9-16 minut 
Blacha dachowa 
71 39 78 100 
Ceramiczna 2 55-300 Środa Śląska 
1. Wygląd połaci z poziomu gruntu
Odbiór dachu warto rozpocząć od ogólnego oglądu budynku. Z poziomu gruntu można zwrócić uwagę na geometrię połaci oraz miejsca, w których dachówka ceramiczna układa się nierówno lub wyraźnie odstaje od sąsiednich elementów. Kontroli wymagają również strefy przy kominach, oknach dachowych, lukarnach i innych załamaniach dachu.
Taki ogląd nie zastępuje kontroli wykonawczej, ale pozwala wskazać miejsca wymagające wyjaśnienia. W razie zastrzeżeń dekarz powinien wyjaśnić, czy zauważona różnica wynika z konstrukcji dachu, zastosowanego modelu dachówki czy sposobu jej ułożenia.
2. Mocowanie dachówek i gąsiorów
Podczas odbioru dachu należy ustalić, czy elementy pokrycia zostały zamocowane zgodnie z projektem i instrukcją producenta. Sposób mocowania nie musi wyglądać identycznie na całej połaci. Znaczenie mają między innymi położenie dachówki, krawędzie dachu oraz rozwiązania przewidziane dla konkretnego modelu.
Gąsiory i ich zakończenia powinny być stabilne, bez widocznych luzów. Warto zapytać wykonawcę o zastosowany sposób mocowania oraz o to, czy rozwiązanie obejmuje również dachówki skrajne i elementy przy krawędziach połaci. Liczbę klamer, rozstaw łat i zakłady należy zawsze odnosić do projektu oraz instrukcji danego pokrycia, a nie do uniwersalnego schematu.
3. Geometria i układ dachówek
Na całej połaci dachówki powinny tworzyć uporządkowaną powierzchnię. Niepokój mogą budzić elementy przesunięte, uniesione albo ustawione pod innym kątem niż sąsiednie.
Trzeba także przyjrzeć się miejscom, w których dachówkę przycinano, między innymi przy koszach, kominach i oknach.
Nie należy przykładać do każdego dachu tych samych wartości dotyczących rozstawu łat, zakładów czy mocowania. Decydujące są projekt, instrukcja konkretnego modelu oraz zastosowany system. Na odbiorze warto poprosić o wskazanie rozwiązań, które mogą różnić się od układu widocznego na innych budynkach.
4. Pęknięcia i wyszczerbienia
Widoczne pęknięcia, duże wyszczerbienia oraz inne uszkodzenia dachówki powinny zostać odnotowane i wyjaśnione przed rozliczeniem prac. Szczególnej uwagi wymagają elementy przycięte na budowie, ponieważ ich krawędzie muszą pozwalać na stabilne ułożenie i prawidłowe wykonanie sąsiednich detali.
Samodzielne chodzenie po połaci nie jest dobrym sposobem kontroli. Bez odpowiednich zabezpieczeń można uszkodzić dachówkę albo narazić się na upadek. Jeżeli oględziny z bliska są konieczne, powinien przeprowadzić je dekarz lub inna osoba dysponująca właściwym wyposażeniem.
5. Obróbki przy kominie i wystających elementach
Rejon komina wymaga dokładnego porównania wykonania z projektem i zastosowanym systemem obróbek. Należy przyjrzeć się miejscom, w których blacha łączy się z połacią oraz ścianą komina, a także sposobowi dopasowania dachówki do tego detalu. Podobnej kontroli wymagają wyłazy, okna dachowe i inne elementy wystające ponad połać.
Trzeba ustalić, czy obróbki są zamocowane zgodnie z przyjętym rozwiązaniem, czy dachówki przy nich nie zostały uszkodzone oraz czy sposób wykonania pozwala zachować ciągłość detalu. W razie wątpliwości potrzebna jest ocena dekarza.
6. Kosz, okap i krawędzie dachu
Kosz dachowy oraz okolice okapu należą do miejsc, które powinny zostać objęte odbiorem razem z pozostałą częścią połaci. W koszu należy przyjrzeć się ułożeniu i przycięciu dachówek, a także sposobowi wykonania połączenia tego elementu z sąsiednimi fragmentami pokrycia.
Przy okapie kontrola powinna objąć sposób zakończenia połaci i powiązanie dachówki z elementami przewidzianymi w projekcie.
