Sprzedaż nieruchomości, do których art. 38 ust. 1 ustawy o lasach zalicza lasy, grunty i inne nieruchomości znajdujące się w zarządzie Lasów Państwowych, może mieć miejsce wyłącznie w następujących sytuacjach:
-
zbywania udziałów lasów stanowiących własność Skarbu Państwa we współwłasnościach;
-
regulacji granicy polno-leśnej;
-
stwierdzenia przez nadleśniczego nieprzydatności gruntów, budynków i budowli na potrzeby gospodarki leśnej;
-
zmiany przeznaczenia na cele nieleśne i nierolnicze;
-
gdy przemawiają za tym ważne względy gospodarcze lub społeczne, o ile nie narusza to interesu Skarbu Państwa.
Trzeba jednak podkreślić, że sama kwalifikacja nieruchomości do jednej z powyższych kategorii nie oznacza jeszcze możliwości jej sprzedaży. W pierwszych czterech przypadkach konieczne jest uzyskanie zgody Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Z kolei sprzedaż podyktowana ważnymi względami gospodarczymi lub społecznymi wymaga zgody ministra właściwego do spraw środowiska, wydawanej na wniosek Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. To właśnie ten etap stanowi w praktyce zasadniczą przeszkodę przy próbie nabycia lasu z myślą o budowie domu prywatnego.
Istnieje także wyjątek dotyczący niewielkich nieruchomości. Nadleśniczy może samodzielnie podjąć decyzję o sprzedaży gruntów leśnych i nieleśnych, ale tylko wtedy, gdy ich powierzchnia wynosi do 1 ha i stanowią one tzw. enklawę, czyli są otoczone gruntami o innej formie własności.
Sprzedaż lasów, gruntów i innych nieruchomości znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych następuje w drodze przetargu publicznego. Jeżeli sprzedaż w drodze dwukrotnie przeprowadzonego przetargu zakończy się wynikiem negatywnym, nieruchomość można sprzedać w drodze negocjacji cenowej. W przypadku sprzedaży lasów, gruntów i innych nieruchomości położonych w granicach administracyjnych miasta, gminie przysługuje prawo pierwokupu.
Szczegółowe zasady przeprowadzania przetargów zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przetargu publicznego oraz sposobu i warunków przeprowadzania negocjacji cenowej w przypadku sprzedaży lasów, gruntów i innych nieruchomości znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych.
Rozporządzenie to najpierw określa zasady ogólne przeprowadzania przetargów, a następnie szczegółowo reguluje przetargi w przewidzianych formach, tj. przetarg ustny nieograniczony oraz przetarg pisemny nieograniczony.
Zasady ogólne wspólne dla wszystkich form przetargu są następujące. Przetarg przeprowadza komisja przetargowaskładająca się z 3 do 7 członków. Przewodniczącego komisji wyznacza kierownik sprzedającego, tj. nadleśniczy lub dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych.
Uczestnikami przetargu mogą być osoby fizyczne i prawne, po wniesieniu wadium w określonej wysokości i terminie. Wadium nie może być niższe niż 5% ceny wywoławczej nieruchomości i wyższe niż 20% tej ceny. Może być ono wnoszone w pieniądzu lub w formie gwarancji bankowej.
Komisja przetargowa podejmuje rozstrzygnięcia w drodze głosowania, z wyjątkiem licytacji w przetargu ustnym nieograniczonym, którą prowadzi przewodniczący komisji przetargowej.
Wybór formy przetargu należy do sprzedającego. Przetarg ustny nieograniczony ma na celu uzyskanie najwyższej ceny, natomiast przetarg pisemny nieograniczony służy wyborowi najkorzystniejszej oferty. Rozumie się przez nią ofertę przedstawiającą najkorzystniejszy bilans między ceną, sposobem jej zapłaty, sposobem wykorzystania nieruchomości oraz innymi elementami wskazanymi w ogłoszeniu o przetargu.
Ogłoszenie o przetargu podaje się do publicznej wiadomości w następujących formach:
-
przez wywieszenie w siedzibie jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych, którą kieruje sprzedający;
-
przez zamieszczenie na stronie internetowej tej jednostki;
-
przez publikację w prasie ukazującej się nie rzadziej niż raz w tygodniu, o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na którego terenie położona jest nieruchomość.
Ogłoszenie o przetargu podaje się do publicznej wiadomości co najmniej na miesiąc przed terminem przetargu. Sprzedający może odwołać ogłoszony przetarg jedynie z ważnych powodów. Ma przy tym obowiązek poinformować o odwołaniu przetargu w tych samych formach, jakie zastosowano przy jego ogłoszeniu.
Podsumowując: kupno lasu pod budowę domu jednorodzinnego jest teoretycznie możliwe, ale w praktyce wyjątkowo trudne. O powodzeniu takiego przedsięwzięcia decyduje nie tylko spełnienie jednej z ustawowych przesłanek sprzedaży, lecz przede wszystkim uzyskanie wymaganej zgody Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych albo – w niektórych przypadkach – ministra właściwego do spraw środowiska. To właśnie te obostrzenia sprawiają, że zakup działki leśnej na cele mieszkaniowe należy do wyjątków.
Podstawa prawna:
- Ustawa o lasach ( Dz. U. z 2014 poz. 1153 ze zm.)
- ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przetargu publicznego oraz sposobu i warunków przeprowadzania negocjacji cenowej w przypadku sprzedaży lasów, gruntów i innych nieruchomości znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych ( Dz . U. z 2007 Nr 78 poz. 532 ze zm.)