17-22 minuty 
Pompy ciepła 
22 609 20 30 
Działkowa 2 02-234 Warszawa 
Nowe limity GWP od 2027 roku
Efektywność energetyczna A+++, SCOP na poziomie nawet powyżej 5 i niski wpływ na środowisko to najważniejsze argumenty przemawiające za propanowymi pompami ciepła. Ich rosnąca dostępność nie jest przypadkowa. Rynek przygotowuje się do nowych zasad dotyczących czynników chłodniczych, które zaczną obowiązywać od 2027 roku i znacząco zwiększą znaczenie czynnika R290.
Od 1 stycznia 2027 roku zaczną obowiązywać nowe ograniczenia dotyczące współczynnika GWP, czyli Global Warming Potential. W praktyce oznacza to, że w przypadku wielu nowych pomp ciepła o mocy do 12 kW nie będzie można wprowadzać do obrotu urządzeń opartych na fluorowanych gazach cieplarnianych o GWP na poziomie 150 lub wyższym.
To ważna zmiana, ponieważ popularne dziś czynniki chłodnicze mają znacznie wyższy wskaźnik wpływu na klimat. Dla R32 wynosi on 675, a dla R410A aż 2090. Właśnie dlatego branża coraz wyraźniej zwraca się w stronę R290, czyli propanu. To czynnik chłodniczy o bardzo niskim GWP, w materiałach branżowych podawanym jako 3.
Propan nie jest dla użytkowników domowych gazem nieznanym. Jego mieszaniny od lat są wykorzystywane w polskich domach do gotowania lub dogrzewania pomieszczeń za pomocą butli. Teraz ten sam kierunek technologiczny zyskuje kolejne zastosowanie: jako czynnik chłodniczy w pompach ciepła.
– Oczywiście zasada działania pompy ciepła w żaden sposób się nie zmienia. Wciąż fundamentem technologii jest efektywne wykorzystanie dostępnej energii odnawialnej z powietrza lub gruntu, która zostaje wykorzystana do ogrzewania domu czy podgrzewania wody użytkowej. Wprowadzenie propanu jako czynnika chłodniczego oznacza, że cały proces ogrzewania pompami ciepła będzie miał jeszcze mniejszy wpływ na środowisko naturalne – wyjaśnia Tomasz Tchórzewski, dyrektor ds. inwestycji w Stiebel Eltron. – Potwierdzeniem, że zmiana nie jest obojętna pozostaje rosnące zainteresowanie klientów końcowych, którzy coraz częściej dopytują o propanowe pompy ciepła. Decydujące są korzyści, jakie można dzięki nim osiągnąć, bo użytkownik dzięki tej zmianie zyska – dodaje.
Dlaczego R290 zyskuje znaczenie na rynku pomp ciepła?
R290 ma znaczenie nie tylko ze względu na przepisy. Producenci wskazują, że jego właściwości dobrze odpowiadają potrzebom nowoczesnych i modernizowanych budynków. Propan pozwala uzyskać temperaturę zasilania nawet do 75°C, co ma duże znaczenie w domach z tradycyjnymi grzejnikami.
Dzięki temu inwestorzy modernizujący starsze budynki mogą uniknąć kosztownej wymiany całej instalacji grzewczej. To szczególnie istotne tam, gdzie pompa ciepła ma zastąpić starsze źródło ciepła, ale istniejąca instalacja centralnego ogrzewania nadal opiera się na grzejnikach.
Wysoka temperatura zasilania idzie w parze z efektywnością. SCOP propanowych pomp ciepła może przekraczać 5, co oznacza bardzo korzystny stosunek energii oddanej do budynku do energii elektrycznej pobranej przez urządzenie.
Propan i inwerter jako sposób na niższe rachunki
Zdaniem producentów najlepsze efekty daje połączenie właściwości propanu z technologią inwerterową. Inwerter umożliwia modulację pracy pompy ciepła, dzięki czemu urządzenie reaguje na rzeczywiste zapotrzebowanie budynku, zamiast działać wyłącznie w trybie włącz/wyłącz.
