Optymalny system alarmowy - możliwości i koszty

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 17-22 minuty
Optymalny system alarmowy - możliwości i koszty

Elektroniczny alarm to już standard w nowych domach. Ale system systemowi nierówny. Prosty alarm kosztuje koło 2 tys. zł, bardziej rozbudowana instalacja - kilkanaście tys. W budynkach wyposażonych w nowoczesny osprzęt i urządzenia (np. rolety z napędem), dodatkowe możliwości stwarza włączenie alarmu w system domu inteligentnego.

Czego dowiesz się z artykułu?
  • Co to znaczy "optymalny system alarmowy"?
  • Z czego się składa system alarmowy?
  • Jakie wybrać czujki alarmowe?
  • Jak ochronić posesję od zewnątrz?
  • Czy system alarmowy można łączyć w system domu inteligentnego?
  • Jak działa system alarmowy?
  • Jakie są orientacyjne koszty optymalnego systemu alarmowego?

Optymalny system alarmowy dobrze zabezpiecza budynek, w którego ochronie nie ma słabych punktów. I daje poczucie bezpieczeństwa jego mieszkańcom. Co nie znaczy, że zawsze jest taki sam. Różni inwestorzy są zagrożeni w różnym stopniu (choćby ze względu na stan posiadania), odmiennie mogą też widzieć sposoby ochrony obiektu. Jednym wystarczy, że system powiadomi ich, gdy ktoś wtargnie do budynku, inni chcieliby powstrzymać złodzieja jeszcze na posesji, zanim sforsuje okno czy drzwi.

System optymalny nie powinien być zbyt kosztowny, ani przekombinowany - na wymyślne instalacje można wydać i 100 tys. zł, a poziom bezpieczeństwa niekoniecznie będzie wyższy, niż przy nakładach kilka razy mniejszych.

Zawsze trzeba pamiętać, że sama elektronika nie wystarczy - podstawowe zabezpieczenia antywłamaniowe powinny być mechaniczne. Elektroniczny system alarmowy to świetne, ale wciąż tylko uzupełnienie solidnych drzwi, okien, rolet itp. Jego podstawowym zadaniem jest odstraszanie złodziei. Jeśli się to nie powiedzie, system - alarmując sąsiadów czy wysyłając sygnał do agencji ochrony - odbierze włamywaczom swobodę działania i ograniczy czas, jaki spędzą w okradanym domu.

Niestety, nawet połączenie alarmu i solidnej stolarki nie gwarantuje, że złodziej nie dostanie się do środka. Szkody wyrządzone w elektronicznie ochranianym budynku będą jednak mniejsze, niż w tym bez zabezpieczeń - wyobraźmy sobie, że przestępca buszuje w nim nie kilka, kilkanaście minut, bo tyle potrzeba na dojazd patrolu z agencji ochrony, a całą noc.

PODSTAWOWE ELEMENTY SYSTEMU ALARMOWEGO

Podstawowe elementy systemu alarmowego to centrala, czujki, manipulator, sygnalizator. Znajdziemy je w każdym alarmie - i najprostszym, i wyrafinowanym. W instalacji rozbudowanej elementów jest więcej, pojawiają się nowe, jak przyciski antynapadowe, bariery podczerwieni... Obok, albo zamiast tańszych czujników, np. kontaktronów, instaluje się droższe i skuteczniejsze, np. czujki PIR.

Choć w technologicznie zaawansowanym domu inteligentnym proste kontaktrony też się przydadzą - dzięki nim z dowolnego miejsca sprawdzimy w smartfonie, czy wszystkie okna są zamknięte. W zależności od poziomu skomplikowania systemu potrzebne są również różne centrale alarmowe - inna w małym obiekcie zabezpieczonym kilkoma czujnikami, inna w nowoczesnym, nasyconym elektroniką budynku, w którym to urządzenie steruje dodatkowo funkcjami domu inteligentnego.

