17-22 minuty 
Ogrodzenia i bramy ogrodzeniowe 
502 197 197 
Otolińska 25 09-407 Płock 
Kiedy można zrezygnować z tradycyjnej podmurówki?
Pełna, wylewana podmurówka betonowa ma sens przede wszystkim wtedy, gdy ogrodzenie wymaga mocnego podparcia albo skutecznego oddzielenia niektórych elementów od gruntu. Dotyczy to między innymi ciężkich przęseł kutych oraz konstrukcji zawierających drewno, które trzeba chronić przed wilgocią i wynikającym z niej gniciem.
Przy lekkich systemach sytuacja wygląda inaczej. Panele 3D i siatka pleciona zazwyczaj nie wymagają ciągłej betonowej podstawy. W wielu przypadkach wystarczy odpowiednio wykonane punktowe posadowienie słupków. Pozwala to ograniczyć ilość betonu, zakres wykopów i liczbę robót ziemnych.
Różnica może być znaczna, ponieważ wykonanie pełnej wylewki oznacza przygotowanie wykopu, szalowanie i około dwóch tygodni oczekiwania na związanie betonu. Na trudnym lub kamienistym gruncie może być potrzebny również ciężki sprzęt. Całość może kosztować nawet o 50% więcej niż mniej inwazyjne sposoby wykonania podstawy ogrodzenia.
Przed podjęciem decyzji trzeba więc spojrzeć przede wszystkim na wagę przęseł, materiał ogrodzenia, ukształtowanie działki, potrzebę ochrony przed wilgocią oraz czas przeznaczony na wykonanie prac. Dopiero wtedy można zdecydować, czy klasyczna podmurówka jest rzeczywiście potrzebna.
Podmurówka prefabrykowana zamiast wylewanego fundamentu
Jedną z najpopularniejszych alternatyw jest podmurówka prefabrykowana, czyli gotowe deski betonowe montowane pomiędzy słupkami. Mocuje się je za pomocą odpowiednich łączników lub metalowych ceowników. Nie trzeba wykonywać ciągłego szalunku ani wylewać betonu na całej długości ogrodzenia.
Największą zaletą tego rozwiązania jest szybkość. Montaż prefabrykowanej podmurówki może przebiegać nawet trzykrotnie szybciej niż wykonanie tradycyjnej wylewki, a koszt inwestycji może być niższy nawet o 40%. Gotowe elementy są mrozoodporne, wytrzymałe mechanicznie i dobrze sprawdzają się również na bardziej wymagającym terenie.
Prefabrykowane deski betonowe stosuje się przede wszystkim w połączeniu z panelami ogrodzeniowymi 2D i 3D. Tworzą wyraźną granicę pomiędzy gruntem a przęsłem, ograniczają przedostawanie się ziemi pod ogrodzenie i pozwalają uzyskać efekt podobny do tradycyjnej podmurówki bez wykonywania ciągłego fundamentu.
Gabiony – trwała alternatywa z naturalnym drenażem
Zamiast betonowej podstawy można zastosować również kosze gabionowe wypełnione kruszywem, na przykład granitem, bazaltem, innym kamieniem albo odpowiednim materiałem z recyklingu. To rozwiązanie szczególnie dobrze sprawdza się tam, gdzie dolna część ogrodzenia ma nie tylko stabilizować teren, ale też stanowić widoczny element wykończenia posesji.
Gabiony mają ważną przewagę nad zwartym betonowym murem: woda może przepływać pomiędzy elementami wypełnienia, dlatego konstrukcja zapewnia naturalny drenaż. Jest również bardziej elastyczna, co ogranicza ryzyko pękania w przypadku niewielkich ruchów i osiadania gruntu.
Nie trzeba też czekać na dojrzewanie ciągłej betonowej wylewki, co pozwala zaoszczędzić około dwóch tygodni. Słupki wymagają natomiast punktowego posadowienia poniżej strefy przemarzania gruntu. Prawidłowo wykonane gabiony mogą zachować trwałość przez ponad 25 lat.
Palisady, obrzeża i bloczki łupane przy ogrodzeniu
Ciekawą alternatywą są również palisady granitowe, obrzeża oraz bloczki łupane. Mogą stworzyć niską podstawę pod ogrodzeniem albo pełnić funkcję niewielkiego murku oporowego. Szczególnie dobrze sprawdzają się tam, gdzie trzeba uporządkować pas gruntu bez wykonywania jednolitej wylewki betonowej.
Rezygnacja z tradycyjnego szalowania może przyspieszyć prace o około 30%. Elementy kamienne i bloczki dobrze łączą się z metalowymi przęsłami, także lakierowanymi proszkowo, a jednocześnie dobrze radzą sobie z niewielkimi zmianami położenia gruntu.
Takie wykończenie ma również praktyczną zaletę w ogrodzie. Palisada lub obrzeże ułatwia koszenie trawy bezpośrednio przy linii ogrodzenia, ponieważ wyraźnie oddziela trawnik od przestrzeni pod przęsłem. Na pochyłych fragmentach działki odpowiednio zastosowane elementy mogą dodatkowo pomagać w utrzymaniu gruntu.
Żwir, grys lub kora – proste wykończenie pod lekkim ogrodzeniem
Jeżeli ogrodzenie opiera się na stabilnie osadzonych słupkach i nie potrzebuje sztywnej podstawy pomiędzy nimi, przestrzeń pod przęsłami można wykończyć warstwą żwiru, grysu albo kory ułożonej na geowłókninie.
