Przekształcenie działki rolnej na budowlaną krok po kroku

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 6-9 minut
Przekształcenie działki rolnej na budowlaną krok po kroku

Zakup nieruchomości pod planowaną budowę wymaga nie tylko uwzględnienia walorów użytkowych wybieranej działki, ale przede wszystkim sprawdzenia, czy i co można będzie na tym terenie zbudować. Szczególnie zakup tzw. działki rolnej po atrakcyjnej cenie i w niejasnej sytuacji formalno-prawnej może doprowadzić do ulokowania znacznych kwot w inwestycję nierokującą możliwością realizacji budowy.

Ogólne wymagania, jakie musi spełniać nieruchomość przeznaczona pod zabudowę to:

  • działka musi być przeznaczona na cele budowlane,
  • pod planowaną zabudowę trzeba uzyskać warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (WZiZT),
  • w przypadku terenów rolnych należy uzyskać wyłączenie z produkcji rolnej,
  • inwestor musi posiadać prawo do dysponowania nieruchomością  (np. własność, dzierżawa). 

Zależnie od lokalizacji nieruchomości, niektóre warunki mogą być spełnione z mocy prawa ogólnego lub miejscowego, co znacząco upraszcza procedurę przygotowania działki do zabudowy. 

Krok 1 - sprawdzamy przeznaczenie wybranej działki

Z reguły większość działek oferowanych do sprzedaży w ewidencji gruntów figuruje jako działki rolne, co jednak nie zawsze oznacza, że nie można będzie na nich się pobudować.

Z mocy prawa działki rolne znajdujące się na obszarze administracyjnym miast nie wymagają uzyskania zmiany ich przeznaczenia - popularnie zwanego odrolnieniem.

Taki sam status mają działki objęte Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP), jeśli znajdują się w obszarze przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe.

Natomiast działki rolne, których lokalizacja nie spełnia powyższych warunków, wymagają uzyskania indywidualnych decyzji o zmianie przeznaczenia gruntów rolnych czy leśnych. Przepisy nie określają terminów do rozpatrzenia takich wniosków, co w praktyce może oznaczać brak podjęcia jakiejkolwiek decyzji przez urząd.

Wniosek o zmianę przeznaczenia gruntu składa właściciel w urzędzie gminy, odpowiednio go uzasadniając. W zależności od klasy gleby decyzję podejmuje wójt lub minister rolnictwa - jeśli zmiana dotyczy gruntów klasy I-III lub organicznych klasy IV-VI. Podobna procedura dotyczy wniosku o zmianę MPZP.

W praktyce, jeśli właściciel gruntu rolnego (poza miastem lub terenem objętym MPZP) nie dysponuje decyzją o zmianie przeznaczenia gruntu, jego zakup będzie bardzo ryzykowny. 

Krok 2 - uzyskanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu

Tereny objęte MPZP mają już precyzyjnie ustalone warunki zabudowy, więc łatwo można sprawdzić, czy określone w nim wymagania odpowiadają naszym oczekiwaniom. Plan ten zawiera informacje o rodzaju dopuszczalnej zabudowy na tym terenie, wymaganej formie architektonicznej, wymiarach budynków i ich usytuowaniu na działce oraz szereg innych ustaleń, którym musi odpowiadać projekt przyszłego domu i zagospodarowania terenu nieruchomości.  

Plan ten uwzględnia również istniejącą i planowaną infrastrukturę (sieci elektroenergetyczne, wodociągi, kanalizację, gaz) oraz układ komunikacyjny tego obszaru. Istotną informacją może być również planowany sposób użytkowania okolicznych terenów, np. w postaci strefy przemysłowej lub terenów rekreacyjnych.

Przed zakupem takiej działki powinniśmy dokładnie zapoznać się z treścią MPZP (w urzędzie gminy lub na jej stronie internetowej), bo nie zawsze ustalenia MPZP będą zgodne z naszymi oczekiwaniami, choćby ze względu na wymaganą minimalną powierzchnię działki, co znacząco wpłynie na koszty inwestycji.

Co w przypadku, gdy gmina nie ma uchwalonego MPZP dla danej działki?