Ale po kolei. To centrala jest sercem, a właściwie mózgiem każdej instalacji alarmowej. To ona zbiera i przetwarza sygnały z czujników. Rejestruje zdarzenia (aktywacja/dezaktywacja systemu, wzbudzenie alarmu, awarie). W razie potrzeby uruchamia syrenę i wysyła informację o włamaniu do właściciela budynku albo agencji ochrony. Centrala umożliwia grupowanie czujek w strefy (np. jedna strefa na parterze, druga na piętrze) i swobodny wybór tej nadzorowanej. Gdy śpimy na górze, możemy załączyć alarm na parterze. W zależności od potrzeb, dobiera się centralę umożliwiającą budowę instalacji przewodowej, bezprzewodowej lub hybrydowej (będącej połączeniem dwóch wcześniejszych).

Do komunikowania się z centralą i zarządzania całością (zmieniania ustawień, uzbrajania i rozbrajania systemu itp.) służą urządzenia sterujące. To manipulatory i piloty oraz prawie niespotykane w domach jednorodzinnych karty zbliżeniowe i breloki. Manipulatorem może być prosta, analogowa klawiatura, albo nowoczesne urządzenie z dotykowym ekranem, pokazujące stan każdej z czujek, obraz z kamer itd. Umieszcza się je przy drzwiach wejściowych, a jeśli dom jest duży bądź piętrowy, wygodnie jest mieć ich kilka. Systemem alarmowym - korzystając ze specjalnej aplikacji - można zarządzać przez Internet z poziomu urządzeń mobilnych (np. smartfona).

Oczami i uszami systemu, wykrywającymi zagrożenia (intruza, ale także np. zalanie), są czujki. Sygnalizatory, czyli montowane na elewacji budynku syreny, mają przede wszystkim odstraszać złodziei. Jeśli dojdzie do włamania, alarmują sąsiadów i przechodniów sygnałami dźwiękowymi i świetlnymi. Na rynku są też sygnalizatory wewnętrzne, które mają zdezorientować intruza dźwiękiem o wysokim natężeniu. Stosuje się je jednak dość rzadko.

Urządzenia sterujące do komunikowania się z centralą alarmową
Urządzenia sterujące do komunikowania się z centralą: manipulator sensoryczny (fot. górne lewe: Satel), nowoczesny manipulator z dotykowym ekranem (fot. górne prawe: Satel) = oba umożliwiają zarządzanie funkcjami domu inteligentnego, brelok - rzadko stosowany w polskich domach (fot. dolne lewe: Somfy) oraz popularny pilot do załączania/ wyłączania alarmu i przywoływania ochrony (fot. dolne prawe: Satel).
Sterowanie systemem alarmowym za pomocą tabletu
Systemem alarmowym można zarządzać również z urządzeń mobilnych. (fot. Fibaro)

JAKIE WYBRAĆ CZUJKI?

Najprostsze czujniki magnetyczne sygnalizują otwarcie lub wyważenie drzwi i okien. Alarm załącza się, gdy magnes na skrzydle okna traci kontakt ze znajdującym się na ościeżnicy kontaktronem. Czujnik zakłada się tak, żeby reagował nawet na niewielkie otwarcie skrzydła. To zabezpieczenie tanie, lecz nie zawsze skuteczne - jeśli włamywacz zbije szybę i wejdzie do środka, nie otwierając okna, kontaktron nie zareaguje. Hałas tłuczenia szyby rozpozna za to czujka akustyczna. Tym niedrogim urządzeniem można zabezpieczyć salon z wieloma oknami. Ale i ono nie zauważy złodzieja, który włamie się po cichu.

Dlatego do zabezpieczania pomieszczeń najczęściej stosuje się skuteczniejsze pasywne czujki podczerwieni PIR, które włączą alarm, gdy intruz wejdzie do środka. Taki czujnik nie widzi ruchu, lecz zmianę temperatury. Jeśli w jego polu widzenia pojawi się człowiek, cieplejszy od tła, urządzenie odnotuje plamę ciepła i wyśle sygnał do centrali. Czujki PIR najlepiej wykrywają ruch prostopadły do soczewki, najgorzej od i do urządzenia. Należy je zatem instalować w narożach pomieszczeń, na ścianach korytarzy itp. I tak, żeby nie padały na nie bezpośrednio promienie słoneczne.

