Za worek ze śmieciami przed furtką kara do 5000 zł. Będzie nowy obowiązek dla właścicieli nieruchomości

Nowelizację przepisów (projekt UD252) przygotowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Nakłada ona na właścicieli i zarządców nieruchomości obowiązek zabezpieczenia pojemników, worków oraz miejsc gromadzenia odpadów przed dzikimi zwierzętami, występującymi na terenie miast i gmin. Według projektu obowiązek obejmuje również odpady wystawiane w workach i pojemnikach przed posesję, a to częsta praktyka właścicieli domów, którzy wynoszą je wcześniej, przed wyznaczonym dniem odbioru odpadów w gminie.

Jak powinny być zabezpieczone odpady przed zwierzętami?

Projekt nie określa typów pojemników, zamków ani technicznego standardu zabezpieczeń, a także nie wymaga natychmiastowej wymiany koszy. Liczy się efekt - zwierzęta nie mogą rozrywać worków ani wyciągać resztek z pojemników. Zależnie od lokalizacji może to być zamykanie wiaty na klucz, zatrzaski na klapach, czy montaż dodatkowego ogrodzenia, które będą barierą dla zwierząt. Projekt dotyczy też altan śmietnikowych. Oznacza to, że zabezpieczyć trzeba będzie całe miejsce gromadzenia odpadów. Nie powinno się też zostawiać worków przed posesją na kilka dni wcześniej przed terminem ich wywozu.

Dlaczego ministerstwo zaostrza przepisy

Uzasadnienie MKiŚ mówi o doprecyzowaniu obowiązków właścicieli nieruchomości w odpowiedzi na rosnące problemy związane z interakcjami między ludźmi a dziką zwierzyną. Instytut Ochrony Przyrody PAN oraz WWF Polska od dawna alarmują, że niezabezpieczone odpady przyciągają dzikie zwierzęta, a resztki jedzenia stają się dla nich stałym źródłem pożywienia. Problem najlepiej widać w dużych miastach. Lasy Miejskie w Warszawie odnotowały w tym roku 18 082 zgłoszenia dotyczące dzików, w tym kolizje drogowe i ataki na ludzi.

Worki i pojemniki z odpadami przyciągają dziki, których jest coraz więcej w miastach, fot. Adobe Stock

Miasto szacowało w 2025 r. populację na około 3000-3500 osobników. Od początku 2026 r. do końca sierpnia odnotowano 186 zgłoszeń ataków na ludzi i 302 zgłoszenia kolizji drogowych z udziałem dzików, a w całym 2025 r. kolizji z ich udziałem było 341. Przyrodnicy zwracają uwagę, że wzrost populacji dzików wynika m.in. z łatwego dostępu do pokarmu, czyli niezabezpieczonych pojemników i dokarmiania przez mieszkańców. Dziki tracą wtedy naturalny lęk przed człowiekiem.

Czy właściciele będą musieli wymienić pojemniki na śmieci?

Nie ma takiego obowiązku. Zabezpieczenie śmieci przed dzikimi zwierzętami warto zacząć od sprawdzenia, czy pokrywy i klapy dokładnie przylegają i nie da się ich podważyć, a kubłów łatwo wywrócić. Zwierzęta nie mogą wyciągać resztek z pojemników. Jeśli mamy otwartą wiatę śmietnikową, warto wykonać jej zabezpieczenie i możliwość zamknięcia. Trzeba ustalić z zarządcą nieruchomości, kto ma klucze i kto odpowiada za zamknięcie po każdym wywozie odpadów. Częstym problem i widokiem są rozwleczone, poszarpane przez zwierzęta worki z odpadami bio stawiane poza pojemnikami. Dlatego odpady organiczne najlepiej jest wrzucać bezpośrednio do pojemnika na bio. Należy także zadbać o zamknięcia wiaty śmietnikowej i naprawić uszkodzone ogrodzenie. Dziura w siatce czy wyłamana krata to miejsce, przez które zwierzę może się dostać do śmietnika. W rejonach, gdzie zwierząt jest dużo, najlepszym zabezpieczeniem będzie odgrodzenie całego miejsca składowania odpadów.

Jaka grozi kara za niezabezpieczone odpady?

Za brak zastosowania się do nowych obowiązków, które mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 roku, przewiduje się karę grzywny, która może wynieść od 20 zł do 5000 zł. „Wprowadzenie tej regulacji umożliwi także skuteczniejsze egzekwowanie właściwych zachowań, gdyż naruszenie obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 podlega karze grzywny na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy” - wyjaśnia MKiŚ. Jeżeli organ kontrolny uzna, że odpady są nadal rozgrzebywane przez dzikie zwierzęta, wydaje decyzję nakazującą poprawienie zabezpieczeń. Decyzję wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Za naruszenie obowiązku grozi grzywna od 20 do 5000 zł.