6-9 minut 
Pompy ciepła 
71 71 27 400, 801 080 881 
Północna 15-19 54-105 Wrocław 
Sezonowa sprawność zamiast laboratoryjnego pomiaru
W materiałach reklamowych producenci najchętniej eksponują wskaźnik COP, czyli chwilowy współczynnik wydajności. Określa on stosunek dostarczonego ciepła do zużytego prądu, ale wyłącznie w ściśle zdefiniowanym punkcie pomiarowym.
Standardowe badanie laboratoryjne odbywa się najczęściej przy temperaturze powietrza zewnętrznego wynoszącej 7 stopni Celsjusza oraz temperaturze zasilania instalacji na poziomie 35 stopni Celsjusza.
W polskich realiach pogodowych takie warunki występują jedynie przez część okresu grzewczego. Odpowiedzią na laboratoryjne uproszczenie jest SCOP, czyli sezonowy współczynnik efektywności energetycznej. Ten parametr uwzględnia zmienność temperatur w trakcie całej jesieni, zimy oraz wiosny.
Pokazuje stosunek ilości dostarczonego ciepła do ilości energii elektrycznej pobranej z sieci w całym sezonie grzewczym, co przekłada się bezpośrednio na rzeczywiste koszty ogrzewania budynku.
Wartość wskaźnika łatwo przełożyć na praktykę. Urządzenie o SCOP równym 4 dostarcza średnio w sezonie 4 kWh energii cieplnej z każdej zużytej 1 kWh prądu. Gdy parametr osiąga wartość 5, instalacja generuje 5 kWh ciepła z 1 kWh energii elektrycznej.
Fizyka zamiast darmowej energii znikąd
Wysokie wartości współczynnika sprawności rodzą niekiedy wątpliwości, czy technologia nie przeczy zasadom zachowania energii. Pompa ciepła nie jest perpetuum mobile i nie wytwarza ciepła z prądu od zera.
Jej rola polega na pobieraniu darmowej energii zgromadzonej w otoczeniu: w powietrzu zewnętrznym lub w gruncie. Energia elektryczna pobierana z sieci służy wyłącznie do zasilania sprężarki oraz elementów układu chłodniczego.
Z tego powodu ilość oddanego do budynku ciepła wielokrotnie przewyższa ilość prądu pobranego z sieci.
Rachunki niższe o 20 procent według danych PORT PC
Wpływ SCOP na domowy budżet weryfikują twarde dane eksploatacyjne. Wyższa wartość tego współczynnika bezpośrednio oznacza mniejszy pobór prądu.
Zgodnie z analizą Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła, przy identycznym zapotrzebowaniu budynku na ciepło wzrost wartości współczynnika SCOP z 4 do 5 przekłada się na spadek zużycia energii elektrycznej i rachunków za ogrzewanie aż o 20 procent.
Różnica staje się jeszcze wyraźniejsza przy zestawieniu pompy z innymi źródłami ogrzewania na prąd. Tradycyjny kocioł elektryczny lub grzałka pracują ze sprawnością bliską 100 procent, co oznacza wskaźnik na poziomie około 1.
Nowoczesna pompa ciepła z wysokim SCOP dostarcza tę samą ilość energii termicznej przy kilkukrotnie mniejszym zapotrzebowaniu na prąd, co decyduje o jej przewadze ekonomicznej.
Co decyduje o rzeczywistym wyniku w budynku?
Katalogowa sprawność nie przekłada się automatycznie na wyniki w każdym obiekcie. Najważniejszym czynnikiem technicznym jest temperatura zasilania instalacji grzewczej.
Im niższa temperatura wody krążącej w układzie, tym wyższa sprawność urządzenia. Z tego względu pompy ciepła osiągają najwyższe parametry w połączeniu z ogrzewaniem płaszczyznowym, zwłaszcza podłogowym, które pracuje przy zasilaniu na poziomie 30–35 stopni Celsjusza.
Poradnik
Tradycyjne grzejniki wymagające 55 stopni Celsjusza lub więcej obniżają sezonową efektywność.
Istotną rolę odgrywają warunki klimatyczne oraz wahania temperatury dolnego źródła. W przypadku urządzeń powietrznych mróz oznacza spadek chwilowej sprawności, co wpływa na wynik całoroczny.
Znaczenie ma również precyzyjny dobór mocy. Przewymiarowanie urządzenia prowadzi do niekorzystnego taktowania sprężarki, czyli jej ciągłego włączania i wyłączania.
Z kolei niedowymiarowanie zmusza układ do częstego uruchamiania szczytowych grzałek elektrycznych, co drastycznie pogarsza bilans sezonowy.
Na ostateczny rezultat wpływa standard izolacji termicznej budynku. Stopień ocieplenia ścian i dachu oraz jakość stolarki okiennej bezpośrednio determinują straty ciepła.
Kluczowa jest także właściwa regulacja: optymalne ustawienie krzywej grzewczej i automatyki pogodowej zapobiega marnotrawstwu energii. Osiągnięcie deklarowanego SCOP wymaga wysokiej jakości montażu hydraulicznego i chłodniczego.
Wsparciem dla domowego budżetu pozostaje również świadome korzystanie z dwustrefowych taryf prądu, na przykład G12w, w połączeniu z odpowiednio zaprogramowanym harmonogramem pracy pompy.
źródło: BDR Therma Poland
grafika: Gemini na podstawie materiałów producenta/marki
