Europalety - wymiary, waga i cena. Jak rozpoznać oryginalną paletę EPAL?

Czym są europalety?

Europalety to drewniane platformy służące do transportowania i magazynowania towarów. Ich rozmiar jest ujednolicony w całej Europie, dzięki czemu ta sama paleta pasuje do regału, wózka widłowego i przestrzeni ładunkowej niezależnie od kraju, a operator może z góry policzyć, ile ładunku zmieści się w naczepie.

Za system odpowiada organizacja EPAL, która licencjonuje producentów i zakłady naprawcze oraz kontroluje jakość. Starsze palety noszą oznaczenie EUR, wprowadzone jeszcze przez europejskie koleje, nowsze EPAL. Oba typy są równoważne i funkcjonują w tym samym obiegu wymiany.

Do produkcji używa się drewna iglastego, najczęściej świerku i sosny, oraz liściastego: brzozy, osiki i olszy. Drewno musi być suszone do wilgotności nieprzekraczającej 22%, bo tylko wtedy paleta nie odkształca się w trakcie składowania i nie pleśnieje.

Jakie wymiary ma europaleta?

Wymiary europalety to 1200x800 mm, przy wysokości 144 mm. Parametry określa norma PN-EN 13698-1, opisująca wymagania konstrukcyjne dla palet płaskich drewnianych 800 mm x 1200 mm. Wymiary dobrano tak, aby paleta odpowiadała standardowym pojemnikom skrzyniowym i jednocześnie dzieliła bez strat powierzchnię ładunkową środków transportu.

Masa jednej sztuki wynosi od 20 do 25 kg i zależy przede wszystkim od gatunku drewna oraz jego wilgotności w chwili ważenia. Paleta przechowywana na wolnym powietrzu potrafi być o kilka kilogramów cięższa od tej samej sztuki po sezonie w suchej hali.

Europalety mają jednakowe wymiary. (fot. alexlmx / pl.depositphotos.com)

Jaką nośność ma europaleta?

Producenci podają trzy różne wartości i mylenie ich bywa kosztowne. Ładowność robocza wynosi 1500 kg i dotyczy ładunku przewożonego wózkiem widłowym. Nośność statyczna sięga 4000 kg, ale wyłącznie przy równomiernie rozłożonym ciężarze i na twardym, płaskim podłożu. Przy składowaniu w regale, gdzie paleta opiera się jedynie na belkach, dopuszczalne obciążenie spada do 1000 kg.

W naczepie samochodu ciężarowego o długości 13,6 m mieszczą się 33 europalety ustawione w jednej warstwie. W kontenerze 20-stopowym zmieści się ich 11, a w 40-stopowym 23 lub 24, zależnie od sposobu układania.

Z czego zbudowana jest europaleta?

Każda europaleta składa się z 11 desek, 9 klocków i 78 gwoździ o specjalnym, karbowanym profilu, które po wbiciu nie wysuwają się z drewna. Krawędzie trzech desek górnych są fazowane, co ułatwia wprowadzenie wideł wózka paletowego. Ta sama liczba elementów w każdej sztuce jest pierwszym sygnałem, że paleta powstała zgodnie z normą, a nie w przypadkowej stolarni.

Jak rozpoznać oryginalną europaletę?

Oznaczenia wypalane są na klockach narożnych i to od nich należy zacząć oględziny przy zakupie. Na lewym i prawym klocku znajduje się owalny znak EUR lub EPAL, a pod nim numer licencji producenta oraz rok wytworzenia. Na środkowym klocku umieszczony jest znak IPPC: symbol kłosa, kod kraju, numer zakładu i skrót metody obróbki.

Znaki muszą być wypalone, a nie namalowane czy naklejone, i czytelne na wszystkich trzech klockach jednocześnie. Paleta bez pełnego kompletu oznaczeń nie jest europaletą, nawet jeśli ma prawidłowe wymiary. Takiej sztuki nie przyjmie żaden skup ani kontrahent rozliczający się w systemie wymiany, więc jej realna wartość jest zbliżona do wartości opału.

Co oznacza skrót HT?

Skrót HT przy znaku IPPC oznacza obróbkę termiczną: drewno wygrzewano w temperaturze co najmniej 56°C przez 30 minut, aby zniszczyć larwy szkodników. Jest to warunek dopuszczenia opakowania drewnianego do eksportu poza Unię Europejską, zgodnie ze standardem ISPM 15.

Alternatywnym oznaczeniem jest MB, czyli fumigacja bromkiem metylu. Ta metoda została w Unii Europejskiej zakazana, ale palety z takim znakiem wciąż trafiają na rynek wtórny wraz z importowanymi ładunkami. Nie należy ich wnosić do wnętrz ani przerabiać na meble.

Jakie są klasy jakości europalet?

Rynek wtórny posługuje się trzystopniowym podziałem, który przekłada się wprost na cenę i przydatność palety.

Klasa 1, nazywana białą, obejmuje palety nowe lub po kilku obiegach, jasne, bez naprawianych elementów i bez zabrudzeń. To jedyna klasa, którą warto kupować z myślą o meblach do wnętrz.

Klasa 2 to palety wyraźnie używane, przyciemnione, z dopuszczalną wymianą pojedynczych desek wykonaną przez licencjonowany zakład. Nadają się do magazynowania, transportu i konstrukcji ogrodowych.

Klasa 3 obejmuje sztuki ciemne, mocno przebarwione i wielokrotnie naprawiane. Zachowują sprawność mechaniczną, ale ich wygląd wyklucza zastosowania dekoracyjne, a część kontrahentów nie przyjmuje ich w rozliczeniu.

