20.01.2026 
9-16 minut 
Okna dachowe 
Ponad 6 mln euro na edukację i kompetencje przyszłości
Przyznane środki pochodzą z programu Enabling Capable Citizens (Wspierania Rozwoju Świadomych Obywateli) Fundacji Villum. Jego założenie jest proste: motywować dzieci i młodzież do nauki oraz wzmacniać umiejętności, które pomagają odnaleźć się w świecie dynamicznych zmian społecznych, technologicznych i środowiskowych.
Granty mają wesprzeć m.in. opracowanie innowacyjnych, proekologicznych programów nauczania, zaawansowane szkolenia rozwijające kompetencje cyfrowe nauczycieli oraz tworzenie lokalnych centrów edukacyjnych przy bibliotekach i szkołach.
„Tym programem chcemy wspierać projekty, które pomagają budować kompetencje potrzebne młodym ludziom do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. Obejmuje to współpracę, krytyczne myślenie, kreatywność, przedsiębiorczość i umiejętność rozwiązywania problemów. Programy te także zwracają uwagę na podnoszenie kompetencji związanych z zachodzącą na naszych oczach zieloną i cyfrową transformacją” – mówi Nicolas Schunck, dyrektor obszaru grantowego w Fundacji Villum.
Zielona i cyfrowa transformacja: co to oznacza w praktyce
W komunikacie Fundacji mocno wybrzmiewają dwa kierunki, które coraz częściej decydują o tym, jak wygląda nowoczesna edukacja. Transformacja zielona oznacza przygotowanie młodzieży do funkcjonowania i pracy w branżach opartych na zasadach zrównoważonego rozwoju, ograniczających wpływ na środowisko i promujących ekologiczne rozwiązania.
Transformacja cyfrowa to z kolei rozwijanie kompetencji cyfrowych oraz umiejętności rozwiązywania problemów, które stają się fundamentem w nowoczesnej gospodarce.
To właśnie na styku tych obszarów mają powstawać programy, które nie kończą się na jednorazowych działaniach, ale zostają w szkołach i lokalnych instytucjach na dłużej.
Trzy polskie organizacje z grantami przekraczającymi 12 mln zł
W kilku krajach regionu, m.in. w Polsce, Czechach, na Słowacji i Węgrzech, ruszą inicjatywy edukacyjne możliwe dzięki darowiźnie Fundacji Villum w wysokości 6,3 mln euro.
W Polsce wsparcie otrzymały trzy projekty, które łączą innowacyjne podejście do edukacji z wyrównywaniem szans oraz przygotowaniem młodych ludzi do wyzwań przyszłości. Łączna kwota finansowania dla polskich inicjatyw przekracza 12 mln zł.
W praktyce oznacza to rozwój programów, które odpowiadają na aktualne potrzeby uczniów i nauczycieli, a jednocześnie budują fundament pod przyszłą karierę młodzieży oraz jej aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.
„Zielony Obywatel” FRSI: centra edukacyjne w całej Polsce
Jedną z inicjatyw objętych wsparciem jest projekt realizowany przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego (FRSI). Jego celem jest przygotowanie uczniów szkół podstawowych i młodzieży do aktywnego obywatelstwa poprzez wzmacnianie świadomości ekologicznej, umiejętności korzystania z informacji oraz pracy zespołowej.
W partnerstwie ze szkołami i bibliotekami ma powstać 18 lokalnych centrów edukacyjnych w różnych częściach kraju. Działania obejmą m.in. warsztaty, szkolenia dla popularyzatorów edukacji ekologicznej, konkursy organizowane przez uczniów oraz wprowadzenie tzw. Zielonego Paszportu dla instytucji dbających o środowisko.
Założeniem jest trwały wpływ, czyli włączenie tych aktywności do codziennej praktyki szkół i bibliotek.
„Wierzymy, że świadomość ekologiczna i umiejętność korzystania z informacji są kluczowe dla młodego pokolenia. Dzięki inicjatywie „Zielony Obywatel” dajemy młodym ludziom narzędzia, aby zrozumieli jaki mają wpływ na otaczający ich świat i umożliwiamy im aktywne uczestnictwo w życiu społecznym” – wyjaśnia Magdalena Krasowska-Igras, kierowniczka projektu z FRSI.
Wysokość przyznanego grantu wynosi ponad 4 mln zł (1 mln euro).
Fundacja Uniwersytet Dzieci: edukacja środowiskowa w codziennej pracy szkoły
Wsparcie otrzymała również Fundacja Uniwersytet Dzieci, która rozwija interdyscyplinarny program edukacyjny łączący tematykę środowiskową z metodą nauczania wykorzystywaną w szkołach podstawowych w całej Polsce.
Poradnik
Projekt zakłada rozwijanie kompetencji przyszłości, takich jak krytyczne myślenie, kreatywność i współpraca, przy jednoczesnym promowaniu zrównoważonego rozwoju.
Ważnym elementem mają być szkolenia dla nauczycieli i dyrektorów szkół, ukierunkowane na lokalne wyzwania środowiskowe. Uczniowie będą wykorzystywać zdobytą wiedzę, tworząc i realizując projekty środowiskowe skupione na potrzebach społeczności lokalnej.
„Inwestycja w edukację to inwestycja w naszą przyszłość. Dlatego rozwijamy potencjał dzieci, aby rozumiały one otaczający je świat i potrafiły w nim działać” – mówi Bogusława Łuka, Prezes Fundacji Uniwersytet Dzieci.
Wysokość udzielonego grantu wynosi ponad 3 mln zł (0.8 milliona euro).
Teach for Poland: wsparcie szkół we wschodniej Polsce i rozwój nauczycieli
Trzeci grant trafił do Fundacji Teach for Poland, która zgłosiła projekt przeciwdziałania nierównościom edukacyjnym we wschodniej Polsce. Założenie opiera się na wzmacnianiu roli nauczycieli i nauczycielek poprzez warsztaty, mentoring oraz wsparcie w rozwoju kompetencji liderskich. Umiejętności te mają pomóc tworzyć bardziej inkluzyjne, skoncentrowane na uczniu środowiska edukacyjne.
Inicjatywa wspiera szkoły w mierzeniu się z wyzwaniami, takimi jak wykluczenie cyfrowe czy ograniczony dostęp do nauczycieli, a także koncentruje się na integracji dzieci z doświadczeniem migracji bądź uchodźctwa. W projekcie ważna jest też współpraca nauczycieli i uczniów przy działaniach opartych na realnych potrzebach lokalnych społeczności. Teach for Poland jest częścią międzynarodowej sieci Teach For All, działającej w 61 krajach na świecie.
„Polska zmaga się z poważnym niedoborem nauczycieli – tylko 4% z nich ma mniej niż 30 lat, a wypalenie zawodowe staje się coraz większym zagrożeniem. Aby zapewnić przyszłość edukacji, musimy przyciągać nowe talenty oraz wzmacniać kompetencje obecnych nauczycieli. Naszym celem jest tworzenie inkluzywnych, skoncentrowanych na uczniu praktyk edukacyjnych oraz przeciwdziałanie nierównościom edukacyjnym w klasie” – mówi Katarzyna Nabrdalik, Prezeska Fundacji Teach for Eastern Poland.
Fundacja uzyskała wsparcie na kwotę prawie 5 mln zł (1.2 milliona euro).
