Kiedy wpust podłogowy w kotłowni ma sens, a kiedy można go pominąć?

Skąd bierze się woda w kotłowni gazowej?

Przy kotle gazowym małej mocy przepisy nie nakazują montażu wpustu w podłodze. Woda może pojawić się z dwóch źródeł, czyli jako kondensat oraz jako niewielki wypływ z zaworu bezpieczeństwa.

Kondensat z kotła kondensacyjnego odprowadza się na stałe rurką do kanalizacji. Nie musi on trafiać do wpustu w posadzce, wystarczy podejście kanalizacyjne wyprowadzone ze ściany, z syfonem. Syfon kondensatu w samym kotle należy napełnić wodą przy pierwszym uruchomieniu, zgodnie z zaleceniem producentów.

Kondensat jest kwaśny (pH rzędu 4–5), dlatego przewody wykonuje się z tworzyw odpornych na kwas, czyli PP, PVC-U lub PE. Miedź, stal ocynkowana i żeliwo się nie nadają. Rurkę prowadzi się ze stałym spadkiem i chroni przed zamarznięciem. Gdy kocioł stoi poniżej poziomu kanalizacji, potrzebna jest pompka skroplin odporna na kwas.

W domu jednorodzinnym ścieki bytowe zwykle rozcieńczają kondensat, więc neutralizator często nie jest wymagany. Zaleca się go natomiast przy przydomowej oczyszczalni i szambie betonowym. O szczegółach decydują zalecenia producenta kotła i wymagania lokalnego zakładu wodociągowo-kanalizacyjnego.

Wypływ z zaworu bezpieczeństwa instalacji c.o. wyprowadza się zgodnie z instrukcją producenta i projektem. Jeśli oba dokumenty na to pozwalają, rurka może kończyć się w naczyniu albo w pobliżu odpływu.

Dlaczego w kotłowni na paliwo stałe wpust ma uzasadnienie?

Wymagania techniczne dla wydzielonej kotłowni z kotłem na paliwo stałe przewidują, że w budynku podłączonym do kanalizacji w pomieszczeniu kotła powinien być wpust podłogowy połączony z kanalizacją. Dotyczy to zarówno kotłów do 25 kW, które w domach jednorodzinnych są najczęstsze, jak i większych. Wpust służy do spuszczania wody z instalacji, na przykład przy serwisie, i do zmywania posadzki.

W kotłowniach powyżej 25 kW dochodzi do tego schładzanie gorącej wody przed zrzutem do kanalizacji (przepisy zabraniają odprowadzania do sieci ścieków o temperaturze powyżej 35°C). Jeśli budynek nie ma kanalizacji, w kotłowni musi być inne urządzenie do opróżniania instalacji, na przykład studzienka zbiorcza z pompką ręczną. Pellet, drewno, węgiel i ekogroszek traktuje się tak samo, bo wymagania zależą od rodzaju paliwa (stałe), a nie od jego postaci.

Kiedy wpust w kotłowni jest wymagany?

Wpust do kanalizacji jest wymagany w pomieszczeniu lub wydzielonym miejscu z zestawem wodomierza głównego, jeśli znajduje się ono w piwnicy budynku. Pomieszczenie to powinno mieć również wentylację, a wpust należy zabezpieczyć zamknięciem przeciwzalewowym, jeżeli wymagają tego warunki lokalne. Dotyczy to wyłącznie pomieszczenia z wodomierzem, a nie każdej kotłowni.

Wpust jest też przewidziany w wydzielonej kotłowni na paliwo stałe, o czym była mowa wyżej.

Kiedy wpust w kotłowni bywa ryzykowny?