Przy oględzinach warto sprawdzić, czy klocki nie są pęknięte przy gwoździach i czy paleta nie jest przesiąknięta wilgocią lub substancjami chemicznymi. Zapach oleju czy rozpuszczalnika dyskwalifikuje sztukę do dalszej obróbki.

Gdzie można kupić europalety?

Nowe europalety sprzedają licencjonowani producenci oraz składy budowlane i składy drewna. Te same składy prowadzą zwykle skup i sprzedaż sztuk używanych, co dla większości zastosowań domowych jest wystarczające i wyraźnie tańsze.

Drugim źródłem są firmy kończące lub ograniczające działalność oraz zakłady produkcyjne, do których palety przyjeżdżają z surowcem i zalegają na placu. Ogłoszenia lokalne bywają w tym przypadku korzystniejsze cenowo niż skup, choć wymagają samodzielnego transportu, a jedna europaleta zajmuje w samochodzie osobowym miejsce, którego zwykle nie ma.

Firmy transportowe i handlowe korzystają natomiast z systemu wymiany: odbiorca zwraca dostawcy tyle samo palet w porównywalnym stanie, zamiast rozliczać je gotówką. Utrzymanie palet w klasie nadającej się do wymiany jest wtedy elementem rachunku ekonomicznego.

Jaka jest cena europalety?

O cenie decyduje przede wszystkim skala zamówienia. Przy zakupie hurtowym nowa paleta EPAL kosztuje 58-68 zł netto, używana w klasie 1 25-36 zł netto, a w klasie 2 11-24 zł netto.

Kupując pojedyncze sztuki w sklepie internetowym, za nową paletę zapłacisz 70-84 zł brutto, za używaną w klasie 1 45-60 zł brutto, a w klasie 2 40-50 zł brutto. Detal potrafi więc kosztować dwukrotnie więcej niż ta sama paleta kupiona bezpośrednio w składzie lub skupie, dlatego przy kilku sztukach do ogrodu opłaca się objechać okoliczne punkty.

Skupy stosują oznaczenia literowe odpowiadające klasom jakości. Za paletę jasną w klasie A płacą 20-25 zł, za ciemną w klasie B 10-15 zł, a za uszkodzoną w klasie C, przeznaczoną do naprawy lub rozbiórki, 2-4 zł. Stali dostawcy mogą liczyć na dopłatę rzędu 4-6 zł do sztuki.

Wiosną i latem stawki skupu rosną o 5-10% wraz z popytem ze strony branży budowlanej i ogrodowej. Sprzedaż nadwyżek wypada wtedy korzystniej, a zakup na własne potrzeby taniej wychodzi w miesiącach zimowych.

Jakie są inne formaty palet?

Europaleta 1200x800 mm bywa oznaczana jako EUR1 i jest najpopularniejszym, ale nie jedynym formatem w obiegu.

EUR2 mierzy 1200x1000 mm i jest przystosowana do transportu morskiego oraz ładunków o większej powierzchni podstawy. EUR3 ma te same wymiary co EUR2, ale wzmocnioną konstrukcję i większą trwałość, przez co przeznaczona jest do wielokrotnych obiegów zamkniętych. EUR6, czyli półpaleta o wymiarach 800x600 mm, sprawdza się w handlu detalicznym i przy ekspozycji towaru w sklepach.

Osobną kategorią są palety jednorazowe, produkowane z cieńszego drewna, bez oznaczeń EPAL i bez określonej nośności. Kosztują kilkanaście złotych, ale nie nadają się ani do składowania regałowego, ani do przerobienia na mebel, który ma utrzymać ciężar człowieka.

Jakie jest inne zastosowanie europalet?

Wytrzymałość i powtarzalny wymiar sprawiają, że europalety stały się popularnym materiałem meblarskim. Gotowy moduł o powierzchni niespełna jednego metra kwadratowego można łączyć z kolejnymi bez specjalistycznych narzędzi, a jego wysokość odpowiada mniej więcej połowie wysokości siedziska.

Europalety sprawdzą się w domu, na tarasie i w ogrodzie jako:

• meble ogrodowe (stolik, kanapa, siedzisko),
• huśtawka ogrodowa,
• kwietnik,
• ławka,
• stelaż łóżka w sypialni (sprawdź nasz poradnik łóżka z palet),
• stolik,
• półka na kwiaty,
• szafka nocna.

Jak przygotować paletę pod meble?

Zacznij od umycia szczotką z wodą i szarym mydłem, a następnie odstaw paletę na kilka dni w przewiewne, zadaszone miejsce. Malowanie wilgotnego drewna kończy się odpryskami powłoki po pierwszym sezonie.

Suchą powierzchnię przeszlifuj najpierw gruboziarnistym papierem ściernym o gradacji 60-80, potem drobniejszym, około 120, aż znikną drzazgi. Szczególnej uwagi wymagają krawędzie desek i wnętrza między klockami, gdzie łatwo o zadrapanie.

Przygotowane drewno pokryj preparatem do drewna, farbą lub lakierem. Meble stojące na zewnątrz wymagają impregnatu odpornego na promieniowanie UV i powtórzenia zabiegu co dwa lub trzy sezony. Do palety można też przymocować kółka, dzięki czemu przesunięcie mebla przestaje być problemem.

Jak przechowywać europalety?

Palety układa się w stosy na płaskim podłożu, najlepiej pod zadaszeniem i na podkładzie odsuwającym najniższą sztukę od gruntu. Stały kontakt z wilgotną ziemią prowadzi do rozwoju pleśni i rozluźnienia połączeń gwoździowych, a paleta z poluzowanymi klockami traci deklarowaną nośność. Stos nie powinien przekraczać kilkunastu warstw, bo dolne sztuki zaczynają się odkształcać pod własnym ciężarem.