Co zmieniło się od 20 lipca 2026 roku?
Program „Czyste Powietrze” od 2018 roku wspiera właścicieli domów jednorodzinnych w wymianie nieefektywnych źródeł ogrzewania oraz poprawie efektywności energetycznej budynków. Dotacje można przeznaczyć między innymi na ocieplenie przegród, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz montaż określonych urządzeń grzewczych.
Zmiany obowiązujące od 20 lipca 2026 roku mają ułatwić korzystanie z programu i lepiej dostosować wysokość wsparcia do kosztów inwestycji. Obejmują zasady dotyczące okresu własności nieruchomości, stawek jednostkowych, prefinansowania, dokumentowania prac oraz elektrycznych źródeł ogrzewania.
Łatwiejszy dostęp dla części właścicieli
Podstawowa zasada nadal zakłada, że wnioskodawca powinien być właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Rozszerzono jednak katalog wyjątków od tego wymagania.
Z programu mogą skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie. Ułatwienie obejmuje też właścicieli lub współwłaścicieli posiadających nieruchomość od co najmniej roku, jeżeli nabyli minimum 50 proc. udziałów od rodziców lub dziadków w drodze zakupu, darowizny albo umowy dożywocia.
Rozwiązanie może pomóc osobom, które niedawno przejęły rodzinny dom wymagający pilnej modernizacji. Jednocześnie pozostawiono zabezpieczenia ograniczające ryzyko wykorzystywania dotacji do krótkoterminowych transakcji na rynku nieruchomości.
Wyższe stawki na ocieplenie i stolarkę
Maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne wzrosły o 10 proc. Podwyżka dotyczy ocieplenia ścian i innych przegród budowlanych, a także wymiany okien, drzwi zewnętrznych oraz bram garażowych.
W najwyższym poziomie dofinansowania maksymalna stawka wynosi między innymi do 275 zł za metr kwadratowy ocieplenia ścian, do 1320 zł za metr kwadratowy stolarki okiennej oraz do 2750 zł za metr kwadratowy stolarki drzwiowej. Odpowiednio zwiększono również stawki obowiązujące w podstawowym i podwyższonym poziomie wsparcia.
Wzrost stawek jednostkowych nie oznacza jednak podniesienia całkowitej kwoty dostępnej na termomodernizację. Łączny limit w najwyższym poziomie dofinansowania nadal wynosi do 83 tys. zł.
180 dni na prace objęte zaliczką
Więcej czasu otrzymali beneficjenci korzystający z prefinansowania. Termin realizacji prac objętych zaliczką został wydłużony ze 120 do 180 dni.
Zmiana ma ograniczyć problemy związane z opóźnieniami dostaw, dostępnością ekip wykonawczych i wydłużającymi się terminami realizacji inwestycji. Dłuższy okres pozwala również bezpieczniej zaplanować kolejne etapy modernizacji domu.
Z rozwiązania mogą skorzystać także osoby, które podpisały umowy w ramach naboru rozpoczętego 31 marca 2025 roku. W takim przypadku konieczne jest jednak wprowadzenie odpowiedniej zmiany do zawartej umowy.
Prostsze potwierdzanie zakończenia inwestycji
Zmieniły się również zasady wystawiania części dokumentów potrzebnych do rozliczenia dotacji. Potwierdzenie trwałego odłączenia starego źródła ciepła oraz dostosowania przewodów kominowych może wystawić nie tylko osoba posiadająca kwalifikacje mistrza kominiarskiego.
Dokumenty mogą przygotować również osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Rozszerzenie grona uprawnionych specjalistów powinno ułatwić zebranie dokumentacji oraz skrócić czas potrzebny na rozliczenie zakończonej inwestycji.
Dodatkowe ułatwienia w GWD i na liście ZUM
Beneficjenci korzystający z pomocy operatorów mogą przygotowywać robocze wersje wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Ma to ułatwić wcześniejsze uzupełnianie danych i poprawianie dokumentacji przed ostatecznym złożeniem wniosku.
