23-28 minut 
Rolety, kraty rolowane, markizy, żaluzje, okiennice 
61 881 97 10, 885 241 234 
Gdyńska 32 62-004 Czerwonak /k Poznania 
Jak dobrać sposób sterowania roletami do codziennego użytkowania?
Roleta zewnętrzna może chronić wnętrze przed słońcem, ograniczać ucieczkę ciepła, tłumić hałas i zwiększać prywatność. Wszystkie te funkcje doceniamy jednak dopiero wtedy, gdy rzeczywiście z niej korzystamy.
A właśnie tutaj ogromne znaczenie ma sposób sterowania. Jeżeli podnoszenie kilku rolet każdego ranka wymaga wykonania tej samej czynności przy każdym oknie, rozwiązanie, które początkowo wydawało się wystarczające, może szybko stać się uciążliwe.
Z drugiej strony nie każda pojedyncza, niewielka roleta potrzebuje od razu rozbudowanej automatyki.
Jak więc nie przesadzić w żadną stronę? Najlepiej zacząć nie od pytania „ręczna czy elektryczna?”, lecz od trzech bardziej konkretnych kwestii: ile waży pancerz, ile rolet będzie w domu i jak często będą podnoszone oraz opuszczane.
Napęd rolety to nie dodatek. Trzeba dopasować go do ciężaru pancerza
Przy wyborze sterowania ręcznego kluczowe znaczenie ma ciężar części rolety, którą napęd ma podnosić. W rozwiązaniach DoorHan granice zastosowania poszczególnych mechanizmów są wyraźnie określone.
Napęd taśmowy jest przewidziany dla pancerza o ciężarze do 15 kg, ręczny napęd sznurkowy lub kablowy – do 20 kg, korbowy – do 30 kg, natomiast mechanizm wykorzystujący stalową linkę może obsługiwać pancerz do 40 kg. Mechanizm sprężynowo-bezwładnościowy pozwala na ręczną obsługę rolety o ciężarze do 60 kg.
To ważna informacja, bo pokazuje, że określenie „roleta sterowana ręcznie” może oznaczać kilka zupełnie różnych konstrukcji. Nie wystarczy więc zdecydować, że rezygnujemy z silnika. Trzeba jeszcze dobrać mechanizm ręczny odpowiedni do parametrów konkretnej rolety. Im większa i cięższa osłona, tym mniej oczywisty staje się wybór najprostszego sposobu obsługi.
Taśma do 15 kg – proste rozwiązanie dla lżejszej rolety
Jednym z najprostszych sposobów ręcznego sterowania jest napęd taśmowy. W rozwiązaniu oferowanym przez DoorHan stosuje się go do rolet, których pancerz waży maksymalnie 15 kg. Podnoszenie i opuszczanie następuje poprzez pracę taśmy, a użytkownik nie potrzebuje zasilania elektrycznego ani dodatkowych elementów automatyki.
Największą zaletą takiego rozwiązania jest prostota. Jeśli w domu mamy jedną lub kilka stosunkowo lekkich rolet i nie zależy nam na ich wspólnym sterowaniu, napęd ręczny może całkowicie wystarczyć.
Warto jednak spojrzeć na tę decyzję w perspektywie wieloletniego użytkowania. Jedna roleta obsługiwana ręcznie to niewielki wysiłek. Przy kilku albo kilkunastu oknach ta sama czynność wykonywana codziennie rano i wieczorem wygląda już zupełnie inaczej.
Dlatego przed wyborem taśmy warto odpowiedzieć sobie na proste pytanie: czy chcemy obsługiwać każdą roletę oddzielnie przez cały okres użytkowania domu? Jeżeli odpowiedź nie jest oczywista, warto przynajmniej rozważyć napęd elektryczny.
