Polska stoi dziś przed największym w historii wyzwaniem termomodernizacyjnym. Wymogi unijne są jednoznaczne: już w najbliższych latach wszystkie nowo powstające budynki muszą być niemal zeroemisyjne, a do 2050 roku cały zasób budowlany powinien zostać zmodernizowany tak, by osiągnąć neutralność klimatyczną. To nie tylko ogromna szansa na poprawę jakości życia, bezpieczeństwa i znaczące oszczędności dla milionów Polaków, lecz także wyzwanie wymagające zupełnie nowego podejścia do modernizacji budynków.
Polska stolarka okienna – potęga na eksport, potencjał na miejscu
Polska nie ma problemu z dostępem do nowoczesnych technologii – nasza branża stolarki okiennej od lat znajduje się w europejskiej czołówce. W 2024 roku uplasowaliśmy się na 5. miejscu w Europie pod względem wartości produkcji okien, osiągając wynik ponad 5,8 miliarda euro i wytwarzając aż 12,6 miliona sztuk. Co istotne, ponad 75% tej produkcji trafia na eksport – głównie do Niemiec, Francji i Włoch, gdzie standardy w zakresie energooszczędności i automatyzacji należą do najwyższych na kontynencie.
To właśnie tam polskie okna – często zintegrowane z inteligentnymi, automatycznymi osłonami – stają się elementem zaawansowanych inwestycji o wysokiej efektywności energetycznej. W Polsce natomiast te same rozwiązania wciąż nie są w pełni wykorzystywane. Termomodernizacja budynków często kończy się jedynie na ociepleniu elewacji i wymianie okien, pomijając potencjał automatyki. Tymczasem badania pokazują jednoznacznie: kluczem do realnej efektywności są zautomatyzowane osłony zewnętrzne (rolety, żaluzje, screeny), połączone z nowoczesną stolarką i solidną izolacją.
Dlaczego ma to tak duże znaczenie? Automatyka sprawia, że osłony same dostosowują się do pory roku i intensywności nasłonecznienia. W upalne dni opuszczają się, chroniąc wnętrze przed przegrzaniem, a w chłodniejszych okresach unoszą się, by wykorzystać naturalne ciepło słońca. Dzięki temu zmniejsza się konieczność używania klimatyzacji i ogrzewania, co bezpośrednio przekłada się na mniejsze zużycie energii i niższe rachunki.
Jak to wygląda w praktyce?
- Latem automatyczne osłony potrafią obniżyć temperaturę wewnątrz nawet o 4–7°C – bez konieczności włączania klimatyzacji1.
- Zimą pozwalają zatrzymać ciepło, zapewniając oszczędności na ogrzewaniu rzędu 10–30%2.
- Przez cały rok poprawiają akustykę, zwiększają prywatność i bezpieczeństwo – według najnowszego badania ASM na zlecenie Somfy te zalety są doceniane przez blisko połowę użytkowników.
Termomodernizacja: czas na systemowe podejście, nie półśrodki
Wciąż jednak w Polsce zbyt rzadko sięgamy po tego typu rozwiązania w nowych inwestycjach. Obecnie jedynie około 10% powstających budynków wyposażonych jest w zautomatyzowane osłony. Dla porównania, we Francji odsetek ten sięga aż 75%, a w Czechach blisko 40%. Tak wyraźne różnice pokazują, że skuteczna termomodernizacja to nie tylko wybór odpowiednich materiałów budowlanych, lecz przede wszystkim przemyślane i systemowe podejście do całego procesu modernizacji.
Według Krajowego Planu Renowacji Budynków w Polsce znajduje się ponad 15 milionów obiektów mieszkalnych – zarówno jednorodzinnych, jak i wielorodzinnych. Szacuje się, że aż około 7,7 miliona z nich wymaga kompleksowej termomodernizacji4.
Skala wyzwania jest więc ogromna, a kierunek działań jasno wyznaczają zarówno nowa Dyrektywa EPBD, jak i krajowe regulacje. Priorytetem staje się modernizacja, której celem jest ograniczenie zużycia energii oraz podniesienie klasy energetycznej budynków. W praktyce oznacza to konieczność łączenia kilku rozwiązań: poprawy izolacyjności przegród, wymiany stolarki na nowoczesną oraz wdrożenia inteligentnych systemów osłon z automatyką. Dopiero takie kompleksowe podejście pozwala znacząco zwiększyć efektywność energetyczną budynków i zapewnia najwyższą skuteczność realizowanych inwestycji termomodernizacyjnych.
Przyszłość: inwestycje, edukacja, współpraca
Najnowszy raport ASM przygotowany na zlecenie Somfy pokazuje, że użytkownicy w pierwszej kolejności dostrzegają korzyści, które można odczuć natychmiast. Aż 49,8% respondentów jako główny powód zakupu rolet zewnętrznych wskazuje bezpieczeństwo, 48,5% – komfort latem i ochronę przed przegrzewaniem, a dopiero 37% zwraca uwagę na ograniczenie strat ciepła zimą.
To wyraźny sygnał, że przed branżą i państwem stoi ogromne zadanie: edukacja, systemowe wsparcie oraz promocja rozwiązań, które są dostępne tu i teraz, a które przez lata były traktowane marginalnie. Największy potencjał polskiej termomodernizacji wciąż czeka na pełne wykorzystanie.
Dysponujemy nowoczesnymi technologiami, wiedzą i coraz bardziej wymagającymi regulacjami. Teraz czas je połączyć – nie po to, aby doganiać Europę, lecz by Polacy mogli realnie odczuwać efekty nowoczesnych inwestycji. Bo najtańsza kilowatogodzina to ta, której nie zużyjemy – a inteligentna automatyka w oknach i osłonach jest kluczem do osiągnięcia tego celu.
źródło i zdjęcia: Somfy