Poradnik
To jedno z najtańszych rozwiązań. Geowłóknina oddziela kruszywo od ziemi i ogranicza wzrost chwastów, dzięki czemu pas pod ogrodzeniem jest łatwiejszy do utrzymania. Wystarczy warstwa o grubości około 10 cm.
Takie rozwiązanie ma jeszcze jedną zaletę. Brak szczelnej betonowej bariery przy powierzchni ziemi ułatwia przemieszczanie się drobnym zwierzętom, w tym jeżom. Jest więc dobrym wyborem tam, gdzie nie ma potrzeby całkowitego zamykania przestrzeni pomiędzy gruntem a przęsłem.
Trzeba jedynie pamiętać, że kruszywo czy kora nie zastępują elementu konstrukcyjnego. O stabilność ogrodzenia nadal muszą odpowiadać właściwie osadzone słupki.
Śruby gruntowe – ogrodzenie bez wylewania betonu
Jeżeli priorytetem jest szybki montaż i ograniczenie robót ziemnych, warto rozważyć śruby gruntowe, czyli stalowe elementy wkręcane bezpośrednio w ziemię. Nie wymagają wykonywania dużych wykopów ani wywożenia wydobytego gruntu.
Ich największą zaletą jest tempo prac. Zastosowanie fundamentów wkręcanych może skrócić czas montażu nawet o 90%, a konstrukcja uzyskuje stabilność natychmiast po prawidłowym osadzeniu śrub. Nie ma więc przerwy potrzebnej na wiązanie mieszanki betonowej.
Śruby gruntowe można montować o każdej porze roku, również podczas zimowych mrozów. W razie potrzeby da się je też wykręcić i wykorzystać ponownie, bez rozbijania fundamentu i rozkopywania dużej części ogrodu.
Rozwiązanie sprawdzi się przede wszystkim przy siatkach plecionych i panelach 3D, jeśli w gruncie nie występują lite skały utrudniające prawidłowe wkręcenie elementów.
Co zamiast podmurówki na nierównym terenie?
Nachylona działka nie oznacza, że trzeba wyrównywać całą linię przyszłego ogrodzenia. Zamiast ciągłej podmurówki można zastosować montaż kaskadowy, czyli schodkowe ustawienie przęseł na fundamentach punktowych.
Punkty podparcia wykonuje się na głębokości od 80 do 140 cm. Kolejne fragmenty ogrodzenia mogą w ten sposób podążać za spadkiem terenu bez konieczności tworzenia jednej poziomej podstawy na całej długości.
Przy większych pochyłościach trzeba zwrócić uwagę nie tylko na ogrodzenie, ale również na stabilność gruntu. Gotowe murki oporowe mogą ograniczyć wymywanie i osuwanie ziemi podczas intensywnych opadów. Jest to szczególnie ważne na działkach, na których występują wyraźne różnice wysokości.
Jak zabezpieczyć dół ogrodzenia bez betonowej podmurówki?
Brak ciągłej podstawy może pozostawić wolną przestrzeń pomiędzy gruntem a przęsłem. Jeżeli problemem jest możliwość podkopywania ogrodzenia przez zwierzęta, można wykorzystać listwy maskujące z PVC lub kompozytu montowane bezpośrednio przy gruncie.
Takie elementy pozwalają osłonić dolną część ogrodzenia bez wykonywania pełnego betonowego fundamentu. Dobrze uzupełniają lekkie systemy panelowe oparte na punktowo osadzonych słupkach.
Nie są jednak odpowiedzialne za przenoszenie ciężaru ogrodzenia. Ich zadaniem jest przede wszystkim zamknięcie i uporządkowanie przestrzeni przy gruncie, natomiast stabilność całej konstrukcji zapewnia prawidłowe posadowienie słupków.
Co zamiast podmurówki pod ogrodzenie wybrać?
Wybór zależy przede wszystkim od funkcji, którą ma pełnić podstawa. Przy typowych panelach 2D i 3D dobrym rozwiązaniem może być podmurówka prefabrykowana, ponieważ zapewnia wyraźne oddzielenie ogrodzenia od gruntu, a jej montaż jest znacznie szybszy niż wykonywanie wylewki.
Jeżeli ogrodzenie ma dobrze współpracować z wodą spływającą po terenie, warto rozważyć gabiony z naturalnym drenażem. Przy trawniku praktyczne są palisady, obrzeża i bloczki, ponieważ ułatwiają późniejsze koszenie. Żwir, grys lub kora sprawdzą się natomiast wtedy, gdy potrzebne jest głównie estetyczne i łatwe w utrzymaniu wykończenie pasa pod lekkim ogrodzeniem.
Gdy liczy się przede wszystkim tempo prac i minimalna ingerencja w działkę, ciekawym wyborem będą śruby gruntowe. Na pochyłym terenie bardziej praktyczny może okazać się montaż schodkowy na fundamentach punktowych, a na stromych fragmentach dodatkowo gotowe murki oporowe.
Tradycyjna podmurówka nadal jest uzasadniona przy ciężkich przęsłach i w sytuacjach, w których konstrukcja wymaga mocnego, ciągłego podparcia lub skutecznej izolacji od wilgotnego gruntu. Nie warto więc rezygnować z niej automatycznie tylko dlatego, że inne rozwiązania są szybsze.
źródło i zdjęcia: Budmat
