ościeżnicą jedną płaszczyznę, a zawiasy są niewidoczne. W drzwiach przylgowych (to rozwiązanie tradycyjne) widać charakterystyczny uskok między skrzydłem a futryną.

Na rynku znajdziemy też specjalne modele drzwi, opisywane przez producentów jako dźwiękoszczelne lub akustyczne, o izolacyjności akustycznej między 30 a 40 dB. Wyposaża się je w uszczelkę opadającą, wewnątrz skrzydła mogą mieć warstwę akustycznej pianki czy panele dźwiękochłonne.