Pompy ciepła i klimatyzacja - ile prądu zużywają w rzeczywistości?

kW to nie to samo co kWh - tu zaczyna się większość nieporozumień

Słysząc hasła "klimatyzator 3,5 kW" lub "pompa ciepła do domu 150 m²", często automatycznie zakładamy, że urządzenie pobiera z sieci dokładnie tyle energii, ile wskazuje ta liczba. To jeden z najczęstszych błędów. W praktyce należy rozróżnić dwie wartości: pobór mocy (kW), czyli ilość energii pobieranej w danej chwili, oraz zużycie energii (kWh), czyli realną ilość prądu, która "nabije" licznik w określonym czasie. To właśnie jednostka kWh pokazuje, ile faktycznie kosztowało nas chłodzenie lub grzanie w skali dnia, miesiąca czy roku.

Nowoczesne urządzenia pracują bardzo elastycznie. Zamiast działać stale z pełną mocą, potrafią drastycznie obniżyć pobór prądu po osiągnięciu zadanej temperatury. Dzięki temu realne zużycie energii jest zazwyczaj znacznie niższe, niż podpowiada intuicja.

Ile prądu zużywa klimatyzacja? Od poboru mocy do rocznych kosztów

W nowoczesnych systemach zużycie energii zależy od trybu pracy (chłodzenie lub grzanie) oraz obecności technologii inwerterowej, która optymalizuje pracę urządzenia. Klimatyzator dynamicznie dopasowuje moc do potrzeb pomieszczenia, co najlepiej obrazują konkretne liczby.

Przykładowo: nowoczesny klimatyzator o mocy chłodniczej 3,5 kW (typowy dla salonu) przy pełnym obciążeniu pobiera z sieci około 0,85 kW. To kluczowa różnica między mocą chłodniczą a poborem prądu z gniazdka. Co więcej, gdy urządzenie schłodzi wnętrze i przejdzie w tryb podtrzymania temperatury, pobór mocy może spaść nawet do 0,2 kW (200 W).

Jak to wygląda w skali roku? Dla wspomnianego modelu średnie roczne zużycie energii w trybie chłodzenia wynosi około 129 kWh. Ta wartość najlepiej pokazuje, że przy nowoczesnym sprzęcie i racjonalnym użytkowaniu, klimatyzacja wcale nie musi "pożerać" prądu.

Klimatyzator jako źródło ciepła: parametr SCOP

Wiele modeli klimatyzatorów pełni funkcję pompy ciepła typu powietrze-powietrze. O tym, jak skutecznie urządzenie zamienia prąd na ciepło, informuje wskaźnik SCOP (sezonowa efektywność).

Urządzenia klasy premium osiągają SCOP na poziomie ok. 5, co oznacza, że z 1 kWh energii elektrycznej wytwarzają aż 5 kWh ciepła. Urządzenie nie "produkuje" całej tej energii z prądu, lecz w dużej mierze pozyskuje ją z otoczenia. Jeśli planujemy wspierać ogrzewanie w okresach przejściowych, to właśnie SCOP powie nam najwięcej o przyszłych rachunkach.

Pompa ciepła powietrze-woda w domu WT 2021 - ile prądu zużyje?

Pompa ciepła powietrze-woda ma zazwyczaj trudniejsze zadanie: ogrzewa cały budynek i przygotowuje ciepłą wodę użytkową. W nowym budownictwie (standard WT 2021) dla domu o powierzchni 150 m² roczne zapotrzebowanie na ciepło wynosi ok. 9500 kWh.

Jeśli pompa pracuje ze średnią sprawnością SCOP = 4, roczne zużycie prądu wyniesie około 2375 kWh. Dla porównania: przy tradycyjnym kotle lub grzejnikach elektrycznych (gdzie sprawność wynosi blisko 1:1), zużycie wyniosłoby tyle samo, co zapotrzebowanie budynku, czyli 9500 kWh. Pompa ciepła dostarcza więc tę samą ilość energii wielokrotnie taniej, "dobierając" brakującą resztę z powietrza zewnętrznego.

Trzy czynniki, które najbardziej wpływają na zużycie prądu

O realnych kosztach eksploatacji nie decyduje logo producenta, lecz trzy kluczowe parametry:

1. Rodzaj instalacji: Ogrzewanie podłogowe wymaga niskiej temperatury zasilania (ok. 35°C), co pozwala pompie pracować efektywniej. W porównaniu do tradycyjnych grzejników, współczynnik COP może być wtedy wyższy o 25-30%.
2. Standard energetyczny budynku: Słabo zaizolowany dom może potrzebować nawet 18 000 kWh ciepła rocznie. Przy niższej sprawności urządzenia (np. SCOP = 3), zużycie prądu wzrośnie do ok. 6000 kWh - to niemal trzykrotnie więcej niż w nowoczesnym domu energooszczędnym.
3. Wskaźniki COP i SCOP: To one są najuczciwszym filtrem przy wyborze urządzenia. SCOP na poziomie 5 to jasna informacja: 5 kWh ciepła z 1 kWh prądu. Im wyższy wskaźnik, tym niższe rachunki.

Pompa ciepła i klimatyzacja: jak oszczędzać prąd w praktyce?

W przypadku klimatyzacji najbardziej opłaca się dążyć do stabilnej pracy. Skoro urządzenie w trybie podtrzymania pobiera jedynie 0,2 kW, lepiej utrzymywać stały komfort, niż gwałtownie schładzać nagrzane mieszkanie przy pełnym poborze mocy (0,85 kW).

W przypadku pompy ciepła kluczem jest niska temperatura zasilania i dbałość o termomodernizację. Każde działanie ograniczające ucieczkę ciepła z budynku automatycznie przekłada się na mniejsze zużycie energii elektrycznej przez pompę, pozwalając jej pracować w optymalnym, najbardziej ekonomicznym zakresie.

źródło i zdjęcie: Panasonic Heating & Cooling Solutions