Linka czy korba? Przy cięższym pancerzu możliwości są większe
Kiedy pancerz jest cięższy, nadal nie trzeba automatycznie przechodzić na sterowanie elektryczne. DoorHan przewiduje kilka mocniejszych mechanizmów ręcznych. Rozwiązanie sznurkowe lub kablowe może obsługiwać pancerz do 20 kg, a napęd korbowy – do 30 kg. W tym drugim przypadku obracanie korby w jednym kierunku powoduje podnoszenie rolety, a obracanie w przeciwnym – jej opuszczanie.
Jeszcze większe możliwości daje napęd wykorzystujący wytrzymałą stalową linkę. Jest przeznaczony do rolet o ciężarze pancerza do 40 kg. W praktyce oznacza to, że sterowanie ręczne nie jest zarezerwowane wyłącznie dla najmniejszych osłon okiennych. Trzeba jednak pamiętać, że wzrost dopuszczalnego ciężaru nie zmienia podstawowej cechy takiego rozwiązania: każdą roletę nadal obsługujemy fizycznie i najczęściej indywidualnie.
Przy jednej osłonie może nie mieć to większego znaczenia. W domu wyposażonym w rolety na wielu oknach różnica między ręcznym podnoszeniem każdej z nich a naciśnięciem jednego przycisku zaczyna być znacznie bardziej odczuwalna.
Poradnik
Mechanizm sprężynowy do 60 kg. Jak działa bez silnika?
Największy ciężar spośród opisanych przez DoorHan ręcznych rozwiązań może obsługiwać mechanizm sprężynowo-bezwładnościowy – do 60 kg. W tym przypadku sprężyna skrętna zamontowana na wale równoważy ciężar rolety. Dzięki temu pancerz można ręcznie podnosić, a przy opuszczaniu wykorzystać jego własny ciężar.
To interesująca alternatywa wszędzie tam, gdzie chcemy pozostać przy sterowaniu mechanicznym, ale mamy do czynienia z cięższą konstrukcją. Pokazuje również, dlaczego przy wyborze napędu nie należy kierować się wyłącznie wielkością okna ocenianą „na oko”.
O właściwym mechanizmie powinny decydować rzeczywiste parametry rolety, a nie samo wrażenie, że jest mała lub duża.
Kiedy silnik elektryczny zaczyna mieć wyraźną przewagę?
Napęd elektryczny zmienia nie tylko sposób podnoszenia pancerza. Otwiera przede wszystkim możliwość zastosowania różnych metod sterowania. Silniki rurowe DoorHan montuje się wewnątrz wału rolety. Napędy z serii RS są zasilane napięciem 230 V/50 Hz, a producent oferuje wersje przeznaczone do konstrukcji o różnym ciężarze.
W ofercie znajdują się między innymi silniki serii 35 przeznaczone do rolet o ciężarze pancerza do 20 kg oraz jednostki serii 45 przeznaczone do konstrukcji do 60 kg.
Są również mocniejsze napędy do bardziej wymagających systemów rolowanych. Nie powinno się więc dobierać silnika wyłącznie dlatego, że „pasuje do rury”. Jego parametry muszą odpowiadać ciężarowi i konstrukcji obsługiwanej rolety.
Najważniejsza zmiana dla użytkownika pojawia się jednak po drugiej stronie instalacji – przy sterowaniu. Roletą elektryczną można zarządzać nie tylko tradycyjnym przełącznikiem na ścianie. System może współpracować z pilotami, sterownikami grupowymi oraz dodatkowymi modułami komunikacyjnymi.
Jednym przyciskiem zamiast chodzenia od okna do okna
Jeśli rolety znajdują się tylko w dwóch oknach, indywidualna obsługa może być zupełnie wystarczająca. Sytuacja zmienia się w domu, w którym osłony zamontowano na większości przeszkleń.
Wtedy największą zaletą automatyzacji nie musi być samo to, że silnik wykonuje pracę za człowieka. Znacznie ważniejsza staje się możliwość sterowania kilkoma roletami jako grupą.
DoorHan oferuje między innymi jednostki GC2 i GC4. Pierwsza pozwala sterować dwoma napędami z jednego przełącznika, druga – czterema. Dostępne są również radiowe jednostki sterujące oraz piloty jedno- i wielokanałowe.