W pomieszczeniach narażonych na nagłe skoki temperatury (np. w salonie z kominkiem), czujka PIR może generować fałszywe alarmy, dlatego lepiej zaplanować tam mniej podatne na błędy czujki dualne. Te są zbudowane z dwóch detektorów, z których każdy działa na innej zasadzie - najczęściej jest to pasywna czujka podczerwieni i mikrofalowa (PIR+MW). Sygnał do centrali wysyłany jest tylko wtedy, gdy oba tory detekcji dostrzegą intruza.

Czujka mikrofalowa do wykrycia ruchu wykorzystuje fale elektromagnetyczne o bardzo wysokiej częstotliwości (mikrofale). To jakby miniaturowy radar. W każdym czujniku znajduje się nadajnik i odbiornik. Wyemitowane mikrofale odbijają się od napotkanych obiektów i wracają do odbiornika. Jeśli w polu działania detektora pojawia się obiekt w ruchu, to zmienia się częstotliwość fal, a urządzenie wysyła do centrali informację o intruzie. Mikrofale przenikają przez drewno, tworzywa sztuczne, nawet cienkie mury - czujki mogą zatem "widzieć" przez ściany działowe czy okna.

W przeciwieństwie do modeli PIR najlepiej wykrywają ruch do i od detektora. Ich ustawienie tak, aby nie wzbudzały fałszywych alarmów, jest dość trudne. Jednak po połączeniu z czujką PIR w model dualny, dają sprzęt o bardzo dobrych właściwościach i wysokiej odporności na fałszywe alarmy.

Do instalacji alarmowej podłącza się także inne czujki, nie tylko antywłamaniowe, np. czujniki gazu, czadu, zalania.

Czujka dualna, zbudowana z czujnika podczerwieni PIR i mikrofalowego
Zewnętrzna czujka PIR z dwiema strefami detekcji
Czujka dualna, zbudowana z czujnika podczerwieni PIR i mikrofalowego (fot. z lewej: Satel) oraz zewnętrzna czujka PIR z dwiema strefami detekcji (fot. z prawej: Optex).

OCHRONA NA ZEWNĄTRZ

Gdy alarm wykryje włamywacza wewnątrz domu, ten ma mniej czasu na działanie, ale może coś zniszczyć, ukraść i raczej naraził już jego właściciela na straty (bo np. wyważył okno). Dlatego wielu inwestorów chciałoby zatrzymać przestępcę wcześniej, jeszcze na posesji. Tam do wykrycia nieproszonych gości stosuje się bariery i czujki podczerwieni, detektory mikrofalowe, niekiedy tzw. ochronę obwodową, czyli czujniki wstrząsowe montowane na ogrodzeniu. To ostatnie rozwiązanie spotyka się głównie w rezydencjach osób bardzo zamożnych i w tym tekście nie będziemy się nim zajmować.

Bariery podczerwieni montuje się na drodze, którą włamywacz musi pokonać, zbliżając się do budynku. Można je instalować także na ścianach - wtedy po prostu chronią okna i drzwi. Urządzenie to nadajnik i odbiornik, umieszczone w odległości od kilku do 200 m od siebie. Nadajnik wysyła do odbiornika kilka (2 do 8) wiązek niewidocznych dla ludzkiego oka promieni podczerwonych. System reaguje, gdy jakiś obiekt przerwie wiązkę.

Czujki podczerwieni pracujące na zewnątrz, co do zasady działania, nie różnią się od tych stosowanych w budynkach. Mają jednak trudniejsze zadanie, bo temperatura w domu waha się nieznacznie, na zewnątrz zaś może wynosić od -20 do 40°C. Co więcej, warunki mogą zmieniać się szybko, np. gdy deszcz wychłodzi rozgrzaną nawierzchnię. Dlatego dobre czujki zewnętrzne mają wbudowany mechanizm rozpoznawania i kompensacji naturalnych zmian temperatury. Dążąc do wyeliminowania fałszywych alarmów łączy się je w urządzenia dualne z detektorami mikrofalowymi.

Zewnętrzna bariera podczerwieni
Zewnętrzna bariera podczerwieni. Nadajnik można umieścić do 200 m od odbiornika. (fot. Optex)

DOM INTELIGENTNY A SYSTEM ALARMOWY

W domu inteligentnym nowoczesne instalacje (alarmową, oświetleniową, wentylację mechaniczną) i urządzenia (źródło ciepła, żaluzje z napędem) włącza się w jeden system, którego funkcje można zmieniać i rozbudowywać. Zaprogramowane przez człowieka sprzęty wymieniają się pozyskiwanymi informacjami i współpracują ze sobą bez jego udziału. Dobrze skonfigurowany układ zwiększa wygodę, oszczędności i bezpieczeństwo mieszkańców.

