9-16 minut 
Oczyszczalnie ścieków 
61 30 70 172, 737 344 808 
Zdrojowa 51 62-065 Grodzisk Wielkopolski 
Samo wykopanie niecki i napełnienie jej wodą to zaledwie wstęp do stworzenia stabilnego ekosystemu. Prawdziwym wyzwaniem pozostaje zaplanowanie roślinności w oczku wodnym, która przejmuje kontrolę nad procesami biologicznymi i ogranicza konieczność stałej ingerencji ze strony człowieka. Prawidłowo skomponowana zieleń stabilizuje temperaturę wody dzięki zacienieniu jej powierzchni, a gęste pędy i korzenie tworzą bezpieczne kryjówki dla małych ryb, larw oraz bezkręgowców. Kwitnące gatunki przybrzeżne stają się z kolei pożytkiem dla pszczół i motyli, podczas gdy wysokie zarośla dają schronienie ptakom wodnym.
Strefy głębokości w oczku wodnym
Warunkiem prawidłowego rozwoju flory jest ścisłe dopasowanie wymagań gatunkowych do poziomu zalania, co skutecznie zapobiega gniciu i chorobom sadzonek. Profil zbiornika dzieli się na trzy podstawowe obszary:
Strefa płytka o głębokości od 0 do 30 cm stanowi naturalne przejście od stałego lądu do otwartego lustra wody. Na tej głębokości optymalne warunki znajdują strzałka szerokolistna, przęstka pospolita, jaskier wielki oraz miniaturowe odmiany grzybieni. Tuż przy krawędzi, na stale wilgotnym podłożu, z powodzeniem rośnie miskant chiński oraz liliowiec ogrodowy.
Strefa błotna o głębokości od 30 do 60 cm to obszar o intensywnej filtracji osadów. W tym pasie doskonale rozwija się kaczeniec (knieć błotna), kosaciec japoński, czermień błotna, płożąca tojeść rozesłana, a także jeżogłówka, krwawnica pospolita, niezapominajka błotna oraz pałka wodna.
Strefa głęboka powyżej 60 do 120 cm to przestrzeń przeznaczona wyłącznie dla gatunków silnie ukorzeniających się w dnie zbiornika, których liście i kwiaty dryfują na powierzchni. W tym rejonie sadzi się lilię wodną oraz grążel żółty.
Gatunki oczyszczające toń i stabilizujące brzegi
Biologiczne oczyszczanie zbiornika opiera się na wyselekcjonowanych roślinach wykazujących wysokie zapotrzebowanie na związki pokarmowe. Niekwestionowaną rolę odgrywa lilia wodna w strefie głębokiej, uznawana za królową oczka wodnego. Jej korzenie zakotwiczone w dnie pochłaniają nadmiar azotanów oraz fosforanów, co odcina pożywkę dla glonów i stabilizuje osady denne.
Towarzyszący jej grążel żółty o szerokich liściach skutecznie odcina dopływ promieni słonecznych do głębszych warstw, ograniczając przegrzewanie wody. Do gatunków intensywnie wspierających filtrację biologiczną zaliczają się również trzciny.
Na płyciznach i w strefie brzegowej newralgiczną funkcję pełni irys żółty absorbujący biogeny, którego zwarte kłącza dodatkowo chronią linię brzegową przed erozją i wymywaniem gruntu. Podobne właściwości mechaniczne wykazuje rozpław sercowaty o dekoracyjnym kwitnieniu oraz pałka wodna o charakterystycznych kłosach. Z kolei kwitnący wczesną wiosną kaczeniec zatrzymuje spływające osady, stając się jednocześnie pierwszym źródłem pożytku dla zapylaczy.
Czystość przypowierzchniowej warstwy wody gwarantują gatunki pływające. Rdestnica pływająca i jaskier wodny (włosienicznik) pracują jak filtry mechaniczno-biologiczne, kontrolując temperaturę toni i wychwytując zawiesiny bezpośrednio przez system korzeniowy. Dopełnieniem aranżacji mogą być wysoce ozdobne formy powierzchniowe, takie jak hiacynt wodny o mięsistych liściach oraz lotos, którego duże liście i kwiaty wspierają zacienianie zbiornika.
Gatunki natleniające wodę
Utrzymanie równowagi gazowej w zbiorniku wymaga wprowadzenia podwodnej flory asymilacyjnej. Pięć podstawowych gatunków odpowiedzialnych za skuteczne natlenianie wody to: przęstka wodna, ponikło igłowate, moczarka kanadyjska, rogatek sztywny oraz mięta nadwodna. Rośliny te oddają tlen bezpośrednio do toni, uniemożliwiając powstawanie stref beztlenowych i ograniczając rozwój glonów zawiesinowych.
Zasady sadzenia, podłoże i wsparcie biologiczne
Prawidłowe założenie zbiornika wymaga zachowania dyscypliny w doborze pory roku oraz kolejności prac. Prawidłowa kolejność nasadzeń wymusza w pierwszej kolejności posadzenie roślin typowo wodnych, następnie wprowadzenie gatunków o charakterze dekoracyjnym, a na koniec roślin uzupełniających strefę brzegową.
Gatunki wymagające zakorzenienia sadzi się w odpowiednio skomponowanym gruncie. Optymalne podłoże stanowi mieszanka piasku i gliny w proporcji 2-3:1 uzupełniona kompostem lub odrobiną torfu, bądź dedykowana mieszanka do roślin wodnych. W kolejnych latach zabiegiem koniecznym staje się regularne podcinanie nadmiernie rozrośniętej biomasy, co zapobiega wypieraniu słabszych gatunków i wtórnemu zanieczyszczaniu wody obumierającymi szczątkami. Całość ekosystemu warto wspomóc bezpiecznym preparatem bakteryjnym Eco9 EKOSTAW, którego mikroorganizmy przyspieszają mineralizację resztek organicznych i neutralizują niebezpieczny amoniak.
źródło i zdjęcia: HABA Sp. z o.o.
Poradnik
