Domofon 2-przewodowy: schemat, który łączy trzy funkcje w dwóch żyłach

Zasada działania domofonu 2-przewodowego

W analogowych domofonach dwuprzewodowych stosuje się transmisję typu duplex, czyli komunikację w obu kierunkach w ramach tej samej pary przewodów. Między panelem przyzywowym przy drzwiach lub bramie a unifonem w budynku prowadzi się tylko dwa przewody, a tą samą linią przesyłane są jednocześnie trzy sygnały.

Pierwszy to sygnał wywołania, który uruchamia dzwonek w unifonie. Drugi to sygnał akustyczny, czyli tor rozmowy umożliwiający komunikację między osobą na zewnątrz a domownikami. Trzeci to sygnał sterujący elektrozaczepem, który zwalnia rygiel po naciśnięciu przycisku otwierania. Właśnie dlatego w instalacji 2-przewodowej nie ma miejsca na przypadkowe łączenie żył, ponieważ jedna linia obsługuje kilka funkcji naraz.

Elementy, które powinny znaleźć się na schemacie

Schemat domofonu 2-przewodowego zawsze odnosi się do podstawowych urządzeń, bez których system nie zadziała. Należą do nich panel przyzywowy z płytą główną, montowany na zewnątrz, oraz unifon, czyli słuchawka wewnętrzna. Do zasilania potrzebny jest zasilacz prądu zmiennego o parametrach AC 11,5 V / 0,8 A. Czwartym elementem jest zaczep elektromagnetyczny, montowany w furtce lub drzwiach, odpowiedzialny za zwolnienie blokady po podaniu sygnału otwarcia. Na czytelnym schemacie powinny być widoczne zarówno połączenia zasilania, jak i przebieg linii między panelem a unifonem oraz sposób wpięcia elektrozaczepu.

Jak poprowadzić przewody między urządzeniami?

Podłączanie warto wykonać w logicznej kolejności, zaczynając od zasilania, a dopiero później przechodząc do linii komunikacyjnej i elektrozaczepu. Przewody ze źródła zasilania o napięciu AC 11,5 V należy podłączyć na płycie głównej panela do zacisków oznaczonych jako S1 i S2. Zasilacz po stronie sieci pracuje z napięciem 230 V, dlatego musi znajdować się w suchym, zamkniętym miejscu, a obwód powinien być zabezpieczony odpowiednim bezpiecznikiem. To ważny warunek bezpiecznego działania całego układu.

Następnie należy podłączyć elektrozaczep. Rygiel elektromagnetyczny łączy się przewodami z zaciskami Z i S2 na płycie domofonu. To połączenie odpowiada za otwieranie drzwi lub furtki, więc pomyłka w tym miejscu zwykle skutkuje brakiem reakcji zaczepu albo działaniem niestabilnym.

Kolejnym etapem jest połączenie panela z unifonem linią 2-przewodową. W tej linii wyróżnia się biegun dodatni i ujemny, które w opisie instalacji określa się jako gorący (+) oraz zimny (–). Gorący przewód należy podłączyć do zacisku U5 na płytce głównej panela, a jeśli przewidziany jest drugi unifon, wtedy wykorzystuje się zacisk U4.

Zimny przewód prowadzi się do masy centrali oznaczonej jako GND. Po stronie unifonu przewód przychodzący z centrali, czyli LINE, przykręca się do zacisku +, natomiast przewód masowy do zacisku – (GND). Właśnie to połączenie decyduje o tym, czy dzwonek, rozmowa i sterowanie zaczepem będą działały zgodnie z założeniem systemu.

Ustawienia i regulacje widoczne na schemacie

Po poprawnym podłączeniu przewodów znaczenie mają ustawienia na płytkach, ponieważ wpływają na głośność rozmowy i stabilność dźwięku. W panelu zewnętrznym znajdują się dwa potencjometry. VAR2 służy do ustawienia siły głosu głośnika w panelu, co ma duże znaczenie, gdy panel jest narażony na hałas z ulicy. VAR1 odpowiada za ograniczenie sprzężeń akustycznych pomiędzy głośnikiem a mikrofonem. Gdy po uruchomieniu słychać nieprzyjemne dźwięki, to właśnie regulacja VAR1 pozwala je zminimalizować, a dopiero potem warto dopasować poziom głośności potencjometrem VAR2.

W unifonie użytkownik ma do dyspozycji trójstopniowy przełącznik głośności dzwonka z pozycjami HIGH, LOW oraz OFF. Pozwala to dopasować sygnał wywołania do warunków w domu, bez ingerencji w połączenia. W unifonie znajduje się również 2-nóżkowe złącze, na którym można założyć zworkę. Jej założenie aktywuje tryb podsłuchu, w którym unifon pozostaje stale aktywny i umożliwia słuchanie otoczenia bez wywołania.

Usunięcie zworki zwiększa prywatność, ponieważ unifon aktywuje się na maksymalnie około 20 sekund dopiero po usłyszeniu dzwonka. W unifonie umieszczono także potencjometr efektu lokalnego, który fabrycznie ogranicza sprzężenia mikrofonu ze słuchawką i wspiera czystą, spokojną rozmowę.

Dane techniczne, które warto znać przy uruchamianiu

Zestaw działa z zasilaniem sieciowym 230 V, a po stronie wtórnej pracuje z napięciem około 11 V. Podczas rozmowy układ pobiera prąd w zakresie 90–100 mA, a moc wyjściowa akustyczna wynosi 0,6 W. Te wartości pomagają ocenić, czy system pracuje w typowych warunkach. Jeśli domofon działa niestabilnie, warto w pierwszej kolejności sprawdzić, czy zasilacz ma właściwe parametry oraz czy przewody są dobrze dokręcone w zaciskach S1 i S2.

źródło i zdjęcia: CYFRAL Sp.J.