Jedną z najczęstszych sytuacji jest chęć zaprojektowania schodów o bardzo stromym biegu, aby zaoszczędzić przestrzeń. Niestety zbyt duże nachylenie schodów powoduje, że ich użytkowanie staje się niebezpieczne, szczególnie dla dzieci i osób starszych. Polskie przepisy jasno określają dopuszczalne proporcje wysokości i szerokości stopni. Próba ich zmniejszenia często prowadzi do dyskomfortu podczas chodzenia, a w skrajnych przypadkach zwiększa ryzyko upadku.
Współczynnik komfortu 2h+s, gdzie h, to wysokość stopnia, a s, to głębokość użytkowa stopnia, powinien zawierać się między 60-65. Dodatkowo w mieszkaniach i domkach jednorodzinnych maksymalna wysokość stopnia powinna wynosić 19 cm, a w obiektach użyteczności publicznej - 17,5 cm.
Innym częstym problemem są balustrady. Inwestorzy coraz częściej chcą rezygnować z poręczy lub stosować bardzo szerokie odstępy między elementami wypełnienia, aby uzyskać nowoczesny efekt wizualny. Tymczasem normy określają maksymalną wielkość prześwitów tak, aby uniemożliwić dziecku przełożenie głowy lub całego ciała między elementami balustrady i wartość ta powinna wynosić maks. 12 cm. Równie istotna jest wysokość balustrady, która nie może być dowolnie obniżana wyłącznie z powodów estetycznych. W obiektach użyteczności publicznej wysokość balustrad powinna wynosić 110 cm. W mieszkaniach wielopoziomowych i domkach minimalna dopuszczalna wysokość balustrady musi wynosić 90 cm, jednakże zaleca się rozpatrzenie wykonania wyższej balustrady.
W praktyce projektowej często pojawia się także konflikt pomiędzy wizją "lewitujących" stopni a wymaganiami konstrukcyjnymi. Stopnie wspornikowe muszą spełniać rygorystyczne normy dotyczące nośności oraz ugięcia. Oznacza to, że ściana, w której są kotwione, musi mieć odpowiednią wytrzymałość, a sam stopień odpowiednią grubość. Bardzo cienkie stopnie widoczne na wizualizacjach często są niemożliwe do wykonania w rzeczywistych warunkach lub wymagają kosztownych rozwiązań konstrukcyjnych.
Jak pogodzić wizję z bezpieczeństwem? Kluczowa jest rozmowa z projektantem już na wczesnym etapie koncepcji domu. Warto pokazać inspiracje, ale jednocześnie zaufać doświadczeniu zespołu projektowego, który potrafi wskazać realne możliwości techniczne. Często wystarczy niewielka korekta geometrii schodów, zmiana technologii wykonania lub zastosowanie innych materiałów, aby uzyskać bardzo podobny efekt wizualny bez naruszania przepisów.
W pracowni projektowej ATRIUM przywiązujemy ogromną wagę do zgodności projektów z aktualnymi normami budowlanymi oraz zasadami bezpieczeństwa użytkowników. Każde rozwiązanie analizujemy nie tylko pod kątem estetyki, ale przede wszystkim ergonomii, trwałości i komfortu codziennego użytkowania. Naszym zadaniem jest takie poprowadzenie procesu projektowego, aby inwestor otrzymał schody efektowne, ale przede wszystkim bezpieczne, ponieważ dobre projektowanie to sztuka kompromisu, która w perspektywie lat zawsze się opłaca.
Grzegorz Magner
Architekt i Kierownik Działu Przygotowania Produkcji w ATRIUM
atriumsystem.eu