17-22 minuty 
Elementy ceramiczne 
85 685 60 13, 85 685 60 18, 508 338 636 
Lewkowo Stare 64 17-220 Narewka 
Dlaczego 18 cm ocieplenia nie oznacza automatycznie takiego samego współczynnika U?
Przy porównywaniu ścian zewnętrznych łatwo skupić się na jednej liczbie: grubości ocieplenia. 15, 18 czy 20 cm styropianu albo wełny brzmi jak wygodny sposób na szybkie zestawienie różnych rozwiązań. Dokumentacja Ceramiki Budowlanej Lewkowo pokazuje jednak bardzo jasno, że warstwa termoizolacyjna jest tylko jednym z elementów całej przegrody.
Producent przygotował przykłady ścian wykorzystujących między innymi pustaki LPW-25, LPW-18,8, MAX-220 i U-220, a przy każdym rozwiązaniu podaje jego warstwy, całkowity układ oraz obliczony współczynnik przenikania ciepła U.
Co szczególnie ciekawe, w wielu wariantach izolacja ma dokładnie 18 cm, a przyjęta wartość λ materiału termoizolacyjnego wynosi 0,032 W/(m·K). Zmienia się natomiast ceramiczna warstwa konstrukcyjna, a w części przykładów pojawia się także dodatkowa warstwa zewnętrzna wykonana z Dz-220 lub LPW-11,5. I właśnie wtedy zaczyna być dobrze widać, dlaczego pytanie „ile centymetrów ocieplenia?” nie wystarcza do oceny całej ściany.
Ta sama izolacja 18 cm, a U od 0,1388 do 0,1565 W/(m²·K)
Najbardziej czytelne porównanie otrzymujemy, gdy zestawimy podstawowe układy bez dodatkowej ceramicznej warstwy osłonowej. Lewkowo pokazuje ścianę z pustaka MAX-220 o grubości 28,8 cm, 18 cm styropianu oraz warstwami wykończeniowymi.
Dla takiej konstrukcji producent podaje U = 0,1388 W/(m²·K). Identyczną wartość uzyskuje wariant z 18 cm wełny mineralnej.
W przypadku U-220 o grubości 25 cm, również z 18-centymetrową warstwą izolacji, współczynnik wynosi 0,1425 W/(m²·K) – zarówno dla pokazanego wariantu ze styropianem, jak i z wełną mineralną. LPW-25 z 18 cm izolacji osiąga 0,1516 W/(m²·K). Z kolei LPW-18,8 ze styropianem ma U na poziomie 0,1564 W/(m²·K), a w układzie z wełną mineralną producent podaje 0,1565 W/(m²·K).
Mamy więc 18 cm izolacji o tej samej deklarowanej lambdzie, ale różnica pomiędzy wartościami 0,1388 i 0,1565 wynosi 0,0177 W/(m²·K). W przeliczeniu oznacza to, że najniższy wynik U w tym porównaniu jest o około 11% niższy od najwyższego. Nie zmieniła się sama grubość ocieplenia. Zmieniła się konstrukcja całej ściany.
LPW-25 z 18 cm styropianu: U może spaść z 0,1516 do 0,1449
Jeszcze ciekawiej wygląda porównanie kilku wariantów wykonanych z tego samego pustaka. W pierwszym przykładzie Lewkowo zestawia tynk cementowo-wapienny o grubości 1,2 cm, LPW-25 o grubości 25 cm, minimum 1 cm kleju, 18 cm styropianu oraz zewnętrzną warstwę zaprawy. Cała przegroda pokazana na schemacie ma 46,4 cm, a producent podaje U = 0,1516 W/(m²·K).
Następny układ zachowuje 25-centymetrowy LPW-25 i 18 cm styropianu, ale dochodzi do niego Dz-220 o grubości 8 cm. Współczynnik U spada wtedy do 0,1474 W/(m²·K). W trzecim wariancie zamiast Dz-220 zastosowano LPW-11,5 o grubości 11,5 cm. Przy tej samej 18-centymetrowej warstwie styropianu producent wylicza już U = 0,1449 W/(m²·K).
To szczególnie dobry przykład dla inwestora, który porównuje oferty wyłącznie według grubości termoizolacji. We wszystkich trzech rozwiązaniach styropian ma 18 cm. U nie jest jednak takie samo: wynosi kolejno 0,1516, 0,1474 i 0,1449 W/(m²·K). Sama informacja „ściana z 18 cm styropianu” nie opisuje więc rzeczywistych parametrów całej przegrody.