Doprecyzowano także zasady dotyczące urządzeń znajdujących się na liście zielonych urządzeń i materiałów, czyli liście ZUM. Przy ocenie prawa do dotacji może być brany pod uwagę status urządzenia na liście w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.
Koniec wsparcia dla części ogrzewania elektrycznego
Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 roku, program nie będzie wspierał elektrycznych systemów ogrzewania innych niż pompy ciepła. Dotacje w tej kategorii mają zostać skoncentrowane na rozwiązaniach zapewniających wysoką efektywność energetyczną oraz korzystne efekty ekologiczne.
Pozostałe najważniejsze fundamenty programu nie uległy zmianie. Nadal obowiązują między innymi audyt energetyczny, świadectwo charakterystyki energetycznej, limity kosztów kwalifikowanych, kryteria dochodowe, system operatorów i zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”. Program nie przewiduje również dofinansowania do kotłów gazowych. (Gov.pl)
Dlaczego kompleksowa termomodernizacja się opłaca?
Sama wymiana urządzenia grzewczego nie zawsze wystarcza, aby znacząco ograniczyć rachunki. Jeżeli dom ma nieocieplone ściany, dach lub strop, nieszczelne okna albo liczne mostki termiczne, duża część wytworzonego ciepła nadal będzie tracona.
Najlepsze rezultaty przynosi połączenie odpowiednio dobranego źródła ogrzewania z kompleksową modernizacją przegród budowlanych. Ocieplenie ścian, stropu i dachu, usunięcie mostków termicznych oraz wymiana zużytej stolarki zmniejszają zapotrzebowanie budynku na energię. Dzięki temu instalacja grzewcza może pracować efektywniej, a koszty utrzymania domu stają się łatwiejsze do kontrolowania.
Zakres prac powinien wynikać z audytu energetycznego, który pozwala określić aktualny stan budynku, wskazać najbardziej potrzebne działania i przewidzieć efekt planowanej inwestycji.
Jakość wykonania jako warunek trwałego efektu
O powodzeniu termomodernizacji decydują nie tylko parametry zakupionych materiałów, lecz także prawidłowe przygotowanie podłoża i jakość montażu. Błędy wykonawcze mogą prowadzić do powstawania mostków termicznych, zawilgocenia elewacji, pęknięć oraz stopniowego odspajania warstw ocieplenia.
Podczas realizacji prac warto stosować kompletne i wzajemnie dopasowane systemy ociepleń. Znaczenie mają również właściwie zamontowane elementy wykończeniowe, takie jak listwy startowe, profile przyokienne i okapniki, które pomagają chronić elewację przed wilgocią i uszkodzeniami.
Przed zakupem materiałów i podpisaniem umowy z wykonawcą należy sprawdzić aktualne wymagania programu oraz katalog kosztów kwalifikowanych. Nie każdy element wykorzystany podczas remontu musi automatycznie podlegać dofinansowaniu.
Większa dostępność bez rezygnacji z kontroli
Zmiany w programie „Czyste Powietrze” mają ułatwić realizację inwestycji bez rezygnowania z mechanizmów chroniących beneficjentów i środki publiczne. Wyższe stawki jednostkowe, więcej czasu na prace z prefinansowaniem oraz prostsze przygotowanie dokumentacji mogą pomóc właścicielom domów sprawniej przeprowadzić modernizację.
Ostateczna wysokość dotacji nadal zależy jednak od poziomu dofinansowania, zakresu przedsięwzięcia, standardu energetycznego budynku i obowiązujących limitów. Dlatego przed rozpoczęciem prac warto zapoznać się z aktualną dokumentacją programu i dopiero na tej podstawie ustalić budżet oraz harmonogram inwestycji.
źródło: Bella Plast Jastrzębski i Wspólnicy Spółka Komandytowa
grafika: ChatGPT