Elementy wykończeniowe na bocznych krawędziach dachu powinny odpowiadać zastosowanemu systemowi. Ich przebieg i zamocowanie trzeba porównać z dokumentacją. Jeśli na dachu przewidziano rozwiązania nietypowe, wykonawca powinien wyjaśnić ich funkcję.
Poradnik
7. Wentylacja połaci od strony poddasza
Po zakończeniu krycia nie wszystkie warstwy dachu pozostają dostępne. Kontrola wentylacji powinna więc objąć te fragmenty, które można zobaczyć bez demontażu pokrycia: przestrzeń pod dachówką oraz miejsca rozpoczęcia i zakończenia wentylowania połaci, między innymi przy okapie i kalenicy.
W tych miejscach trzeba ustalić, czy kanał wentylacyjny pozostaje drożny i czy nie został zasłonięty przez elementy zamontowane podczas prac albo odpady budowlane.
Nie należy przy tym rozbierać pokrycia na własną rękę. Jeżeli dostęp do kanału jest ograniczony, podstawą oceny pozostają zdjęcia z wcześniejszego etapu i dokumentacja wykonania.
Membranę i łacenie najlepiej kontrolować przed ułożeniem dachówki. Po zakończeniu robót ich stan można ocenić przede wszystkim na podstawie zdjęć z kolejnych etapów budowy, dokumentacji oraz oględzin miejsc, które nadal są dostępne.
8. Przejścia przez dach
Kominki, wywiewki, wyłazy, anteny i inne przejścia powinny być dopasowane do dachówki oraz stabilnie osadzone. Przy każdym z nich trzeba zwrócić uwagę na połączenie z pokryciem, miejsce zamocowania i stan dachówek znajdujących się przy przejściu. Warto także porównać ich rozmieszczenie z projektem.
Przy przejściach przez dach szczególnie ważne są punkty styku elementu z dachówką oraz wykonanie uszczelnienia. Należy sprawdzić, czy nie ma uszkodzeń pokrycia, a zastosowane elementy nie kolidują ze sobą. Jeśli kontrola wymaga wejścia na połać, powinien przeprowadzić ją fachowiec z odpowiednimi zabezpieczeniami.
9. Akcesoria i ich zamocowanie
W przypadku akcesoriów najważniejsze są elementy, które wpływają na bezpieczeństwo poruszania się po dachu i jego wykończenie. Ławy oraz stopnie wymagają sprawdzenia pod kątem stabilności i połączenia z pokryciem. Elementy kalenicy i krawędzi trzeba natomiast porównać z projektem oraz instrukcją zastosowanego systemu.
Przy taśmach i uszczelnieniach należy sprawdzić, czy znajdują się w przewidzianych miejscach, są połączone z właściwymi elementami i nie zostały przerwane podczas montażu. Pomocny w uporządkowaniu tych kwestii jest materiał „Małe, ale ważne. Przewodnik po akcesoriach dachowych”. Ostateczna ocena musi jednak uwzględniać konkretny projekt i zakres umowy.
10. Dokumentacja odbiorowa i dostępne miejsca
Przed końcowym rozliczeniem warto zgromadzić informacje o wykonanych pracach, modelu dachówki, zastosowanych akcesoriach i ewentualnych zmianach względem projektu.
Szczególne znaczenie mają zdjęcia warstw zakrytych, wykonane przed ułożeniem pokrycia, oraz dokumentacja dotycząca zastosowanych materiałów.
Po zakończeniu prac można jeszcze skontrolować dostępne fragmenty więźby, membrany i łacenia, o ile są widoczne bez demontażu. W miejscach niewidocznych oględziny zastępuje dokumentacja z wcześniejszych etapów. Jej brak jest powodem, by poprosić wykonawcę lub kierownika budowy o wyjaśnienie sposobu sprawdzenia zakrytych warstw.
Protokół odbioru przed zapłatą dekarzowi
Dobrym sposobem uporządkowania odbioru jest sporządzenie protokołu zawierającego zakres wykonanych prac, wskazanie zauważonych usterek, ustalenia z wykonawcą oraz termin ich usunięcia. Do dokumentu można dołączyć zdjęcia i zaznaczyć miejsca wymagające ponownej kontroli.
Jeśli zastrzeżenia dotyczą warstw zakrytych, mocowania, obróbek przy kominie, kosza, wentylacji lub przejść przez dach, sam opis w protokole może nie wystarczyć. Przed zaakceptowaniem zakończenia robót warto wtedy skonsultować dach z kierownikiem budowy albo niezależnym fachowcem.
źródło: RÖBEN POLSKA SP. Z O.O. I WSPÓLNICY SP. K.
