Formalności zaczynają się dużo wcześniej niż budowa
Przed wjazdem sprzętu na działkę trzeba przejść procedury administracyjne. Uzyskanie pozwolenia na budowę albo złożenie zgłoszenia, dopełnienie formalności związanych z przyłączami oraz ewentualna adaptacja projektu zajmują zwykle od 3 do 6 miesięcy. Te procedury trzeba więc uruchomić z co najmniej półrocznym wyprzedzeniem względem planowanego terminu rozpoczęcia prac, bo inaczej dogodny termin pogodowy może minąć, zanim inwestor uzyska wszystkie zgody.
Przed wjazdem sprzętu na teren trzeba też zamówić badania geotechniczne gruntu. Sprawdzenie poziomu wód gruntowych pokaże, czy wiosenne roztopy nie zaleją wykopów pod fundamenty i czy start prac na przełomie zimy i wiosny ma sens.
Dwa etapy budowy - jesień na fundamenty, wiosna na resztę
Najlepiej jest rozbić prace budowlane na dwie tury rozdzielone zimą.
We wrześniu lub październiku wykonuje się wykopy, wylewa ławy fundamentowe i wymurowuje ściany fundamentowe wraz z izolacją, czyli tzw. stan zero. Przed nadejściem mrozów fundamenty trzeba zasypać i zabezpieczyć, żeby zamarzająca w gruncie woda nie wysadziła konstrukcji - otwartych wykopów i nieocieplonych ścian fundamentowych nie zostawia się na zimę.
W okresie zimowym fundamenty osiadają, a inwestor ma czas, by zamówić materiały na stan surowy po niższych, posezonowych cenach oraz dograć terminy z dekarzem i instalatorami. Dobre ekipy mają grafiki zapełnione na 6-12 miesięcy w przód, więc umowę warto podpisać z dużym wyprzedzeniem.
Wczesną wiosną, w marcu lub kwietniu, ekipa murarska wchodzi na gotowe, osiadłe fundamenty i bez przestojów wznosi ściany, strop i dach. Taki rozkład prac pozwala uniknąć sytuacji, w której mokra jesień albo nagły mróz zastają budowę w połowie stanu surowego.
Start wiosną czy jesienią, co się bardziej opłaca?
Rozpoczęcie prac wiosną, w kwietniu lub maju, daje długi sezon na doprowadzenie budynku do stanu surowego zamkniętego przed kolejną zimą, a przy pracach „mokrych” - betonowaniu, tynkowaniu - ryzyko przymrozków jest wtedy najniższe. Dzień jest długi, co pozwala pracować bez sztucznego oświetlenia. Minusem jest błoto pozostałe po roztopach, które może zablokować wjazd sprzętu na działkę, a także wysoki popyt na ekipy budowlane i wyższe ceny materiałów w szczycie sezonu.
Start jesienny, we wrześniu lub październiku, ma odwrotny zestaw zalet i wad. Grunt po lecie jest suchy i stabilny, łatwiej negocjować ceny robocizny, a hurtownie organizują wyprzedaże posezonowe - bloczków, stali, cementu. Temperatury w przedziale 10-18°C i wyższa wilgotność powietrza są nawet korzystne dla wiązania betonu, bo nie wysycha on tak gwałtownie jak w letnie upały i rzadziej pęka. Ryzykiem jest nagłe nadejście zimy w newralgicznym momencie prac oraz krótszy dzień roboczy.
Kiedy kupować materiały budowlane?
Termin startu budowy wpływa też na dostępność materiałów. Nie wszystkie składy budowlane mają pełny asortyment przez cały rok - lokalne wytwórnie wyrobów betonowych często działają sezonowo, a produkty takie jak emulsje hydroizolacyjne czy impregnaty wymagają przechowywania w temperaturze dodatniej, więc zimą bywają trudniej dostępne.
Z drugiej strony okres przedsezonowy, a więc późna zima, bywa dobrym momentem na zakup materiałów ściennych - ceny są wtedy zwykle niższe niż w szczycie sezonu budowlanego. Wcześniejszy zakup ma sens, jeśli mamy gdzie bezpiecznie przechowywać zamówione partie, chroniąc je przed zniszczeniem czy kradzieżą. Alternatywą jest uzgodnienie z dostawcą późniejszego terminu odbioru towaru - zapłacimy niższą cenę, a materiał odbierzemy dopiero, gdy ruszy budowa.
Kiedy pogoda faktycznie przeszkadza w budowie?
Teoretycznie budowę można zacząć w każdym momencie roku, ale zima znacznie utrudnia prowadzenie robót, podnosi koszty i zwiększa ryzyko błędów wykonawczych. W polskim klimacie sezon prac zewnętrznych trwa od wiosny do jesieni, a decyzja o wczesnym starcie powinna zależeć nie tylko od prognozy pogody, ale też od faktycznego stanu gruntu na działce.
