Elewacja drewniana na lata. Modrzew, świerk, termodrewno - jaki gatunek drewna wybrać?

Drewno ociepla nowoczesną bryłę domu, jednak jako materiał naturalny reaguje na nasłonecznienie i wilgoć, stopniowo zmieniając barwę oraz szarzejąc. Z tego względu drewniana elewacja wymaga regularnej kontroli stanu powierzchni oraz okresowego odnawiania powłok ochronnych. 

Ile kosztuje elewacja drewniana?

Ceny desek modrzewiowych elewacyjnych wynoszą obecnie około 200-300 zł/m2, natomiast termodrewno na elewację to koszt 250-450 zł/m2. Do ceny desek należy doliczyć koszt robocizny, zwykle na poziomie 100-200 zł/m2, a także cenę rusztu i profesjonalnych preparatów zabezpieczających.

O trwałości drewnianej elewacji w dużej mierze decyduje jakość wykonania. Kluczowe jest zastosowanie szczeliny wentylacyjnej, która zapewnia swobodny przepływ powietrza za okładziną. Montaż desek elewacyjnych bezpośrednio na warstwie ocieplenia może prowadzić do zawilgocenia konstrukcji i przyspieszonej degradacji biologicznej drewna. Przed podjęciem decyzji o wykończeniu elewacji drewnem warto też zweryfikować wymagania przeciwpożarowe. W niektórych lokalizacjach, zwłaszcza przy niewielkiej odległości budynku od granicy działki, przepisy mogą ograniczać możliwość stosowania drewna lub wymuszać użycie materiałów o podwyższonej odporności ogniowej. Kwestie te najlepiej przeanalizować już na etapie projektu, aby uniknąć problemów przy odbiorze budynku.

Przy projektowaniu elewacji warto zestawiać materiały o kontrastowych fakturach. Drewno i beton tworzą harmonijny duet, który sprawdza się zarówno w nowoczesnej, jak i minimalistycznej architekturze, fot. Mocopinus

Szczególną uwagę należy zwrócić również na detale wykonawcze. Najwięcej uszkodzeń pojawia się zwykle w miejscach łączenia desek oraz w dolnej strefie elewacji. Z tego względu okładzina drewniana nie powinna stykać się bezpośrednio z gruntem - zaleca się zachowanie odstępu wynoszącego co najmniej 30 cm, co zabezpiecza drewno przed wodą rozbryzgową.

Jakie wybrać drewno na elewację?

Drewniana elewacja to inwestycja na długie lata. Dlatego materiał wykorzystany do jej budowy powinien być w pierwszej kolejności funkcjonalny. Pamiętajmy, że drewno, stanowiące wykończenie ścian zewnętrznych naszego domu, musi charakteryzować się przede wszystkim wysoką stabilnością wymiarową oraz niewielkim ciężarem właściwym. Co to oznacza w praktyce? Wybierajmy drewno na elewacje lekkie, które jednocześnie łagodnie reaguje na zmiany warunków atmosferycznych.

Drewniana elewacja wygląda bardzo ładnie i świetnie komponuje się z nowoczesną bryłą domu, ale żeby była trwała przez lata, trzeba o nią odpowiednio dbać, fot. Adobe Stock

Które drewno na elewację będzie najtrwalsze? Najlepszy kompromis między stabilnością, trwałością i częstotliwością konserwacji zapewnia zwykle drewno modyfikowane termicznie. Dobrym pomysłem będzie wykorzystanie na elewacje gatunków iglastych, jak świerk skandynawski czy modrzew, lub egzotyków - drewna meranti czy okoume. Świerk i modrzew zainteresuje głównie miłośników wyraźnego rysunku drewna z widocznymi sękami, zaś pozostałe propozycje spodobają się zwolennikom drewna bezsęcznego. Warto dodać, że każdy ze wspomnianych gatunków drewna na elewacji możemy dopasować do swoich estetycznych wymagań, korzystając z barwiących specjalistycznych szeroko dostępnych farb. Sam gatunek drewna to tylko część sukcesu. Równie ważne są jakość desek, ich wilgotność podczas montażu, prawidłowo wykonana szczelina wentylacyjna oraz zabezpieczenie wszystkich krawędzi i połączeń.