LPW-25 i wełna mineralna: najniżej 0,1412 W/(m²·K)
Lewkowo pokazuje dla LPW-25 również analogiczne rozwiązania wykorzystujące 18 cm wełny mineralnej. Najprostsza przegroda z tynkiem, pustakiem LPW-25, klejem, wełną i zewnętrzną warstwą zaprawy osiąga – podobnie jak wariant ze styropianem – U = 0,1516 W/(m²·K).
Po dodaniu zewnętrznej warstwy Dz-220 o grubości 8 cm wartość U spada do 0,1436 W/(m²·K). Jeszcze niższy wynik uzyskuje pokazana przez producenta konstrukcja z LPW-25, 18 cm wełny mineralnej i zewnętrzną warstwą z LPW-11,5. W tym przypadku współczynnik wynosi 0,1412 W/(m²·K). Schemat pokazuje przegrodę o całkowitej grubości 59,4 cm.
W obrębie jednej rodziny pustaka otrzymujemy zatem bardzo czytelną zależność. Nie zmienia się grubość wełny – cały czas wynosi 18 cm – ale zmienia się budowa pozostałej części przegrody i razem z nią wynik U: od 0,1516 poprzez 0,1436 do 0,1412 W/(m²·K).
A co się dzieje przy cieńszym pustaku LPW-18,8?
Analogiczne zestawienie producent przygotował dla LPW-18,8 o grubości 18,8 cm. Podstawowy układ z 18 cm styropianu osiąga U = 0,1564 W/(m²·K). Jego całkowita grubość pokazana na schemacie wynosi 40,2 cm. Po dodaniu Dz-220 wartość U zmniejsza się do 0,1520 W/(m²·K), a przy zastosowaniu LPW-11,5 jako dodatkowej warstwy producent podaje 0,1493 W/(m²·K).
Poradnik
Warianty z wełną mineralną pokazują podobny mechanizm. Sam LPW-18,8 z 18 cm wełny ma U = 0,1565 W/(m²·K). Z dodatkowym Dz-220 wartość wynosi 0,1480 W/(m²·K), natomiast rozwiązanie z LPW-11,5 osiąga 0,1454 W/(m²·K).
Ponownie widać więc, że 18 cm izolacji nie jest informacją wystarczającą do przewidzenia końcowego U. W sześciu pokazanych przez Lewkowo wariantach LPW-18,8 ta sama grubość termoizolacji współtworzy przegrody o U od 0,1454 do 0,1565 W/(m²·K). Różnica bierze się z całego układu ściany, a nie z samej liczby centymetrów styropianu czy wełny.
MAX-220 i U-220 pokazują jeszcze wyraźniej, jak ważna jest warstwa konstrukcyjna
Bardzo interesujące porównanie można przeprowadzić bez dokładania kolejnej warstwy ceramicznej. Lewkowo pokazuje MAX-220 o grubości 28,8 cm z 18 cm styropianu oraz U-220 o grubości 25 cm z identyczną warstwą styropianu. Pierwszy układ ma U = 0,1388 W/(m²·K), drugi 0,1425 W/(m²·K).
Co ważne, w wersjach z 18 cm wełny mineralnej producent podaje dokładnie te same wartości: 0,1388 W/(m²·K) dla MAX-220 oraz 0,1425 W/(m²·K) dla U-220.
To chyba najlepszy dowód na to, że nie warto oceniać ściany na podstawie jednego składnika. MAX-220, U-220, LPW-25 i LPW-18,8 mogą otrzymać tę samą 18-centymetrową warstwę izolacyjną o λ = 0,032 W/(m·K), a mimo to gotowe przegrody nie mają identycznego U. Materiał i grubość części murowanej również uczestniczą w tworzeniu końcowego parametru całej ściany.