Pilot T5 może obsługiwać pięć kanałów, a w systemie występują również piloty z większą liczbą kanałów oraz wersje wyposażone w timer.
W praktyce przed zakupem warto więc przestać myśleć o każdej rolecie jako o osobnym urządzeniu. Jeżeli osłon ma być dużo, już na etapie projektu dobrze ustalić, które z nich chcemy obsługiwać razem.
Inne potrzeby będzie miała sypialnia z jednym oknem, inne salon z kilkoma dużymi przeszkleniami, a jeszcze inne cały dom, w którym rolety mają być regularnie podnoszone i opuszczane w podobnych godzinach.
Pilot, Wi-Fi czy GSM? Automatyka może mieć kilka poziomów
Silnik elektryczny nie oznacza konieczności wyboru najbardziej rozbudowanego systemu sterowania. Można zacząć od prostego przycisku ściennego.
DoorHan oferuje przełączniki natynkowe i podtynkowe, a także sterowanie radiowe za pomocą pilotów. Kolejnym krokiem może być obsługa kilku napędów z jednego miejsca.
Dostępny jest również moduł Wi-Fi umożliwiający bezprzewodowe przekazywanie sygnału sterującego do napędów elektrycznych.
Innym rozwiązaniem jest moduł GSM, który odbiera sygnał z telefonu komórkowego i przekazuje polecenie uruchomienia napędu. Oznacza to, że wybierając automatykę, nie trzeba patrzeć jedynie na sam silnik. Równie ważne jest pytanie, w jaki sposób domownicy mają wydawać rolecie polecenia.
Dobrze zaprojektowany system nie powinien być bardziej skomplikowany, niż wymaga tego użytkownik. Jeśli potrzebujemy wyłącznie przycisku góra–dół, rozbudowane sterowanie może być zbędne. Jeśli natomiast w całym domu pracuje wiele rolet, możliwość obsługi grupowej lub zdalnej staje się znacznie bardziej użyteczna.
Co się stanie z roletą elektryczną, gdy zabraknie prądu?
To jedno z najczęściej nasuwających się pytań przy wyborze automatyki. Nie wszystkie silniki elektryczne zachowują się pod tym względem tak samo. W ofercie DoorHan są zarówno napędy bez mechanizmu awaryjnego otwierania, jak i wersje wyposażone w takie rozwiązanie.
Przykładowo silniki serii 45 występują w odmianach bez awaryjnego otwierania, natomiast serie 45M oraz 45L mają mechanizm pozwalający na obsługę rolety również w przypadku braku zasilania. Podobne rozwiązanie przewidziano w niektórych mocniejszych napędach.
Dlatego jeżeli możliwość otwarcia rolety podczas awarii sieci jest dla nas istotna, trzeba sprawdzić tę funkcję przed wyborem konkretnego silnika, a nie dopiero po montażu. Samo określenie „napęd elektryczny” nie mówi jeszcze, czy urządzenie wyposażono w mechanizm awaryjny.
Ręczna czy elektryczna – co wybrać do domu?
Nie istnieje jedna odpowiedź odpowiednia dla każdego budynku. Przy niewielkiej, lekkiej rolecie obsługiwanej sporadycznie najprostszy napęd ręczny może być rozwiązaniem całkowicie wystarczającym. Nie wymaga zasilania i nie ma sensu komplikować instalacji tylko dlatego, że automatyka jest dostępna.
Im większa liczba rolet i im częściej korzystamy z nich w ciągu dnia, tym mocniejsze są argumenty za silnikiem. Szczególnie wtedy, gdy zależy nam na wspólnym opuszczaniu kilku osłon, korzystaniu z pilota albo rozszerzeniu instalacji o sterowanie bezprzewodowe.