Jak konserwować elewację drewnianą?

Podczas planowania drewnianej elewacji, nie możemy także zapominać o konieczności jej konserwacji. Właściwie przeprowadzana i powtarzana co kilka lat - pozwoli zachować piękny wygląd drewnianych desek na długo. Pod wpływem zmian wilgotności i temperatury drewno pęcznieje i kurczy się, a potem pęka. Najbardziej podatne na korozję się miękkie krajowe gatunki drewna, głównie sosna i świerk. Znaczniej lepiej na elewacji radzą sobie gatunki twarde, np. egzotyczne. Gdy na deskach na elewacji pojawią się miejsca sine, z niebieskimi plamami, to znak, że zostały zaatakowane przez grzyby. Mogą też pojawić się glony tworzące zielonkawe powłoki. Dlatego stan desek warto kontrolować przynajmniej raz w roku oraz po zauważeniu przecieków, uszkodzeń obróbek lub intensywnego rozwoju glonów. Szczególnej uwagi wymagają dolne krawędzie, czoła desek, narożniki i połączenia.

Sygnałem do renowacji może być:

• łuszczenie lub pękanie powłoki,
• wyraźne zmatowienie i utrata koloru,
• odsłonięcie surowego drewna,
• trwałe zawilgocenie,
• poluzowanie desek lub mocowań,
• rozwój glonów i innych nalotów.

Konserwację drewnianej elewacji najlepiej wykonać gdy jest ciepło i sucho, ale nie podczas dużych upałów. Najlepiej, gdy jest temperatura 10-20 stopni C. Najpierw trzeba usunąć zanieczyszczenia i wyczyścić elewację. Żeby zwiększyć chłonność i przyczepność podłoża, szlifujemy je drobnym papierem ściernym. Nie należy szlifować całej elewacji, gdy stan poprzedniej powłoki tego nie wymaga.

Środki do zabezpieczenia drewna dzielą się na impregnaty i oleje oraz preparaty tworzące powłokę - lakiery, lakierobejce, lazury i farby kryjące. Impregnaty do drewna i oleje powinny wniknąć w drewno, im głębiej, tym zabezpieczenie będzie trwalsze i skuteczniejsze. Środki tworzące powłokę nakładamy pędzlem, wałkiem lub natryskowo. Wielu producentów stosuje specjalne dodatki do impregnatów, np. teflon czy żywice, dzięki którym woda słabiej wnika w drewno.

Nie chcesz odnawiać elewacji? Wybierz panele drewnopodobne

Elewacyjne panele wysokociśnieniowe (HPL) oraz płyty włókno-cementowe, których koszt materiału waha się w granicach 120-400 zł/m2, stanowią coraz popularniejszą alternatywę dla drewnianych elewacji wymagających regularnej konserwacji. Materiały te wyróżniają się dużą odpornością na działanie wilgoci oraz trwałością, a ich oferta obejmuje szeroki wachlarz wykończeń, wiernie imitujących drewno lub inne naturalne surowce. Z punktu widzenia technicznego, montaż okładzin drewnopodobnych odbywa się zazwyczaj w systemie elewacji wentylowanej, co znacząco sprzyja trwałości całej przegrody ściennej, umożliwiając swobodne odprowadzanie wilgoci. Koszt profesjonalnego wykonania drewnopodobnej okładziny elewacyjne wynosi 150-300 zł/m2. Jest to rozwiązanie szczególnie polecane inwestorom poszukującym nowoczesnej estetyki przy jednoczesnym uniknięciu konieczności przeprowadzania cyklicznych prac serwisowych i renowacyjnych.

Autor: Emilia Rosłaniec