Na terenie bez MPZP (zarówno wiejskim, jak i miejskim) konieczne będzie indywidualne wystąpienie o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (WZiZT).

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy może złożyć każdy, kto jest zainteresowany zakupem działki. Jeśli gmina przystąpiła do sporządzenia MPZP, ale nie został on jeszcze uchwalony, warto zapoznać się z tzw. studium planowania, które w przybliżeniu określi rodzaj przewidywanej zabudowy na interesującym nas terenie.

Niekiedy oferowane są działki z warunkami zabudowy wydanymi na właściciela, najczęściej rolnika. Przed zakupem takiej działki trzeba sprawdzić, czy międzyczasie nie został uchwalony MPZP, gdyż może on zmieniać wymagania zawarte w decyzji o warunkach zabudowy, która w tym momencie traci ważność.

W przypadku tzw. działek siedliskowych, przeznaczonych pod zabudowę dla rolników, nie uzyskamy przepisania warunków zabudowy, jeśli nie spełniamy tych wymagań.

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy składa się w urzędzie gminy najczęściej na gotowym druku, dołączając do niego m.in.: mapę geodezyjną w skali 1:500 z zaznaczoną lokalizacją planowanej zabudowy oraz szkic i opis budynku z zaznaczeniem podstawowych wymiarów (szerokości elewacji frontowej, wysokości, liczby kondygnacji itd.). Należy też podać przewidywane zapotrzebowanie na energię elektryczną, sposób zaopatrzenia w wodę i odprowadzenie ścieków.

Wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy będzie możliwe, jeśli spełnione będą następujące wymogi:

  • co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
  • teren ma dostęp do drogi publicznej;
  • istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu zaspakajają potrzeby inwestycji; 
  • teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;
  • decyzja będzie zgodna z innymi przepisami, np. dotyczącymi ochrony środowiska.

Ile trzeba czekać na wydanie decyzji?

Decyzja powinna być wydana wciągu 30 dni , a w sytuacjach bardzie skomplikowanych - w ciągu 60 dni. Wydanie decyzji może być zawieszone na czas nie dłuższy niż 9 miesięcy albo do czasu uchwalenia MPZP, jeśli istnieje ustawowy obowiązek jego opracowania na danym terenie.

Jednak wójt ma obowiązek wydania decyzji, jeśli w ciągu 2 miesięcy od chwili zawieszenia, rada gminy nie podejmie uchwały o przystąpieniu do sporządzania MPZP lub w okresie zawieszenia nie został on uchwalony. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy jest ważna do terminu określonego w tym dokumencie lub do czasu uchwalenia MPZP.

Krok 3 - wyłączenie gruntów z produkcji rolnej

Wystąpienie o pozwolenie na budowę lub złożenie zawiadomienia wymaga uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. W przypadku gruntów niższych klas IV-VI następuje bezpłatnie i automatycznie, ale dla gruntów klasy I-IIIb i organicznych IV-VI decyzję wydaje starosta, określając jednocześnie wysokość należności i opłat rocznych, a dla terenów leśnych odpowiedniego odszkodowania za wycinkę drzewostanu.

Są to bardzo wysokie kwoty sięgające kilkuset tysięcy w przeliczeniu na hektar wyłączonego obszaru, a z należności tych zwolnione są jedynie działki pod budownictwo mieszkaniowe o powierzchni do 500 m2. Zobowiązanie to przechodzi na kolejnych właścicieli działki, co trzeba uwzględnić przy sporządzaniu notarialnej umowy sprzedaży.  

Autor: Cezary Jankowski

Opracowanie: Martyna Nowak-Ciupa

fot. otwierająca: RitaE / pixabay.com

Dodaj komentarz

time image
time image
Zobacz inne artykuły
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
11,90 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2021

Dom Energooszczędny Vademecum

ABC Budowania 2021

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Wnętrza 2021

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze grudzień 2021 - styczeń 2022

Czas na Wnętrze

Magazyn wnętrzarski pełen inspiracji

Twój Dom Twój Styl 2021

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom listopad - grudzień 2021

Budujemy Dom

Czasopismo budowlane dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2022

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2022

Nowoczesne Instalacje