Cofka. Wpust to najniższy punkt instalacji. Gdy kanalizacja się spiętrzy albo zapcha się pion, ścieki wybiją właśnie przez kratkę. Jeśli ścieki z danego pomieszczenia mogą czasem nie spłynąć grawitacyjnie, na przykład gdy leży ono poniżej poziomu zalewania, instalację zabezpiecza się przepompownią ścieków albo urządzeniem przeciwzalewowym zgodnym z normą. Typowe rozwiązania to wpust z wbudowanym zaworem przeciwzalewowym (klapą zwrotną) albo zasuwa burzowa na rurze odpływowej. Zasuwa na wpuście w piwnicy nie może blokować odpływów z wyższych kondygnacji, jeśli ścieki z piętra idą tą samą rurą, więc warto to uzgodnić z instalatorem. W kotłowni na parterze lub wyżej cofka zwykle nie jest problemem.

Zawór zwrotny z pompą, która tłoczy ścieki w kierunku przeciwnym do przepływu wstecznego, fot. KESSEL

LPG. Propan jest cięższy od powietrza i ściele się po podłodze. Przepisy wykluczają instalacje na taki gaz w pomieszczeniach z podłogą poniżej otaczającego terenu oraz tam, gdzie pod posadzką są studzienki lub kanały instalacyjne i rewizyjne. Nie znaczy to, że każdy wpust jest zabroniony, ale przy LPG o wpuście decyduje projektant. Bezpieczniejszy jest odpływ ścienny i kondensat prowadzony powyżej posadzki.

Na co zwrócić uwagę wybierając wpust do kotłowni? 

• Zamknięcie przeciwzapachowe suche lub hybrydowe. Wpust w kotłowni jest używany rzadko, a ciepło i wentylacja przyspieszają parowanie. Woda w zwykłym syfonie może więc wyschnąć i wpuścić zapach z kanalizacji. Zamknięcie suche (membrana, pływak lub mechaniczna klapka) po odparowaniu wody zasłania wlot do rury. Wkłady przeciwzapachowe często można dokupić do istniejącego korpusu. Pamiętaj, że chroni ono tylko przed zapachem, a nie przed cofnięciem się ścieków.
• Zawór przeciwzalewowy (klapa zwrotna). To osobne zabezpieczenie, potrzebne tam, gdzie istnieje ryzyko cofki, przede wszystkim w piwnicy. Może być wbudowany we wpust albo zamontowany na rurze odpływowej, a wybór zależy od projektu. Wymaga okresowej kontroli i czyszczenia, bo zanieczyszczenia mogą zablokować klapę.
• Wyjmowany kosz lub sitko w kotłowni na paliwo stałe. Zatrzymuje popiół i żużel, żeby nie zapchały rury. Trzeba go regularnie opróżniać. Ruszt powinien mieć podwyższoną nośność, bo po posadzce wozi się worki z opałem.
• Odporność na wysoką temperaturę w kotłowni na paliwo stałe. Jeśli do wpustu odprowadzasz wodę z zaworu bezpieczeństwa lub schładzającego, może to być bardzo gorąca woda. Korpus i najbliższy odcinek rury powinny wytrzymać wysoką temperaturę, na przykład z PP-HT, żeliwa albo stali nierdzewnej. Zwykłe tworzywo może się odkształcić, więc sprawdź w karcie produktu dopuszczalną temperaturę.
• Spadek posadzki i odpływ. Posadzka powinna mieć spadek w stronę wpustu, inaczej woda będzie stać. Wpust podłącza się do rury odpływowej budynku zgodnie z projektem.
• Dostęp do czyszczenia i kontroli. Wybierz model, w którym wkład, membranę i kosz da się wyjąć bez narzędzi. W kotłowni na paliwo stałe pył i osad mogą z czasem utrudniać zamykanie membrany lub klapki.

Co zamiast wpustu w kotłowni?

Jeśli wpust jest ryzykiem (np. z powodu cofki) albo po prostu nie jest potrzebny, skutki wycieku z instalacji ograniczy czujnik zalania połączony z elektrozaworem na głównym zasilaniu wodą. Po wykryciu przecieku zawór odcina dopływ wody. Rozwiązanie to nie daje gwarancji zatrzymania każdego wycieku.