9-16 minut 
Okna i drzwi balkonowe z PVC 
85 713 09 70, 80 
Mickiewicza 76 16-070 Choroszcz 
Czym charakteryzuje się wykusz i skąd wywodzi się ta konstrukcja?
W terminologii budowlanej wykusz stanowi rodzaj nadwieszonej wnęki lub fragmentu pomieszczenia wystającego bezpośrednio poza główną bryłę obiektu. Nie funkcjonuje jako oddzielna izba, lecz tworzy spójną część większego pokoju - najczęściej salonu lub sypialni. Konstrukcję wyróżnia obecność okien wychodzących poza fasadę budynku, dzięki czemu przeszklenia wpuszczają promienie słoneczne pod wieloma kątami.
Geneza tej formy architektonicznej sięga starożytnego budownictwa Bliskiego Wschodu. Rozwiązanie to zyskało szczególną popularność w dawnej Anglii, gdzie masowo pojawiało się w architekturze obronnej oraz reprezentacyjnych pałacach. Dawne wykusze z biegiem czasu utraciły pierwotne przeznaczenie sanitarne, przekształcając się w detal dekoracyjny i funkcjonalny. Obecnie forma ta przeżywa wyraźny renesans, znajdując zastosowanie w projektach klasycznych, nowoczesnych oraz industrialnych.
Dlaczego inwestorzy decydują się na wykusz w projekcie?
Podstawową zaletą wykusza jest doskonały dostęp do światła dziennego. Duże okna osadzone na wysuniętym planie ścian wprowadzają do wnętrza znacznie więcej słońca niż tradycyjne, płaskie przeszklenia elewacyjne. Przekłada się to na optyczne powiększenie pokoju dziennego oraz możliwość stałego podziwiania otoczenia, co zapewnia domownikom bliski kontakt z naturą.
Wykusz odgrywa także istotną rolę w kształtowaniu bryły budynku. Zewnętrzne wysunięcie dodaje elewacji lekkości i przełamuje prostą linię ścian. Z perspektywy aranżacji wnętrza detal ten wnosi wyjątkową przytulność. Konstrukcja może być niemal całkowicie przeszklona, otwierając salon na ogród, lub zostać wyposażona w ozdobne witraże dopasowane do indywidualnej koncepcji architektonicznej.
Jak zaaranżować wykusz w strefie dziennej lub sypialni?
Elastyczność aranżacyjna wykusza pozwala dopasować go do zróżnicowanych potrzeb mieszkańców. W salonie staje się on naturalnym, choć usytuowanym bocznie, punktem centralnym całego pomieszczenia. Domownicy bardzo często lokują w nim strefę jadalnianą ze stołem i krzesłami, tworząc jasne miejsce do wspólnych posiłków. Dodatkowa przestrzeń sprawdza się także jako ergonomiczny kącik do pracy z biurkiem lub wydzielone miejsce do zabawy dla dzieci.
Zarówno w pokoju dziennym, jak i w sypialni wykusz może pełnić funkcję strefy wypoczynkowej. Powszechnym zabiegiem jest montaż szerokiego parapetu z siedziskiem wyłożonym miękkimi poduszkami. Alternatywę stanowi wstawienie dopasowanej ławki, sofy lub głębokich foteli. Taka aranżacja tworzy zaciszne miejsce przeznaczone do lektury, wyciszenia oraz prywatnych rozmów. Wnęka daje poczucie kameralności, nie odcinając jednocześnie użytkownika od otwartej przestrzeni pokoju.
Z jakimi wyzwaniami termicznymi i konstrukcyjnymi wiąże się budowa wykusza?