Podstawową antywłamaniową funkcją automatyki domowej jest tzw. symulacja obecności. System - celem zdezorientowania potencjalnych włamywaczy - dba o wywołanie wrażenia, że ktoś jest w budynku. Np. w sposób nieregularny w różnych pomieszczeniach włącza światło, w pochmurny dzień zapala lampy w ogrodzie, na noc opuszcza rolety zewnętrzne. Warunkiem korzystania z takiej funkcji jest jednak posiadanie instalacji, które da się zintegrować (nie tylko alarmu, ale także automatycznych rolet i sterowanego automatycznie oświetlenia).

Opuszczanie rolet można zsynchronizować z załączeniem alarmu (a ich podnoszenie w sypialni z budzikiem!). Przy odpowiednim wyposażeniu całość da się obsługiwać głosowo. Wystarczy wypowiedzieć ustaloną komendę, np. zamykamy, żeby system włączył alarm, zablokował drzwi i opuścił rolety.

Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!

SPOSOBY KOMUNIKACJI W SYSTEMIE ALARMOWYM

Poszczególne elementy systemu komunikują się między sobą przewodowo lub drogą radiową. Pierwszy wariant stosuje się raczej w nowych domach - przewody są wówczas rozprowadzane na ścianach przed położeniem tynków, najczęściej razem z instalacją elektryczną. Prowadzi się je od czujki do czujki albo promieniście, wtedy każdy czujnik ma osobne połączenie z centralą.

Po wykończeniu budynku bez kucia da się zamontować jedynie droższe urządzenia bezprzewodowe, choć taki system ma sporą zaletę, bo łatwo go modyfikować. Niestety, pracę urządzeń bezprzewodowych można zakłócić, należy również pamiętać o wymianie baterii (co 3 do 5 lat).

Coraz powszechniejsze są instalacje mieszane/hybrydowe, w których równocześnie korzysta się z obu dróg wymiany informacji. Kable układa się na początkowym etapie tworzenia systemu, łącząc jego kluczowe elementy, ewentualnie takie, w przypadku których komunikacja bezprzewodowa mogłaby działać słabo ze względu na znaczną odległość albo rozdzielenie np. masywnymi stropami. Od razu przewiduje się możliwość rozbudowania całości o elementy bezprzewodowe.

Automatyka budynkowa również komunikuje się na dwa sposoby: "po kablu" bądź drogą radiową. W pierwszym rozwiązaniu do przesyłania sygnałów służy dodatkowy przewód systemowy lub dodatkowa żyła zwykłego przewodu elektrycznego. Czujniki wersji bezprzewodowej nie wymagają okablowania, ale elementy wykonawcze, np. siłowniki, muszą mieć doprowadzone zasilanie.

SYSTEM ALARMOWY - KOSZTY

Najprostszy alarm to wydatek około 2 tys. zł. Rozbudowany system z czujkami na zewnątrz może kosztować kilkanaście tys. zł. Skąd ta różnica? Kontaktron kupimy za kilkanaście-kilkadziesiąt zł. Za zewnętrzną czujkę ruchu zapłacimy kilkaset zł (a trzeba ich przecież kilka), za barierę podczerwieni nawet 3 tys. zł. Najtańszy manipulator można mieć za nieco ponad 100 zł, taki nowoczesny, dotykowy to wydatek około 1 tys. Jeśli chcemy instalację inteligentną, to bez kolejnych kilkunastu - dwudziestu tys. zł się nie obejdzie.

Janusz Werner
fot. otwierająca: Fibaro

Dodaj komentarz

time image
time image
Zobacz inne artykuły
Dom inteligentny - co musisz wiedzieć, zanim się zdecydujesz? Instalacja elektryczna
Dom inteligentny - co musisz wiedzieć, zanim się zdecydujesz? Instalacja elektryczna
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze grudzień 2019 - styczeń 2020

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom listopad - grudzień 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2020

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny