Na czym powinien opierać się profesjonalny projekt wentylacji mechanicznej?
Projekt wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła należy oprzeć na konkretnych parametrach technicznych, a nie na ogólnych założeniach. W niniejszym opracowaniu przyjęto przejrzyste wytyczne: dom parterowy o powierzchni użytkowej 127 m2 i kubaturze 350 m3, zamieszkany przez cztery osoby, z poddaszem nieużytkowym nad całą częścią mieszkalną. Dane te pozwalają precyzyjnie zaplanować układ nawiewów i wywiewów, zbilansować strumienie oraz dobrać średnice kanałów i jednostkę centralną tak, aby instalacja pracowała stabilnie i cicho.
Jakie dane są kluczowe do prawidłowego zaprojektowania wydajnej wentylacji?
Kluczowym pytaniem przy każdym projekcie jest określenie realnej ilości powietrza niezbędnej do skutecznej wymiany, przy jednoczesnym uniknięciu efektu "przewentylowania". Przy założonej wydajności nawiewu na poziomie 270 m3/h uzyskuje się krotność wymian 0,77 1/h. Mieści się to w optymalnym dla nowych budynków zakresie 0,6-1,0. Jeśli obliczenia wykraczają poza te ramy, konieczna jest weryfikacja bilansu lub korekta rozmieszczenia punktów instalacji.
Lokalizacja centrali na poddaszu: zasady montażu
Umieszczenie rekuperatora na poddaszu nieużytkowym pozwala skrócić trasy przewodów i ukryć instalację poza strefą mieszkalną. Aby jednak uniknąć strat ciepła i hałasu, należy spełnić konkretne warunki techniczne. Wszystkie kanały i kształtki muszą posiadać solidną izolację, a dodatkowo należy je przykryć wełną mineralną o grubości 50 mm.
Samą centralę należy zamontować z dala od sypialni, zapewniając do niej swobodny dostęp serwisowy. Projekt musi również uwzględniać zasilanie 230 V z uziemieniem oraz odprowadzenie skroplin do kanalizacji rurą o średnicy 22 mm. Bez tych elementów nawet wysokiej klasy urządzenie nie będzie funkcjonować poprawnie w dłuższej perspektywie.
Nawiew i wywiew: kontrolowany obieg powietrza
Prawidłowy projekt dzieli dom na dwie strefy funkcjonalne:
- Strefy czyste (nawiew): salon, sypialnie, gabinet.
- Strefy brudne (wywiew): kuchnia, łazienka, toaleta, garderoba, wiatrołap.
Taki podział gwarantuje, że świeże powietrze przepływa przez dom w sposób kontrolowany, zapobiegając rozprzestrzenianiu się wilgoci i zapachów.
W strefach czystych nawiewy warto lokalizować w pobliżu okien, lecz z dala od łóżek i miejsc wypoczynku, aby uniknąć odczucia przeciągu. W salonie przewidziano dwa punkty nawiewne: jeden o stałym wydatku ok. 80 m3/h oraz drugi, większy, uruchamiany okresowo w przypadku większej liczby osób. Dzięki temu system dysponuje rezerwą mocy, nie musząc pracować stale na najwyższych obrotach.
W kuchni zastosowano rozwiązanie dwupunktowe: wyciąg sufitowy oraz wywiew do okapu z filtrem tłuszczowym, zintegrowany z rekuperatorem. Układ ten pozwala na wymuszenie najwyższego biegu centrali podczas gotowania, dostosowując pracę systemu do aktualnych potrzeb.
Bilans powietrza: stabilność systemu
Skuteczność wentylacji zależy od precyzyjnego zbilansowania strumieni. W prezentowanym projekcie suma powietrza wywiewanego wynosi 250 m3/h (kuchnia: 100, łazienka: 70, toaleta: 50, garderoba i wiatrołap: po 15).
Po stronie nawiewu zaplanowano 270 m3/h, co generuje lekkie nadciśnienie (ok. 8%). Ułatwia to transport powietrza z pomieszczeń czystych do brudnych i stabilizuje kierunek przepływu. Prawidłowo wytyczona droga przemieszczania się mas powietrza sprawia, że instalacja pracuje ciszej i jest łatwiejsza w regulacji.
Dobór rekuperatora i średnic kanałów
Przy zapotrzebowaniu na nawiew rzędu 270 m3/h, centrala powinna zapewniać odpowiednią wydajność przy sprężu dyspozycyjnym do 150 Pa. Ogranicza to opory instalacji i eliminuje ryzyko głośnej pracy urządzenia. Przykładem jednostki spełniającej te wymagania jest rekuperator przeciwprądowy MISTRAL SMART 300.
W kwestii orurowania przyjęto uporządkowany schemat: kanały magistralne oraz odcinki czerpni i wyrzutni o średnicy 160 mm, natomiast podejścia do anemostatów o średnicy 100 mm. Jasna struktura średnic ułatwia montaż i minimalizuje ryzyko powstawania przewężeń obniżających sprawność systemu.
Czerpnia i wyrzutnia: fundament wymiany powietrza
Aby uniknąć mieszania się powietrza świeżego z zużytym, czerpnię i wyrzutnię zlokalizowano na przeciwległych ścianach budynku. Istotne jest zachowanie odpowiednich prędkości przepływu: do 2,5 m/s dla czerpni oraz do 4 m/s dla wyrzutni. Minimalizacja spadków ciśnienia (np. ok. 140 Pa na odcinku 18,5 m kanału nawiewnego) jest kluczowa - nadmiar załamań i zbyt długie odcinki generują szum, który zniechęca użytkowników do korzystania z pełnej wydajności wentylacji.
Jak zapewnić prawidłowy przepływ powietrza między pomieszczeniami?
Wentylacja mechaniczna wymaga drożności dróg przepływu przy zamkniętych drzwiach. W tym celu w drzwiach do pokojów należy wykonać podcięcia o wysokości ok. 1,5 cm, a w drzwiach do łazienek i WC zastosować kratki lub tuleje wentylacyjne. Te proste i niedrogie rozwiązania są niezbędne dla prawidłowej wymiany powietrza w całym budynku.
źródło i zdjęcie: Pro-Vent Systemy Wentylacyjne