Jedną z ważniejszych kwestii podczas budowy jest zaopatrzenie jej w materiały budowlane, z których wznoszony jest budynek. Aby dokonać zamówienia materiałów, niezbędne jest posiadanie konkretnych informacji, które powinny być ujęte w projekcie oraz które wynikają z zaplanowanego harmonogramu robót i sytuacji na budowie. Dotyczy to asortymentu i ilości materiałów budowlanych, które powinno się zamówić. Również niezbędne jest ustalenie, co z danego asortymentu i na kiedy należy dostarczyć na plac budowy. Nie wszystko jest potrzebne od razu, zazwyczaj dostawy materiałów dzieli się w odniesieniu do frontu oraz najbliżej zaplanowanych robót. Istotne jest też zoptymalizowanie transportów w kontekście pełnych dostaw materiałów. Dotyczy to każdego etapu budowy, w tym również etapu wznoszenia ścian.
Ważną informacją w kontekście sporządzenia zamówienia jest zestawienie materiałów, które powinno być zawarte w projekcie. Jeśli jednak go nie ma, to można zlecić jego wykonanie projektantowi lub wykonawcy, albo zrobić je samodzielnie. Wówczas należy policzyć metry kwadratowe ścian, biorąc pod uwagę, że są one wykonane z różnego asortymentu, oraz sporządzić zestawienie belek nadprożowych. Na podstawie tego zestawienia oblicza się niezbędną ilość zaprawy murarskiej. Powierzchnię ścian należy ująć z 2-3% naddatkiem ze względu na docinki elementów murowych (dotyczy to ścian z betonu komórkowego). Następnie dobrze jest przeliczyć metry kwadratowe na liczbę elementów murowych. Liczba ta jest pochodną metrów kwadratowych oraz wymiarów pojedynczych elementów. W przypadku betonu komórkowego SOLBET na 1 m² muru zawsze przypada 7 bloczków. Wynika to z faktu, że wymiary (długość i wysokość) wszystkich bloczków są takie same i wynoszą odpowiednio 590 mm x 240 mm. Przeliczenie metrów kwadratowych na liczbę elementów murowych lub na metry sześcienne jest bardzo proste. Można do tego celu skorzystać również z dostępnych kalkulatorów. Najtrudniejszy jest obmiar, który wynika z projektu.
Jeśli chodzi o oszacowanie niezbędnej ilości zaprawy murarskiej, należy uwzględnić biorąc pod uwagę, z jakich materiałów będą wznoszone ściany. Należy wziąć pod uwagę szerokość bloczków, czyli grubość murów, oraz to, czy bloczki są profilowane na pióra i wpusty, czy też są bez profilowania. Oczywiście ważne są także wymiary elementów murowych w kontekście ich długości i wysokości. Mniejsze elementy wymagają więcej spoin, natomiast większe – mniej. Zużycie jest inne dla zapraw murarskich do cienkich spoin, a inne dla zaprawy murarskiej zwykłej.
(fot. Solbet)
Tabela 1: Zużycie zaprawy murarskiej do cienkich spoin dla murów z bloczków Solbet
Grubość murowanej ściany [cm]
Zużycie zaprawy (suchej mieszanki) na 1 m2 [kg]
Bloczki profilowane na pióra i wpusty (mur bez wypełnienia spoin pionowych)
Bloczki bez profilowania (mur z wypełnionymi spoinami pionowymi)
6
–
1,1
8
–
1,4
10
–
1,8
12
–
2,2
12 – Solbet One
–
1,5
18
–
3,2
24
3,0
4,3
30
3,8
5,4
36
4,5
6,5
42
5,3
7,6
Tabela 2: Zużycie zaprawy murarskiej zwykłej dla murów z bloczków Solbet
Grubość murowanej ściany [cm]
Zużycie zaprawy (suchej mieszanki) na 1 m2 [kg]
Bloczki profilowane na pióra i wpusty (mur bez wypełnienia spoin pionowych)
Bloczki bez profilowania (mur z wypełnionymi spoinami pionowymi)
6
–
6,3
8
–
8,3
10
–
10,4
12
–
12,5
12 – Solbet One
–
8,1
18
–
18,8
24
17,4
25,0
30
21,7
31,3
36
26,0
37,5
42
30,4
43,8
W kontekście przygotowania zestawienia prefabrykowanych nadproży zbrojonych, należy uwzględnić ich dopasowanie w projekcie pod względem cech geometrycznych, czyli dostosowanie do grubości murów oraz do szerokości otworów, które będą przesklepiać. Równie ważne jest dopasowanie nadproży pod kątem ich nośności; tę ostatnią właściwość użytkową jest w stanie zweryfikować projektant lub kierownik budowy.
