08.01.2026 
9-16 minut 
Pompy ciepła 
22 609 20 30 
Działkowa 2 02-234 Warszawa 
Pompy ciepła efektywne także w modernizowanych budynkach
Pompy ciepła mogą pracować wydajnie i przyjaźnie dla klimatu również w starszych budynkach – to główny wniosek z realizowanego w latach 2019–2024 projektu badawczego Fraunhofer Institute for Solar Energy Systems ISE. W ramach programu „Quality Assurance of HeatPumps in ExistingBuildings” zespół naukowców monitorował 77 systemów grzewczych w rzeczywistych warunkach, czyli sprawdzał, jak pracują one w domach jedno- i trzyrodzinnych.
W ciągu czterech lat badań odnotowano sezonowe współczynniki efektywności (SCOP) od 2,6 do 5,4. W praktyce oznacza to, że z 1 kWh energii elektrycznej urządzenia wytwarzały od 2,6 do 5,4 jednostki ciepła.
Średnia dla pomp powietrze/woda wyniosła 3,4, a dla gruntowych 4,3 – wartości wyższe niż w poprzedniej edycji projektu z 2019 roku. Co szczególnie ważne dla właścicieli starszych domów, badacze nie stwierdzili zależności między efektywnością pomp a rokiem budowy budynków.
To potwierdza, że także starsze obiekty mogą osiągać dobre wyniki bez konieczności kosztownej, pełnej renowacji energetycznej.
– Wyniki badań klarownie potwierdzają, że nowoczesne pompy ciepła mogą być realną alternatywą dla gazu i innych rodzajów ogrzewania, nawet bez pełnej modernizacji energetycznej budynku. Co ważne, projekt obejmował urządzenia działające na starszych typach czynników chłodniczych, a wkrótce w pompach ciepła jeszcze powszechniej wykorzystywany będzie propan R290. Jego właściwości powodują,że wykorzystujące go urządzenia mogą zapewniać temperatury zasilania nawet do 75’C, czyli łatwiejszą współpracę z tradycyjnymi grzejnikami. Dzięki temu w starszych budynkach pompy ciepła będą jeszcze bardziej efektywne, zapewniając też szybsze nagrzanie obiektu, jeśli będzie ku temu zapotrzebowanie – mówi Adam Korpalski ze StiebelEltron. – Jednak również wykorzystanie w modernizowanych budynkach pomp ciepła z innymi czynnikami chłodniczymi, bo te były przecież przedmiotem badania, daje doskonałe efekty – dodaje.
Spółdzielnie planują termomodernizacje, ale wentylacja wciąż przegrywa z ociepleniem
W blokach z wielkiej płyty mieszka jedna czwarta Polaków. Aż 70 proc. spółdzielni mieszkaniowych w Polsce planuje dalsze prace termomodernizacyjne budynków znajdujących się w ich zasobach.
Jednocześnie jedynie 1 proc. uwzględnia w tych planach modernizację wentylacji – tak wynika z danych z raportu PIB. W opracowaniu zebrano opinie 130 spółdzielni zarządzających łącznie 470 tys. budynków.
Dlaczego to problem? Bo przy coraz szczelniejszych przegrodach i wymianie stolarki wentylacja grawitacyjna często przestaje działać tak, jak powinna. Straty ciepła związane z wentylacją mogą stanowić znaczącą część bilansu, a jednocześnie wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła potrafi je mocno ograniczyć.
Warto podkreślić, że wymiana powietrza z odzyskiem ciepła umożliwia obniżenie strat energii grzewczej poprzez wentylacje nawet o 92 proc., co przekłada się nie tylko na rachunki, ale i na stabilniejszy komfort.
