Jaka pompa ciepła do jakiego domu?

Artykuł promocyjny
Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
Jaka pompa ciepła do jakiego domu?

Wybór odpowiedniej pompy ciepła zależy przede wszystkim od rodzaju obiektu, w jakim będzie używana. Zainstalowanie jakiejkolwiek, tak naprawdę niedopasowanej do potrzeb to zły pomysł. Oczywiście, będzie ona działać, lecz w sposób daleki od optymalnego i najpewniej efekt nas rozczaruje.

aktualizacja: 2021-11-10 08:26:23

Pompę ciepła powinno się bowiem dopasować do konkretnego budynku ze znacznie większą starannością i dokładnością niż kocioł. Obowiązują przy tym nieco inne zasady, a stare nawyki i postrzeganie pompy jako prostego odpowiednika kotła mogą być wręcz szkodliwe.

Nowy czy remontowany dom?

Nowe domy są coraz bardziej energooszczędne, co oznacza, że do ich ogrzewania wystarcza mniej ciepła. Jeszcze 10 lat temu w średniej wielkości domu, o powierzchni 150 m2, standardem był kocioł o mocy ponad 20 kW, a i pompy ciepła miały zwykle kilkanaście kW. Dziś standard jest zupełnie inny i nieprzypadkowo pompy czołowych producentów np linii Aquarea oferowane są w kilku wersjach, poczynając od mocy zaledwie 3 kW aż do 16 kW włącznie. Przy czym to cały wachlarz jednostek o mocach 3, 5, 7, 9, 12,16 kW. Można więc dopasować pompę ściśle do potrzeb, zaczynając od nowych nawet pasywnych domów, a kończąc na starszych i zupełnie przeciętnych energetycznie. Pozwala to optymalnie wykorzystać możliwości urządzenia - zarówno zbyt niska, jak i zbyt wysoka moc negatywnie odbija się na efektywności pracy. Ponadto w przypadku pomp ciepła wzrost mocy wyraźnie podnosi cenę urządzeń. Tym bardziej nie warto przepłacać za jej zawyżenie bez potrzeby.


Certyfikat Passive House przede wszystkim potwierdza rewelacyjną sprawność pomp, a więc najniższe koszty ich eksploatacji.

Różnica pomiędzy istniejącym i dopiero planowanym czy wznoszonym budynkiem nie polega jednak tylko na tym, że w tym nowym wystarcza niższa moc grzewcza. W nowym domu cały system grzewczy budujemy od zera i możemy go zrobić tak, żeby idealnie współpracował z upatrzoną pompą ciepła - nie tylko zapewniając odpowiednią ilość ciepła, ale i najmniejsze możliwe zużycie prądu oraz najniższe koszty eksploatacji.

W istniejących domach jest trudniej, bo w nich już jest jakaś instalacja grzewcza w pomieszczeniach i to do niej trzeba dopasować pompę ciepła. Przede wszystkim chodzi o to czy pompa będzie współpracować z ogrzewaniem podłogowym, czy ze standardowymi grzejnikami ściennymi.

Z podłogówką czy grzejnikami?

Różnica pomiędzy podłogówką i grzejnikami to bynajmniej nie tylko kwestia sposobu aranżacji pomieszczeń. Zasadniczą kwestią jest to, że w przypadku podłogówki do efektywnego ogrzewania wystarcza znacznie niższa temperatura wody w obiegu, a więc wody podgrzewanej przez pompę ciepła. Podłogówka może ogrzewać efektywnie pomieszczenia, bo w jej przypadku niską temperaturę przekazującej ciepło płaszczyzny podłogi rekompensuje jej bardzo duża powierzchnia. Grzejniki wymagają zaś wyraźnie wyższej temperatury wody, właśnie z racji swych niewielkich rozmiarów. Przecież zwykle mają znacznie mniej niż 1 m2.