(fot. Solbet)
Asortyment
W kontekście zapotrzebowania na materiały ważne są ustalenia materiałowe i dobór innych elementów niezbędnych do prawidłowego wykonania murów. Wykonawca, przystępując do prac budowlanych, powinien precyzyjnie wiedzieć, jakie materiały budowlane należy zamówić i zastosować. Jeśli będzie realizował budowę z betonu komórkowego, powinien posiadać informacje dotyczące asortymentu bloczków, zapraw murarskich, wykorzystania innych systemowych elementów murowych, technologii wykonania oraz użycia narzędzi i akcesoriów niezbędnych do wznoszenia murów.
Po pierwsze, powinien wiedzieć, jakiego rodzaju bloczki zastosować do poszczególnych rodzajów ścian. Ustalenia powinny zatem dotyczyć tego, jakiego rodzaju bloczki będą stosowane, oraz wszystkiego, co się z tym wiąże:
Rodzaj bloczków w kontekście ich wymiarów (szerokości).
Rodzaj bloczków w kontekście profilowania (np. na pióra i wpusty, z uchwytami montażowymi, bez profilowania, wpust-wpust).
Właściwości bloczków: wytrzymałość na ściskanie, deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła, dokładność wymiarowa oraz inne istotne cechy.
W przypadku betonu komórkowego sprowadza się to do podania szerokości bloczków, klasy gęstości oraz podstawowych właściwości użytkowych, takich jak wytrzymałość na ściskanie oraz deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła lambda.
Mur jest kompozytem składającym się z elementów murowych i zaprawy murarskiej, więc równie istotne jest podanie danych dotyczących samej zaprawy (a nawet zapraw, ponieważ zazwyczaj stosuje się minimum dwa ich rodzaje). Dlatego powinno się przekazać informacje dotyczące rodzaju zapraw murarskich do wznoszenia elementów murowych w kontekście:
Przeznaczenia zaprawy do konkretnych elementów murowych.
Rodzaju zaprawy do pierwszej warstwy.
Rodzaju zaprawy do kolejnych warstw.
Wymaganych właściwości zapraw (głównie wytrzymałość na ściskanie) i innych istotnych parametrów.
Mury to nie tylko bloczki i zaprawy murarskie. To również innego rodzaju elementy murowe niezbędne do ich wykonania:
Nadproża prefabrykowane z betonu komórkowego (z uwzględnieniem ich cech geometrycznych oraz nośności).
Kształtki U (jako elementy traconego szalunku).
Płytki (jeśli są potrzebne, np. jako ostatnia warstwa w murach, służąca do uzyskania projektowanej wysokości ścian).
Oprócz elementów murowych i zapraw, do prawidłowego wykonania murów potrzebne są też inne ważne materiały. Należą do nich:
Zbrojenie do stref podokiennych (rodzaj zbrojenia i informacje wykonawcze).
Łączniki do ścian działowych (rodzaj i informacje wykonawcze).
Trwale elastyczna piana poliuretanowa do wypełnienia dylatacji pomiędzy ścianami działowymi a stropem (rodzaj oraz informacje wykonawcze).
Folia lub papa jako hydroizolacja albo warstwa oddzielająca ściany działowe od podłoża.
(fot. Solbet)
Jak widać, niezwykle istotne jest zamówienie odpowiedniego asortymentu oraz innych niezbędnych elementów muru, a także zgranie zamówienia w kontekście zapewnienia frontu robót i zoptymalizowania transportów. Jest to dosyć złożone zadanie, dlatego warto polegać na projektancie oraz kierowniku budowy.
dr inż. budownictwa, architekt. Senior Product Manager w firmie SOLBET. Rzeczoznawca budowlany, uprawniony do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej, do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Członek komitetów technicznych PKN. Fascynat materiałów i technologii budowlanych. Praktyk w projektowaniu i nadzorach przy realizacji obiektów budowlanych.