Pompa ciepła z inwerterem uruchamia się wtedy, gdy wykryje spadek temperatury w instalacji centralnego ogrzewania. Dostarcza dokładnie tyle energii, ile potrzeba do pokrycia bieżących strat ciepła.
Początkowo są one niewielkie, więc urządzenie nie musi pracować z pełną mocą. Taki sposób działania sprzyja stabilnej temperaturze w domu, poprawia komfort cieplny i pomaga ograniczyć zużycie prądu.
W przypadku urządzeń typu ON/OFF trzeba liczyć się z większymi wahaniami temperatury w instalacji. Gdy temperatura spadnie, pompa musi wykonać większą pracę, aby ponownie dogrzać budynek.
– Różnice w sposobie pracy przekładają się na ilość pobieranego prądu niezbędnego do obsługi pracy podzespołów pompy ciepłą, a tym samym na koszty jej użytkowania. Oczywiście, również pompy ciepła ze standardową modulacją pracy, on/off, są niezwykle efektywne, w porównaniu do innych rodzajów ogrzewania. Nie mniej, zastosowanie inwertera efektywność dodatkowo wzmacnia – wyjaśnia Rafał Rechnio, Doradca Techniczny Techniki Systemowej Stiebel Eltron, producenta technologii grzewczych i wentylacyjnych.
Bezpieczeństwo propanowych pomp ciepła w praktyce
Każda zmiana technologiczna rodzi pytania, a w przypadku propanu najczęściej dotyczą one bezpieczeństwa. Propan jest gazem palnym, dlatego urządzenia wykorzystujące R290 muszą być odpowiednio zabezpieczone. Podobnie jak przy domowym użytkowaniu butli gazowej, kluczowe znaczenie ma poprawne wykonanie instalacji i przestrzeganie zasad montażu.
Poradnik
– Zdecydowaliśmy by montaż wszystkich niezbędnych elementów zabezpieczających układ odbywał się w warunkach fabrycznych, już na etapie produkcji. To, co pozostaje po stronie instalatora to kanał powietrzny umożliwiający awaryjny wyrzut propanu poza budynek na wypadek ewentualnego wycieku, którego nie sposób wykonać w fabryce. W przypadku urządzeń innych producentów instalator musi kompleksowo zadbać o ten aspekt, a przygotowanie kanałów wentylacyjnych utrzymujących stężenie propanu na odpowiednim poziomie i zapobiegających mieszaniu go, wymaga uwagi i czasu – mówi Tomasz Tchórzewski.
Stiebel Eltron wymaga również zachowania określonej strefy bezpieczeństwa wokół powietrznych pomp ciepła. W tej strefie nie mogą znajdować się elementy potencjalnie iskrzące, takie jak włączniki światła, źródła światła czy kontakty elektryczne.
W przypadku gruntowych pomp ciepła trzeba uwzględnić przepisy pożarowe. Zgodnie z nimi niedozwolony jest montaż tego typu urządzeń poniżej poziomu gruntu, na przykład w piwnicy. Producent nie zaleca także stosowania odpowietrzników automatycznych. Jeżeli nie da się ich uniknąć, po odpowietrzeniu instalacji powinny zostać zamknięte i zabezpieczone przed otwarciem.
– Bierzemy odpowiedzialność za poprawność działania naszych urządzeń, które są odpowiednio testowane. Oceniamy, że model dbałości o bezpieczeństwo, zgodnie z którym zdejmujemy część obowiązków z instalatorów, niesie korzyści dla użytkownika. Dzięki temu nie musi martwić się czy instalatorzy, których przecież często „czas goni”, zamontowali wszystko zgodnie ze sztuką. Bezpieczeństwo ma fundamentalne znaczenie i tej kwestii nie można przemilczać – dodaje ekspert.
Czy ceny urządzeń zmienią się po wejściu nowych zasad?
Zmiana czynnika chłodniczego nie musi oznaczać znaczącego wzrostu kosztów zakupu urządzenia. Według Stiebel Eltron obecne realia rynkowe pokazują, że ceny gruntowych pomp ciepła nieznacznie wzrosły, natomiast w przypadku pomp powietrznych pozostały na podobnym poziomie lub, zależnie od typoszeregu, nawet nieco spadły względem obecnych modeli.