Pompa ciepła pracuje najbardziej ekonomicznie z niskotemperaturowym ogrzewaniem podłogowym, dlatego budując nowy dom warto wybrać właśnie je. Jednak pompy Panasonic bardzo dobrze nadają się także do domów modernizowanych. Nawet w połączeniu z grzejnikami potrafią utrzymać wysoką sprawność i moc grzewczą.
Pompa ciepła pracuje najbardziej ekonomicznie z niskotemperaturowym ogrzewaniem podłogowym, dlatego budując nowy dom warto wybrać właśnie je. Jednak pompy Panasonic bardzo dobrze nadają się także do domów modernizowanych. Nawet w połączeniu z grzejnikami potrafią utrzymać wysoką sprawność i moc grzewczą.

Jako standardową temperaturę zasilania (na wylocie z pompy) przyjmuje się 35°C w przypadku ogrzewania podłogowego, oraz 55°C w wariancie z grzejnikami. Różnica 20°C to naprawdę dużo dla pomp ciepła. Wiele z nich, chociaż dobrze radzi sobie z niskotemperaturowym ogrzewaniem podłogowym, to przy zasilaniu wysokotemperaturowych grzejników drastycznie traci na mocy i sprawności.

A trzeba jeszcze uwzględnić, że generalnie dla wszystkich pomp ciepła prawdziwym testem ich możliwości są okresy dużych mrozów, choćby nie trwały zbyt długo. Przecież to właśnie wtedy potrzebna jest pełna moc ogrzewania, a więc i maksymalna temperatura wody w obiegu c.o. Po prostu w pozostałym czasie, do pokrycia strat ciepła, w zupełności wystarcza słabiej podgrzana woda. W praktyce podłogówkę można wówczas zasilać wodą mającą mniej niż 30°C, a grzejniki ok. 40°C.

W przypadku dominujących obecnie pomp ciepła typu powietrze/woda pojawia się jeszcze jeden zasadniczy problem - moc większości pomp mocno spada przy niskiej temperaturze zewnętrznej, szczególnie poniżej -7°C, a przy kilkunastu stopniach mrozu stają się niemal bezużyteczne. Jednak nie dotyczy to wszystkich pomp. Te z serii T-CAP utrzymują nominalną moc grzewczą przy -20°C, a są w stanie działać nawet przy -28°C na zewnątrz.

Do tego pompy T-CAP mogą podgrzewać wodę aż do 65°C bez uruchamiania rezerwowych grzałek elektrycznych, a z grzałkami może ona wynosić nawet 75°C. W porównaniu do innych produktów dostępnych na rynku to rewelacyjne wyniki, pozwalające ogrzewać dom jedynie pompą ciepła choćby w najsurowszych warunkach klimatycznych. Nawet mieszkając w okolicach Suwałk (polskim „biegunie zimna”), nie musimy się obawiać, że pompa nie będzie w stanie zapewnić komfortu cieplnego domownikom.

Jednak dzięki możliwości podgrzewania wody do bardzo wysokiej temperatury te pompy są też godne polecenia wszystkim, którzy modernizują domy z grzejnikami ściennymi. W takich instalacjach wysoka temperatura wody w obiegu w czasie siarczystych mrozów jest po prostu koniecznością. Bo co z tego, że pompa będzie teoretycznie dysponować określoną mocą, skoro faktycznie nie będzie w stanie wystarczająco podgrzać wody i przekazać wystarczającej ilości ciepła do grzejników i do pomieszczeń, które mają ogrzać?

Jaka moc pompy ciepła?

Jaka powinna być moc pompy ciepła? Najkrócej mówiąc - taka, jakiej potrzebujemy w rzeczywiście panujących warunkach. Przede wszystkim chodzi o to, że sama nominalna moc podana w katalogu może bardzo odbiegać od faktycznie możliwej do uzyskania w naszej instalacji i przy danej temperaturze zewnętrznej. Powinniśmy bardzo dokładnie sprawdzać tego rodzaju dane, bo może się okazać, że przy +7°C moc jest wprawdzie wysoka, ale spada prawie o połowę już przy -7°C. To samo dotyczy zmian ustawionej temperatury wody w obiegu. W większości przypadków im niższa jest temperatura wody, tym większa można uzyskać moc pompy. Ta sama pompa podłączona do instalacji podłogowej (zasilanie 35°C) może osiągać wyższą moc, niż gdyby zasilała grzejniki ścienne (zasilanie 55°C).