Ciężar pancerza pozostaje jednak pierwszym filtrem wyboru. Jeśli chcemy napęd ręczny, trzeba sprawdzić, w którym zakresie mieści się dana konstrukcja: do 15 kg dla mechanizmu taśmowego, do 20 kg dla rozwiązania sznurkowego lub kablowego, do 30 kg dla korby, do 40 kg dla mechanizmu wykorzystującego stalową linkę i do 60 kg dla układu sprężynowo-bezwładnościowego. Dopiero później warto porównywać komfort użytkowania poszczególnych wariantów.
W przypadku napędu elektrycznego zasada jest podobna: najpierw parametry rolety i odpowiednio dobrany silnik, później sposób sterowania. Dzięki temu nie kupujemy automatyki „na wyrost”, ale też nie wybieramy rozwiązania, które za kilka lat okaże się niewygodne.
Nawet najlepszy napęd nie pomoże, jeśli roleta pracuje nieprawidłowo
Sposób użytkowania ma bezpośredni wpływ na działanie systemu. Producent zaleca, aby roleta otwierała się i zamykała płynnie, bez szarpania, a do jej obsługi używać wyłącznie przeznaczonych do tego elementów sterujących.
Nie należy na siłę poruszać pancerzem ani uruchamiać go wtedy, gdy na drodze znajduje się przeszkoda. Przy mechanicznym zamku nie wolno również próbować podnosić rolety, zanim blokada zostanie otwarta.
Szczególnej uwagi wymaga zima. Jeżeli elementy konstrukcji lub dolna część rolety przymarzły, przed uruchomieniem należy usunąć oblodzenie i upewnić się, że pancerz może się swobodnie poruszać.
Dotyczy to zarówno mechanizmu ręcznego, jak i automatycznego. Silnik nie rozpoznaje przecież naszych intencji – jeżeli konstrukcja jest zablokowana, samo naciśnięcie przycisku nie usuwa przyczyny problemu.
Producent zwraca również uwagę na bezpieczeństwo użytkowania automatyki: dzieci nie powinny samodzielnie sterować roletą, a podczas jej pracy w świetle otworu nie mogą znajdować się ludzie ani przedmioty.
Zalecana jest również regularna konserwacja co najmniej raz w roku oraz wykonywanie diagnostyki i napraw przez wykwalifikowanych specjalistów.
Najpierw policz rolety, potem wybieraj automatykę
Najczęstszy błąd przy podejmowaniu decyzji polega na patrzeniu wyłącznie na pojedyncze okno. Jedna roleta na taśmę wydaje się łatwa w obsłudze – i zazwyczaj taka jest.
Ale dziesięć identycznych rolet oznacza dziesięć osobnych operacji rano i kolejnych dziesięć wieczorem. Dopiero wtedy widać, że wygoda nie zależy tylko od rodzaju mechanizmu, lecz również od skali całej instalacji.
Dlatego dobierając rolety do nowego albo modernizowanego domu, warto spojrzeć na wszystkie osłony jednocześnie. Najpierw należy ustalić ciężar i rozmiar poszczególnych konstrukcji, następnie sprawdzić dostępne rodzaje napędów, a później zdecydować, jak mają być używane.
Jeśli osłon jest niewiele, sterowanie ręczne pozostaje racjonalnym rozwiązaniem. Jeżeli jest ich dużo, automatyka i możliwość tworzenia grup mogą radykalnie uprościć codzienną obsługę.
Nie warto więc pytać, czy napęd ręczny jest lepszy od elektrycznego. Lepszy jest ten, który odpowiada ciężarowi rolety, liczbie osłon oraz sposobowi, w jaki rzeczywiście będziemy z nich korzystać. Dopiero takie podejście pozwala dobrać sterowanie, które nie tylko działa w dniu montażu, lecz pozostaje wygodne przez kolejne lata.
Wszystkie parametry napędów ręcznych, dostępne sposoby sterowania oraz zalecenia eksploatacyjne oparłem na aktualnej stronie rolet RH41N/RH45N DoorHan; dane dotyczące silników i mechanizmów awaryjnego otwierania zweryfikowałem dodatkowo w aktualnym katalogu automatyki producenta.
źródło: DoorHan Polska
grafika: ChatGPT na podstawie materiałów producenta