– Połączenie docieplenia ścian z montażem rekuperacji decentralnej, najprostszym rozwiązaniem, które technicznie nie wymaga dużych ingerencji w budynku, pozwala istotnie wzmocnić efekt termomodernizacji. Mowa przy tym o korzyściach finansowych, tj. związanych z mniejszym zapotrzebowanie na ciepło, a z drugiej strony zdrowotnych– wskazuje Jarosław Popadyk, menadżer ds. wentylacji w StiebelEltron. – Nowoczesne materiały wykorzystywane podczas ociepleń czynią poddawany mu budynek niezwykle szczelnym. Brak prawidłowej wentylacji niestety sprzyja powstawaniu warunków mającychniekorzystny wpływ na zdrowie i wiąże się z koniecznością częstszego wietrzenia pomieszczeń, a to oznacza straty ciepła – dodaje ekspert.
Warto dodać jeszcze jeden wątek, który w praktyce coraz częściej pojawia się w mieszkaniach po modernizacji: chłodzenie. Latem rośnie popularność klimatyzatorów, ale one zwykle pracują w obiegu zamkniętym. To oznacza, że dla utrzymania odpowiedniego poziomu CO₂ i wilgoci i tak trzeba wietrzyć. Rekuperacja może tę potrzebę ograniczyć, bo zapewnia kontrolowaną wymianę powietrza bez otwierania okien.
– Posiadając rekuperację nie musimy otwierać okien by uzyskać efekt jaki daje wietrzenie, które latem powoduje przecież napływ cieplejszego powietrza a w konsekwencji konieczność ponownego użycia klimatyzatora – wyjaśnia Jarosław Popadyk.
80% zadowolonych: pompy ciepła najwyżej oceniane przez użytkowników
Trzecie źródło danych dotyczy już nie parametrów technicznych, a realnych odczuć użytkowników. Badanie Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła z sierpnia 2025 roku pokazuje, że poziom zadowolenia jest najwyższy wśród osób korzystających z pomp ciepła i wynosi 80 proc. wskazań.
Dla porównania 70 proc. użytkowników kotłów na pellet wskazało je jako najlepsze rozwiązanie, a wśród użytkowników kotłów gazowych było to 61 proc. W tekście przywołano też trend europejski: według ElectrifyResearch (HETS) w latach 2024 i 2025 poziom satysfakcji użytkowników pomp ciepła w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech przekroczył 90 proc.
– Polacy doceniają przede wszystkim wygodę obsługi, bezawaryjność i niskie koszty eksploatacji. Trudno się temu dziwić. Technologia pomp ciepła jest niezwykle przyjazna tak użytkownikom, jak i środowisku naturalnemu – podsumowuje Adam Korpalski.
Poradnik
![]()
Poradnik
Co wynika z tych badań dla inwestorów i zarządców budynków
Zestawiając wnioski z trzech źródeł, widać dwie mocne tezy. Po pierwsze, pompa ciepła nie jest rozwiązaniem tylko do nowego domu – potrafi działać dobrze również w budynkach modernizowanych, a efektywność nie musi być uzależniona od rocznika obiektu.
Po drugie, termomodernizacja bez uporządkowanej wentylacji bywa połowiczna: budynek staje się szczelniejszy, ale to właśnie wtedy rośnie znaczenie kontroli wymiany powietrza i odzysku ciepła.
Jeśli planujesz modernizację domu lub zarządzasz budynkiem wielorodzinnym, najwięcej sensu ma myślenie „systemowe”: ograniczenie strat (ocieplenie), kontrola wymiany powietrza (wentylacja z odzyskiem), a dopiero potem dobór źródła ciepła i – coraz częściej – chłodzenia. Wtedy łatwiej o niższe rachunki, stabilny komfort i przewidywalne działanie instalacji.
Źródła badań
BadanieInstytutuFraunhofera: HP-QA in Existing Buildings (WP-QS imBestand) – Development of optimized supply concepts and sustainable quality assurance measures for heat pumps in existing single-family homes - Fraunhofer ISE
10 milionów szans, czyli jak termomodernizować budynki z wielkiej płyty w Polsce – raport PIB
Badania w Polsce i Europie: pompy ciepła to najbardziej doceniane źródło ogrzewania - Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła
źródło i zdjęcia: Stiebel Eltron