Decyzja o wzniesieniu wykusza wymaga uwzględnienia wyższych kosztów budowy oraz wykonania bezbłędnej izolacji termicznej. W dawnym budownictwie - z uwagi na duże przeszklenia starego typu oraz wysunięcie z obrysu murów - wykusz był miejscem intensywnej ucieczki ciepła zimą. Latem działał z kolei jak soczewka, doprowadzając do nadmiernego nagrzewania się pomieszczeń. Konsekwencją wychłodzenia newralgicznych powierzchni bywało skraplanie wilgoci na ścianach i sufitach, co stwarzało ryzyko rozwoju grzybów i pleśni.
Ograniczeniem w starszych obiektach były także niewielkie rozmiary wnęk, co wymuszało zamawianie kosztownych mebli na wymiar. Współczesne projekty oferują znacznie większą przestrzeń, ułatwiającą bezproblemowe wstawienie standardowych mebli wypoczynkowych. Równocześnie nowoczesna, energooszczędna stolarka okienna eliminuje ryzyko powstawania mostków termicznych, gwarantując, że przestrzeń pozostaje ciepła, sucha i bezpieczna dla mikroklimatu wnętrza.
Jak dobrać konstrukcję stolarki do kształtu i stylu wykusza?
Rodzaj zastosowanych okien zależy od lokalnych warunków klimatycznych, budżetu, przepisów techniczno-budowlanych, konstrukcji ścian, a także geometrii wnęki i stylu architektonicznego obiektu. W przypadku popularnych wykuszów budowanych na planie trapezu najczęściej montuje się okna podwójne lub potrójne. Taki podział obejmuje dwie lub trzy niezależnie otwierane części, co umożliwia wygodną i precyzyjną regulację wietrzenia.
Dla tych, którzy oczekują niezakłóconego widoku i maksymalnego doświetlenia optymalnym wyborem są wielkoformatowe przeszklenia panoramiczne oraz okna nieotwieralne (typu fix). W przestronniejszych konstrukcjach projektuje się wysokie przeszklenia sięgające od podłogi do stropu, połączone z drzwiami balkonowymi lub przesuwnymi tarasowymi, co ułatwia wyjście na ogród.
Kształt wnęki determinuje również wykorzystanie nietypowych form geometrycznych. W przypadku wykuszów przykrytych łukowym zadaszeniem stosuje się dopasowane okna łukowe, a w innych wariantach - przeszklenia skośne lub specjalne okna dachowe. W projektach stylizowanych na bajkowe chatki czy domy w stylu hobbitowym wyjątkowy efekt wizualny zapewniają dekoracyjne okna witrażowe.
Jakie parametry techniczne muszą spełniać okna w wykuszu pod kątem szczelności i sztywności?
Ze względu na wysunięcie poza główną bryłę budynku wykusz jest bezpośrednio narażony na silny napór wiatru oraz zacinający deszcz. Zwykłe ramy mogłyby w takich warunkach ulegać mikrougięciom prowadzącym do rozszczelnienia zestawów. Z tego względu profile muszą charakteryzować się podwyższoną sztywnością konstrukcyjną. Odpowiednią wytrzymałość statyczną zapewniają specjalne stalowe wzmocnienia profili, stosowane między innymi w zaawansowanych systemach marki Abakus. Stalowe kształtowniki wewnątrz profili skutecznie stabilizują połączenia kątowe i zapobiegają odkształceniom pod wpływem obciążeń wiatrowych.
Równie istotna pozostaje efektywność energetyczna całej konstrukcji, opisywana przez jak najniższy współczynnik przenikania ciepła Uw. Standardem w nowoczesnym budownictwie jest montaż energooszczędnych pakietów trzyszybowych, które skutecznie zatrzymują ciepło wewnątrz budynku. Ochronę przed przenikaniem chłodu i wilgoci uzupełnia potrójny system uszczelnienia obwodowego. Utrzymanie fabrycznych parametrów przez lata wymaga jednak regularnej konserwacji i okresowej regulacji stolarki, co zapobiega rozszczelnieniom na styku ramy ze skrzydłem.
źródło i zdjęcie: Abakus Okna sp. z o. o.
Poradnik