Orientacyjnym, bezpiecznym terminem na rozpoczęcie robót jest druga połowa marca - wtedy prawdopodobieństwo silnych mrozów jest już niewielkie, a dzień wydłuża się na tyle, że ekipa może pracować dłużej bez oświetlenia.
Do efektywnej pracy na zewnątrz potrzebna jest umiarkowana temperatura, brak opadów i stabilne podłoże. Pogoda jest jednak nieprzewidywalna i nawet dobrze zaplanowaną budowę może na chwilę zatrzymać.
Za minimalną temperaturę pozwalającą na bezpieczne prowadzenie prac budowlanych przyjmuje się +5°C utrzymujące się całą dobę. Niższa temperatura spowalnia twardnienie cementu, a gdy termometr spada poniżej zera, woda w mieszance może zamarznąć - skutkiem jest kruszenie się betonu i zaprawy oraz utrata wytrzymałości.
Niska temperatura komplikuje również prace hydroizolacyjne. Emulsje i lepiki bitumiczne trudno rozprowadzić na wychłodzonym podłożu, a zmarznięta papa lub folia zwykle się rozrywa przy układaniu. Jeśli mróz zaskoczy w trakcie tych prac, pomaga podgrzanie materiału izolacyjnego i podłoża przed dalszą pracą.
Betonowanie zimą. Jak zabezpieczyć mieszankę i konstrukcję?
Gdy prace muszą przebiegać w chłodniejszych warunkach, kluczowe jest utrzymanie odpowiedniej temperatury betonu w chwili wbudowania. Nie powinna ona spadać poniżej +5°C, a w przypadku mieszanek o niższej zawartości cementu - nawet poniżej +10°C. Betonu nie wolno układać na zamarzniętym podłożu, oszronionym deskowaniu czy oblodzonym zbrojeniu - wszystkie te elementy trzeba wcześniej oczyścić i podgrzać.
Przy spodziewanych przymrozkach do mieszanki cementowej dodaje się preparaty przeciwmrozowe, które pozwalają betonować przy temperaturach do -8°C, oraz stosuje się cementy o oznaczeniu R, charakteryzujące się szybkim przyrostem wytrzymałości wczesnej. Domieszki chemiczne przyspieszają wydzielanie ciepła hydratacji i obniżają temperaturę zamarzania wody w porach betonu zwykle tylko o 2-4°C - same w sobie nie zastępują ochrony cieplnej, tylko ją wspomagają.
Newralgicznym momentem jest okres, w którym świeży beton nie osiągnął jeszcze tzw. wytrzymałości krytycznej, wynoszącej około 5 MPa. Dopiero po jej przekroczeniu konstrukcja wytrzyma naprężenia wywołane zamarzającą w niej wodą. Do tego czasu masywne elementy, jak ławy fundamentowe, okrywa się matami słomianymi, geowłókniną, wełną mineralną lub plandekami termoizolacyjnymi zaraz po zatarciu powierzchni, co pozwala zatrzymać ciepło wytwarzane podczas wiązania cementu. Przy silniejszych mrozach na większych konstrukcjach stosuje się dodatkowo namioty ochronne z nagrzewnicami (tzw. cieplaki) albo kable grzewcze zatapiane w betonie.
Bezwzględnie zabronione jest pielęgnowanie betonu poprzez polewanie go wodą, gdy temperatura jest bliska zeru lub niższa - zamiast tego zabezpiecza się powierzchnię przed odparowaniem wilgoci za pomocą folii lub preparatów powłokotwórczych.
Grunt i woda - czynniki równie ważne jak temperatura
Nawet przy dobrej temperaturze powietrza rozmokły po roztopach grunt może uniemożliwić dojazd betonowozu albo dowóz materiałów. Szczególną ostrożność należy zachować na glebach gliniastych, działkach leżących w zagłębieniach terenu oraz tam, gdzie poziom wód gruntowych jest wysoki. Orientacyjną ocenę nośności gruntu można uzyskać już przy zdejmowaniu wierzchniej warstwy humusu - jeśli spycharko-ładowarka nie grzęźnie i nie zostawia głębokich śladów bieżnika, warunki są bezpieczne. W razie wątpliwości lepiej przesunąć start robót do czasu naturalnego przesuszenia gruntu, bo wyciąganie uwięzionej ciężarówki z ładunkiem materiałów bywa dużym problemem logistycznym i finansowym.
Wysoki poziom wód gruntowych utrudnia też same wykopy pod fundamenty - rozmywają się i nie da się ich oszalować. W takiej sytuacji potrzebne jest odwodnienie, na przykład za pomocą igłofiltrów, i odprowadzenie wody poza teren budowy, albo odczekanie, aż poziom wody naturalnie się obniży, co może zająć kilka tygodni.
Intensywne opady deszczu praktycznie wstrzymują prace na zewnątrz niezależnie od pory roku - beton i zaprawa rozpływają się, powłoki hydroizolacyjne się zmywają, a grunt rozmięka. Zwykle trwają nie dłużej niż kilka dni.
Skomentuj