Dobra pompa ciepła typu powietrze/woda jest w stanie efektywnie ogrzać dom nawet w największe mrozy. Pompy z serii T-CAP utrzymują nominalną moc grzewczą do -20°C, a działać mogą nawet przy -28°C.
Dobra pompa ciepła typu powietrze/woda jest w stanie efektywnie ogrzać dom nawet w największe mrozy. Pompy z serii T-CAP utrzymują nominalną moc grzewczą do -20°C, a działać mogą nawet przy -28°C.

Ale pod tym względem skala zróżnicowania jest duża. Po prostu z jednej wartości, nie wolno wnioskować na temat całego zakresu warunków pracy. Dlatego przy doborze mocy pompy najlepiej jest skorzystać z pomocy fachowca (a najlepiej akredytowanego instalatora), który potrafi analizować tego rodzaju dane.Koniecznie trzeba jeszcze uwzględnić fakt, że w wielu instalacjach pompa nie jest jedynym źródłem ciepła. W części remontowanych domów pozostawia się dotychczasowy kocioł i używa go w czasie największych mrozów.

Warto też pamiętać o grzałce. Często się o tym zapomina, choćby w dyskusjach na forach, ale grzałka to dla użytkownika swoiste ubezpieczenie. Przez 90% czasu najpewniej nie będzie musiała działać, ale w szczególnie trudnych warunkach zapewni właściwe działanie ogrzewania. Pompy ciepła linii Aquarea są standardowo wyposażone w grzałki elektryczne. Mogą one pełnić dwie funkcje. Po pierwsze zapewniają rezerwowe ogrzewanie na wypadek awarii pompy. Po drugie, w razie potrzeby wspomagają ją dodatkową mocą. Dzięki temu moc pompy może być nieco niższa niż maksymalne zapotrzebowanie budynku na moc cieplną.

Bardzo często dobiera się pompy ciepła właśnie w ten sposób, bo aż takie zapotrzebowanie na ciepło występuje bardzo rzadko i trwa krótko - gdy temperatura zewnętrzna spada do ok. -20°C. W praktyce takie użycie grzałek nie podnosi w odczuwalny sposób rachunków za ogrzewanie, a umożliwia zakup pompy o mniejszej mocy. Ta zaś jest po prostu tańsza i w praktyce lepiej wykorzystana. Bo jak często mamy na dworze -20°C? Zwykle nie dłużej niż kilkanaście godzin w ciągu sezonu, a niekiedy wcale.

Funkcję wspomagającego źródła ciepła może pełnić nawet zwykły kominek. Ma tę zaletę, że działa w sposób zupełnie niezależny od pompy, ich moce się więc sumują. Wymaga wprawdzie obsługi, ale w praktyce jego użycie będzie potrzebne bardzo rzadko. W naszym kraju dominują bowiem domy o ciężkiej, murowanej konstrukcji, która akumuluje (gromadzi) duże ilości ciepła. Szczególnie w budynku z ogrzewaniem podłogowym, gdzie wylewka podłogowa jest potężnym akumulatorem ciepła, właściwie nie odczujemy, że temperatura zewnętrzna bardzo spadła na kilka godzin. Podłogówka jest swoistym buforem, kompensującym wahania zapotrzebowania na ciepło.

Ile mamy miejsca na pompę ciepła?

Na zewnątrz domu żadna pompa ciepła typu powietrze/woda nie zajmuje wiele miejsca. To podstawowa różnica względem pomp gruntowych, dla których trzeba wykonać całą instalację po stronie tzw. źródła dolnego - zrobić odwierty lub ułożyć w gruncie rury na powierzchni kilkuset metrów kwadratowych.