Styropian czy wełna? Przy tej samej lambdzie różnica może być minimalna
Zestawienia Lewkowa pozwalają też uniknąć innego uproszczenia: przekonania, że sama nazwa materiału termoizolacyjnego automatycznie przesądza o wyniku U. W analizowanych przykładach producent przyjął dla styropianu i wełny mineralnej λ = 0,032 W/(m·K). Dlatego w podstawowych konstrukcjach różnice są zerowe lub praktycznie pomijalne. (Lewkowo)
LPW-25 z 18 cm styropianu ma U = 0,1516 i dokładnie taką samą wartość ma wariant z 18 cm wełny. MAX-220 osiąga 0,1388 zarówno ze styropianem, jak i z wełną, a U-220 – 0,1425 w obu wariantach. Przy LPW-18,8 różnica pomiędzy 0,1564 dla styropianu a 0,1565 dla wełny wynosi zaledwie 0,0001 W/(m²·K).
Nie należy więc patrzeć wyłącznie na napis „styropian” albo „wełna”. Znaczenie ma konkretna wartość λ przyjęta dla materiału oraz cała konstrukcja przegrody. Właśnie dlatego dwa rozwiązania o takiej samej grubości termoizolacji mogą ostatecznie wypadać podobnie, a dwa inne – mimo tych samych 18 cm – wyraźnie się różnić.
Czy grubsza ściana zawsze oznacza niższe U?
Gotowe przykłady pokazują, że sama całkowita grubość przegrody również nie powinna być jedynym kryterium porównania. Przykładowa ściana LPW-25 z 18 cm styropianu ma według schematu 46,4 cm i osiąga U = 0,1516. Po zastosowaniu LPW-11,5 jako dodatkowej warstwy całkowita grubość rośnie do 56,9 cm, a U spada do 0,1449. W wersji z wełną i LPW-11,5 schemat wskazuje 59,4 cm oraz U = 0,1412 W/(m²·K).
Z kolei prostszy układ MAX-220 z 18 cm izolacji ma według schematów około 50 cm całkowitej grubości, a mimo to osiąga U = 0,1388 W/(m²·K).
Wniosek? Nie ma sensu porównywać ścian wyłącznie według ich całkowitej grubości. Trzeba patrzeć na konkretne materiały tworzące każdą warstwę i na wynik obliczony dla całej przegrody.
Który z pokazanych układów z 18 cm izolacji ma najniższy współczynnik U?
Spośród jednoznacznie opisanych w dokumencie wariantów z 18-centymetrową warstwą termoizolacji najniższą wartość U ma podstawowa ściana z MAX-220 o grubości 28,8 cm. Zarówno ze styropianem, jak i z wełną mineralną producent podaje 0,1388 W/(m²·K).
Bardzo niski wynik ma również bardziej rozbudowany wariant z LPW-25, 18 cm wełny mineralnej i LPW-11,5 – 0,1412 W/(m²·K). U-220 z 18 cm izolacji osiąga 0,1425, a LPW-25 w podstawowym układzie 0,1516. Najwyższa wartość w omawianej grupie pojawia się przy podstawowym układzie LPW-18,8 z wełną mineralną – 0,1565 W/(m²·K).
Nie oznacza to oczywiście, że należy stworzyć prosty ranking pustaków wyłącznie według tych liczb. Każdy wynik dotyczy konkretnej konstrukcji ściany, z określonym układem i grubością warstw. W projekcie liczą się parametry całej przegrody, a nie wartość wyrwana z innego rozwiązania materiałowego.
Zamiast pytać „ile ocieplenia?”, sprawdź cały układ ściany
18 cm ocieplenia brzmi konkretnie, ale zestawienia Lewkowa pokazują, że w rzeczywistości to dopiero początek informacji. Przy tej samej grubości termoizolacji oraz przyjętej lambdzie 0,032 W/(m·K) producent otrzymuje różne wyniki w zależności od zastosowanej ceramiki i konstrukcji całej przegrody. (Lewkowo)
Dlatego podczas porównywania rozwiązań warto patrzeć na gotowy układ warstw i obliczone dla niego U, a nie wyłącznie na liczbę centymetrów styropianu czy wełny. LPW-25, LPW-18,8, U-220 i MAX-220 pokazują to wyjątkowo dobrze: ocieplenie może mieć za każdym razem 18 cm, ale wynik dla całej ściany pozostaje inny.
Najważniejszy wniosek jest prosty: dwie ściany z „18 cm ocieplenia” nie muszą być pod względem cieplnym takimi samymi ścianami. Jeśli chcemy porównywać rozwiązania uczciwie, trzeba zestawiać kompletne przegrody – warstwa po warstwie – oraz ich końcowy współczynnik U.
źródło: Ceramika Budowlana Lewkowo
grafika: ChatGPT na podtsawie materiałów producenta
