Rygorystyczne wymagania konserwatorskie i techniczne
Specyfika prac na obiektach zabytkowych wyklucza stosowanie rozwiązań przypadkowych. Zabezpieczenie historycznej substancji wymusza dobór materiałów, które zagwarantują wieloletnią trwałość bez konieczności ciągłych ingerencji w strukturę obiektu.
– Renowacja dachów na obiektach zabytkowych to nieustanna walka z czasem i warunkami pogodowymi, w której nie ma miejsca na błędy. Stosowane materiały muszą odznaczać się bezkompromisową trwałością, wysoką odpornością mechaniczną oraz parametrami, które zabezpieczą cenne konstrukcyjnie i historycznie wnętrza na kolejne lata – mówi Piotr Pytel, doradca techniczny Dörken Delta.
Kluczowym celem prowadzonych prac staje się stworzenie skutecznej bariery chroniącej cenne konstrukcje przed działaniem czynników atmosferycznych, z jednoczesnym zachowaniem pełnego bezpieczeństwa zabytkowej więźby.
Klasycystyczny dworek w Wałczu: renowacja po czterdziestu latach
Siedziba Muzeum Ziemi Wałeckiej mieści się w klasycystycznym dworku z przełomu XVIII i XIX wieku. W zabytkowym budynku przechowywane są bezcenne zbiory dokumentujące historię regionu.
Postępujące pogorszenie stanu technicznego obiektu przy ulicy Pocztowej doprowadziło między innymi do wyłączenia z użytkowania piwnicy na kilka lat. Gruntowny remont stał się koniecznością, a rozpoczęta w 2024 roku inwestycja stanowiła pierwszą tak dużą modernizację od 40 lat.
Najistotniejszym zadaniem w ramach całego przedsięwzięcia była przebudowa dachu, ukierunkowana na usunięcie bezpośrednich zagrożeń oraz zapewnienie pełnego bezpieczeństwa zgromadzonym eksponatom, pracownikom i odwiedzającym.
Kompleksowa wymiana poszycia dachowego objęła demontaż dotychczasowego pokrycia, naprawę oraz wzmocnienie konstrukcji więźby, a także precyzyjne układanie nowych warstw izolacyjnych i wierzchniej warstwy dachowej.
Głównym elementem systemu ochrony dachu stała się membrana marki Dörken DELTA®-MAXX PLUS. Materiał ten łączy wytrzymałą włókninę poliestrową ze specjalną, wodoodporną i otwartą dyfuzyjnie powłoką poliuretanową.
Taki układ warstw ogranicza wnikanie wody z zewnątrz, zapewniając najwyższą klasę wodoszczelności W1, a jednocześnie umożliwia swobodne odprowadzanie pary wodnej przez membranę. Produkt odznacza się dużą elastycznością i wysoką wytrzymałością mechaniczną.
Dzięki tym właściwościom drewniane elementy zabytkowej więźby zyskały trwałą ochronę przed zawilgoceniem oraz barierę zabezpieczającą konstrukcję przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi na długie lata.
Pensjonat Fregata w Zagórzu Śląskim: ochrona przed górskim mikroklimatem
Zupełnie inny charakter miały wyzwania techniczne przy renowacji Pensjonatu Fregata w Zagórzu Śląskim. Obiekt wzniesiono w latach 20. XX wieku. Budynek charakteryzuje się unikalnym położeniem – jest usytuowany bezpośrednio nad Jeziorem Bystrzyckim w paśmie Gór Sowich.
Lokalizacja tuż przy linii brzegowej akwenu oznacza nieustanną ekspozycję całej bryły na specyficzny, surowy mikroklimat. Konstrukcja zmuszona jest do stałego zmagania się ze znaczną wilgotnością powietrza, porywistymi wiatrami oraz gwałtownymi skokami temperatury.
– Specyfika obiektów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie akwenów wodnych i w terenach górskich wymaga rozwiązań o bezkompromisowej odporności. W przypadku Pensjonatu Fregata w Zagórzu Śląskim kluczowe było zastosowanie materiałów, które z jednej strony stworzą bezwzględną barierę dla wilgoci i porywistego wiatru, a z drugiej wytrzymają obciążenia mechaniczne i promieniowanie UV, nie tracąc swoich właściwości przez dekady. Dzięki temu ten unikalny obiekt turystyczno-gastronomiczny zyskał niezawodną ochronę, zachowując swój niepowtarzalny, historyczny charakter – podkreśla Piotr Pytel.
Ochrona dziedzictwa architektonicznego w wieloletniej perspektywie
Przykłady modernizacji w Wałczu oraz Zagórzu Śląskim pokazują wyraźną zmianę widoczną w branży renowacji zabytków, w której priorytetem staje się żywotność oraz odporność stosowanych materiałów.
W przypadku obiektów o wartości historycznej podstawowym dążeniem inwestorów i konserwatorów jest maksymalne wydłużenie cyklu życia dachu bez konieczności częstych napraw.
Zastosowane membrany dachowe, dzięki wysokiej wytrzymałości mechanicznej oraz paroprzepuszczalności, skutecznie zabezpieczają drewnianą więźbę przed wilgocią i trudnymi warunkami pogodowymi.
Obie realizacje potwierdzają, że współczesne technologie dachowe pozwalają dziś realnie wspierać ochronę dziedzictwa architektonicznego w perspektywie wielu dekad.
źródło i zdjęcia: Dörken Delta