Najwięcej miejsca potrzeba tak naprawdę nie na samą jednostkę wewnętrzną pompy ciepła, ale na duży zasobnik c.w.u.
Najwięcej miejsca potrzeba tak naprawdę nie na samą jednostkę wewnętrzną pompy ciepła, ale na duży zasobnik c.w.u.

Ale co z cennym miejscem wewnątrz domu? Tego tak naprawdę nie potrzeba wiele. Sama jednostka wewnętrzna pompy typu split jest niewielka, mniej więcej rozmiaru pojedynczej wiszącej szafki kuchennej. W przypadku pomp typu monoblok nie ma nawet tego, do wnętrza budynku sięgają tylko rurki przyłączy hydraulicznych.

Jednak jest jeszcze jeden ważny element, który zajmuje zdecydowanie więcej miejsca. To zasobnik ciepłej wody użytkowej, czyli c.w.u. W przypadku pomp ciepła ma ok. 200 l, czyli wyraźnie więcej niż typowy zbiornik zasilany przez kocioł, gdzie standardem jest ok. 120 l. Jednak duża pojemność to nie przypadek. Pompa pracuje z wyższą sprawnością, a więc bardziej ekonomicznie, podgrzewając dużą ilość wody do stosunkowo niskiej temperatury (np. 45°C), niż mniejszą ilość do wysokiej temperatury (np. 65°C).


Pompa w wersji All in One zajmuje na podłodze tylko 60 × 60 cm, tyle samo co typowa lodówka czy pralka.

Z punktu widzenia użytkownika pierwszy wariant (większy zasobnik) jest nawet wygodniejszy, bo ciepłej wody praktycznie nie trzeba już mieszać z zimną, biorąc prysznic. Jedyny problem to wygospodarowanie miejsca na duży zasobnik wody, tym bardziej, że ze względu na ciężar musi to już być zbiornik stojący, a nie zawieszony na ścianie. Tu idealnym rozwiązaniem okazują się pompy ciepła typu All in One nazywane też kompaktowymi (Compact). Mają one wszystkie niezbędne elementy we wspólnej obudowie - zasobnik c.w.u., jednostkę wewnętrzną, naczynie wzbiorcze, pompę obiegową, niezbędne zawory itd. Wszystko estetycznie zamknięte w zwarty kształt, który na pierwszy rzut oka łatwo pomylić z typowej wielkości lodówką. Tym bardziej, że wymiary podstawy takiego urządzenia to 60 × 60 cm, dokładnie tyle, żeby bez trudu wkomponować je w ciąg sprzętów AGD i zabudowy choćby w kuchni.

Wielką zaletą pomp ciepła All in One jest to, że nie tylko zajmują niewiele miejsca i estetycznie wyglądają, ale nie produkują przy tym ani grama zanieczyszczeń, co znaczy, że nie musimy w ogóle wygospodarowywać w domu kotłowni! Pompę możemy postawić choćby w kuchni lub łazience. A jeśli kotłownia już jest, możemy wykorzystać ją w zupełnie inny sposób. Zyskujemy czyste pomieszczenie, w którym możemy zrobić dodatkową łazienkę, pralnię czy spiżarnię.

Jarosław Antkiewicz

Dodaj komentarz

time image
time image
Zobacz inne artykuły
Jak dobrać grzejnik do instalacji?
Jak dobrać grzejnik do instalacji?
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Budujemy Dom
11,90 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2021

Dom Energooszczędny Vademecum

ABC Budowania 2021

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Wnętrza 2021

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze grudzień 2021 - styczeń 2022

Czas na Wnętrze

Magazyn wnętrzarski pełen inspiracji

Twój Dom Twój Styl 2021

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom listopad - grudzień 2021

Budujemy Dom

Czasopismo budowlane dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2022

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2022

Nowoczesne Instalacje