System powietrzno-spalinowy do kotłów kondensacyjnych: zasada działania i montaż

Czym jest SPS i dlaczego stosuje się go w technice kondensacyjnej?

System powietrzno-spalinowy (SPS) to rozwiązanie zaprojektowane z myślą o nowoczesnych kotłach gazowych lub olejowych z zamkniętą komorą spalania. Zasada jego działania jest przejrzysta: zamiast pobierać powietrze z pomieszczenia, kocioł czerpie je kontrolowanym kanałem z zewnątrz, a spaliny odprowadza oddzielną drogą. Dzięki temu instalacja pracuje stabilniej, a użytkownik zyskuje pełną kontrolę nad procesem spalania - bez ryzyka powstawania przeciągów, niedoboru tlenu w domu czy przypadkowych zakłóceń przepływu.

Zasada działania: Dwie drogi w jednej konstrukcji

W systemie SPS pracują równolegle dwa kanały o odmiennych funkcjach. Wewnętrzna rura (najczęściej ceramiczna lub szamotowa) służy do odprowadzania spalin. Jednocześnie przestrzeń między tą rurą a pustakiem obudowy stanowi drogę, którą napływa świeże powietrze. Co istotne, proces ten odbywa się w przeciwprądzie do kierunku przepływu spalin.

Taki układ nie jest jedynie dodatkiem, lecz integralną częścią systemu bezpieczeństwa i wydajności. SPS do kotłów kondensacyjnych musi znosić specyficzne warunki: nadciśnienie do 200 Pa, stałą obecność wilgoci oraz kondensatu, a także temperaturę spalin dochodzącą do 200°C. Traktowanie takiego systemu jak zwykłego przewodu dymowego jest błędem - tutaj krytyczna jest absolutna szczelność i odporność na skropliny, a nie tylko sam ciąg kominowy.

Montaż: Szczelność i precyzja bez kompromisów

Najważniejszym aspektem montażu SPS jest szczelność połączeń. Systemy te są wyjątkowo wrażliwe na błędy wykonawcze. Nieszczelności mogą rozregulować kocioł i cały układ powietrzno-spalinowy. Podczas murowania należy pilnować, aby zaprawa nie dostawała się do wnętrza pustaka i nie powodowała trwałego "przyklejenia" rury do obudowy. Swobodny przepływ powietrza i możliwość pracy materiału pod wpływem temperatury decydują o trwałości instalacji.

Równie istotna jest dylatacja, czyli zapewnienie kominowi możliwości niezależnej pracy względem konstrukcji budynku. Komin nie może być sztywno związany ze stropami. Otwór w stropie powinien być o 2-3 cm szerszy od pustaka, a powstałą szczelinę należy wypełnić wełną mineralną (nigdy styropianem). To warunek konieczny, by system zachował szczelność mimo naturalnych osiadań budynku czy naprężeń termicznych.

Murowanie i prowadzenie trzonu: Zasady ochrony przed usterkami

Do murowania pustaków obudowy stosuje się zaprawę cementową lub cementowo-wapienną klasy M5, zachowując spoiny o grubości około 1 cm. Kluczowe jest, aby zaprawa nie wypływała do wnętrza pustaka - przestrzeń ta musi pozostać czysta, gdyż stanowi aktywny kanał doprowadzający powietrze. Grudki zaprawy mogą powodować turbulencje i zaburzać pracę kotła.

Położenie rury wewnętrznej stabilizuje się za pomocą obejm ze stali nierdzewnej, zakładanych na kielich każdego elementu. Gwarantuje to idealne centrowanie i zachowanie właściwej geometrii kanału na całej jego wysokości, eliminując ryzyko rozszczelnienia pod wpływem przypadkowego nacisku.

Łączenie rur ceramicznych: Technologia i spoiwo

W przypadku systemów SPS nie ma miejsca na dowolność w doborze materiałów. Do łączenia rur ceramicznych należy używać wyłącznie specjalistycznego silikonu wysokotemperaturowego. Stosowanie kitu kwasoodpornego jest błędem.

Technika montażu:

• Kielichy rur muszą być skierowane do góry.
• Powierzchnie przed sklejeniem muszą być czyste i suche.
• Silikon nakłada się warstwą o grubości min. 4 mm w dwóch miejscach: na wewnętrzną dolną krawędź kielicha oraz na dolną zewnętrzną krawędź montowanej rury.
• Nadmiar spoiwa należy niezwłocznie usunąć z wnętrza rury, aby nie tworzył progów hamujących spaliny.
• Pełne związanie następuje po 24 godzinach (w temp. 20°C).

Jak zamontować komin SPS krok po kroku, bez ryzyka błędów wykonawczych?

1. Podstawa: Pierwszy pustak wypełnia się betonem klasy C8/10, na którym osadza się wypoziomowany element odprowadzający skropliny.
2. Odpływ kondensatu: W obudowie wykonuje się otwór na kratkę lub odpływ skroplin - w systemach kondensacyjnych ich obecność jest naturalna i wymaga sprawnego odprowadzenia.
3. Rewizja i przyłącze: W kolejnych pustakach wycina się otwory na drzwiczki rewizyjne oraz trójnik przyłączeniowy kotła. Standardowa wysokość osi przyłącza to min. 215 cm.
4. Zakończenie komina: Ostatnia rura musi wystawać ponad pustak, ale nie może być zabetonowana w czapie na sztywno. Szczelinę uszczelnia się masą dekarską lub systemową uszczelką, co pozwala na swobodną pracę termiczną ceramiki.
5. Stabilizacja: Jeśli komin wystaje ponad dach więcej niż 1,5 m, konieczne jest zastosowanie zbrojenia prętami wewnątrz pustaków.

Kiedy docieplić SPS, jak bezpiecznie uruchomić kocioł i jakie formalności są konieczne?

Jeśli system SPS przebiega przez strefy nieogrzewane (poddasze, odcinek nad dachem), należy go docieplić. Zapobiega to powstawaniu tzw. "korków zimnego powietrza", które mogłyby blokować przepływ spalin.

Równie ważny jest bezpieczny rozruch: kocioł można podłączyć najwcześniej po 24 godzinach od zakończenia montażu komina, a pełną eksploatację rozpocząć po 7 dniach. Warunkiem uzyskania gwarancji na system jest sporządzenie protokołu odbioru przez uprawnionego kominiarza. Warto również pamiętać, że w budownictwie wielorodzinnym istnieją systemy zbiorcze (np. LAS), pozwalające na podłączenie do 10 kotłów do jednego szachtu, co wymaga jeszcze większej precyzji wykonawczej.

System powietrzno-spalinowy to precyzyjna instalacja, w której każdy detal - od dylatacji, przez rodzaj zaprawy, po sposób nakładania silikonu - ma bezpośredni wpływ na sprawność urządzenia grzewczego. Prawidłowo zamontowany SPS odwdzięczy się wieloletnią, stabilną i bezpieczną pracą kotła.

źródło i zdjęcie: Systemy kominowe i wentylacyjne LEIER