– Niezmiennie klient ma do wyboru produkty o niezwykle korzystnym stosunku ceny do jakości, a inwestycja w system grzewczy oparty o pompy ciepła pozostaje zasadna – mówi Tomasz Tchórzewski.
Czy montaż pomp ciepła na propan będzie droższy?
Koszt montażu zależy przede wszystkim od konstrukcji urządzenia i zakresu prac po stronie instalatora. W przypadku pomp ciepła Stiebel Eltron wszystkie komponenty odpowiedzialne za bezpieczeństwo są montowane fabrycznie. To ogranicza liczbę dodatkowych działań wykonywanych na miejscu inwestycji.
– Instalator zatem nie musi dokładać żadnych specjalnych elementów do instalacji, co jednocześnie oznacza, że cena montażu naszych propanowych pomp ciepła pozostaje niska. Jedyną rzeczą, o której musi pamiętać to spełnienie wymogów bezpieczeństwa opisanych w instrukcji. Ten aspekt nie wpływa jednak na kosztochłonność instalacji – wyjaśnia Tomasz Tchórzewski.
Co dalej z pompami na R32 i R410A?
Urządzenia starszej generacji, które zostaną zainstalowane przed wejściem nowych zasad, będzie można użytkować przez cały okres ich żywotności. Czynniki takie jak R32 czy R410A będą stopniowo wypierane przez R290, a ich ceny mogą rosnąć, jednak na potrzeby serwisowania działających już urządzeń mają być dostępne jeszcze przez pewien czas.
– Oferta propanowych pomp ciepła jest aktualnie coraz szersza. Urządzenia są również wpisane na Listę ZUM, a tym samym dostępne dla beneficjentów programu Czyste Powietrze. Wybór pompy ciepłą tej kategorii nie powinien nastręczać trudności, a wobec korzyści jakie daje użytkowanie go, będzie to rozsądne posunięcie. Warto podkreślić, że na etapie planowania inwestycji zawsze powinniśmy skorzystać z fachowej pomocy, doradztwa specjalistów technicznych i rekomendowanych przez producentów instalatorów – mówi Tomasz Tchórzewski.
hpnext Stiebel Eltron: wydajność dla klienta i spokój dla instalatora
Dla instalatorów propanowe pompy ciepła oznaczają konieczność uważnego przestrzegania zasad montażu. Trzeba pamiętać o strefie bezpieczeństwa wokół powietrznych pomp ciepła oraz o tym, że w jej obrębie nie powinny znajdować się elementy mogące powodować iskrzenie. Producenci wskazują również obowiązek montażu urządzenia w odległości co najmniej 1 metra od okien i drzwi.
– Jednak zachowanie tej odległości sprawia, że montaż pompy ciepła z R290 może odbywać „po staremu”. Jednocześnie w Stiebel Eltron uprościliśmy i ustandaryzowaliśmy proces montażu wszystkich urządzeń z serii hpnext. Ich portfolio obejmuje propanowe pompy ciepła, powietrzne w wersjach Trend i Plus, gruntowe oraz kompaktową jednostkę LWZ, łączącą 5 funkcji tj. grzania, chłodzenia, osuszania, rekuperacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej – mówi Tomasz Tchórzewski.
Standaryzacja montażu ma być uzupełniona obsługą posprzedażową prowadzoną przez producenta. To rozwiązanie ma odciążyć instalatorów i zwiększyć poczucie bezpieczeństwa użytkowników.
– Od lat działamy w modelu, że to nasz serwis reaguje, gdy użytkownik wskaże taką potrzebę. Instalator nie musi się tym przejmować. Efektywność i wydajność propanowych pomp ciepła to jedne z najważniejszych atutów propanowych pomp ciepła. Klienci już o nie dopytują, dlatego będąc instalatorem warto skorzystać z możliwości szkoleń przybliżających specyfikę tej kategorii pomp ciepła, które wkrótce staną się na rynku normą – podsumowuje przedstawiciel producenta technologii grzewczych i wentylacyjnych.
źródło i zdjęcia: Stiebel Eltron
