Usprawnienie wentylacji grawitacyjnej i odgrzybianie wnętrz

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
Usprawnienie wentylacji grawitacyjnej i odgrzybianie wnętrz

Kupiłem dość stary dom, w którym poprzedni właściciel, dwa lata temu temu wymienił okna. Zauważyłem, że na suficie w kilku pomieszczeniach (pralni, łazience i w kuchni) pojawiły się ciemne plamy, być może to pleśń. Czy przyczyną tych problemów są szczelne okna? Co zrobić by pozbyć się grzybów i wilgoci w domu?

Odpowiedź eksperta: Naloty pleśni na ścianie czy suficie, podobnie jak zapach stęchlizny, są oznaką długotrwałego zawilgocenie pomieszczeń, najczęściej spowodowanego złą wentylacją.

Zawilgoceniu wnętrza sprzyjają też mostki cieplne (miejsca o słabej izolacyjności cieplnej), w których wykrapla się para wodna zawarta w powietrzu. Warunki takie sprzyjają rozwojowi grzybów pleśniowych, które szkodliwie wpływają na zdrowie mieszkańców i powodują niszczenie samego budynku.

Nalot pleśni najczęściej pojawia się w narożnikach ścian zewnętrznych, pod oknami, a także w miejscach o ograniczonym przepływie powietrza np. za szafami. Gdy wyczuwamy zapach stęchlizny, a nie ma widocznych śladów pleśni, warto sprawdzić czy nie pojawiła się ona w miejscach niewidocznych.

Opisane przez Pana objawy wymagają szybkiej interwencji, mającej na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się grzybów. Jeśli tego nie zrobimy, z czasem znacznie trudniej będzie je usunąć.

Bardzo często warunki sprzyjające rozwojowi grzybów powstają również po remoncie starego domu, w którym wcześniej nie było takich śladów. Wymiana okien na szczelne oraz ocieplenie ścian zewnętrznych zamykają praktycznie drogę odprowadzenia pary wodnej zawartej w powietrzu na zewnątrz, co w konsekwencji prowadzi do utrzymywania się w domu stałej wysokiej wilgotności powietrza sprzyjającej rozwojowi pleśni.

Aby temu zapobiec, przede wszystkim należy zapewnić skuteczną wentylację wszystkich pomieszczeń np. przez wyposażenie okien w nawiewniki i sprawdzenie (udrożnienie) kanałów wentylacyjnych. Dopiero po osiągnięciu dostatecznie niskiej wilgotności można przystąpić do likwidacji zagrzybienia.

Sprawdzenie stopnia zawilgocenia ścian

Przed przystąpieniem do odgrzybiania należy przeprowadzić oględziny miejsc, w których pojawiły się przebarwienia tynku, zmierzyć wilgotność powietrza i temperaturę tej powierzchni. Przyda się do tego wilgotnościomierze i termometr bezdotykowy, którym zmierzymy temperaturę przegrody wykrywając w ten sposób mostki cieplne - miejsca znacznie zimniejsze niż reszta ściany czy stropu.

Korzystając z odpowiednich tabel będzie można stwierdzić czy przy zmierzonych wartościach następuje zjawisko kondensacji pary wodnej i czy trzeba zwiększyć intensywności wentylacji, ograniczyć wytwarzanie pary wodnej (choćby przykrywając garnki podczas gotowania) lub ocieplić chłodne miejsca.

Niekiedy diagnostyka przyczyn zawilgocenia wymaga również sprawdzenia stopnia nawodnienia wnętrza muru. Z dużą dokładnością można to zrobić metodą suszarkową.

Przy użyciu wiertła koronowego (sięgającego na potrzebną głębokość ściany) pobieramy próbkę. Ważymy ją i umieszczamy w piekarniku nastawionym na temperaturę 105°C. Co pewien czas ważymy ją, aż do momentu ustalenia się stałej masy. Różnica pomiędzy wartością przed i po wysuszeniu podzielona przez masę próbki suchej określi procentową zawartość wody. Optymalne jest 5-6%. Uzyskany wynik pozwoli ocenić stan zawilgocenia muru i dobrać właściwą metodę osuszania.

Wilgotność powietrza i skuteczna wentylacja

Jako wskaźnik jakości powietrza przyjmuje się m.in. jego wilgotność. Jej poziom zależy od intensywności wytwarzania pary wodnej w wyniku oddychania mieszkańców, parowania roślin, prania, gotowania czy kąpieli. Szacunkowa ilość powstającej pary wodnej podczas typowego użytkowaniu domu to 2-4 g/m3 h (średnio w ciągu doby).

W budynku o powierzchni 150 m2 oznacza to 20-40 litrów wody do codziennego usuwania. Utrzymanie optymalnej wilgotności względnej pomieszczeń na właściwym poziomie, czyli 45-60%, wymaga wentylacji pomieszczeń ze średnią intensywnością odpowiadającą wskaźnikowi 0,2-0,5 wymiany objętości w ciągu godziny. W takim domu średni strumień powietrza wentylacyjnego wyniesie więc 80-200 m3/h.

Intensywność wentylacji należy również dostosować do warunków atmosferycznych, panujących na zewnątrz. Największe potrzeby wentylacyjne występują w wysokiej temperaturze zewnętrznej.

Instalację projektuje się dostosowując ją do temperatury zewnętrznej +10°C. W niższej, strumień powietrza może być odpowiednio mniejszy. Możliwość zmniejszenia strumienia zimnego powietrza wentylacyjnego wiąże się z małą zawartością pary wodnej w nawiewanym powietrzu zewnętrznym.

Nawiew o temperaturze np. -15°C i wilgotności 70% zwiera ok. 1 gram pary wodnej w m3, ale powietrze podgrzane w pomieszczeniu do 20°C może dodatkowo wchłonąć do 17 g wody. Natomiast doprowadzone do wnętrz powietrza o temperaturze +10°C i wilgotności 70% zawiera już ok. 7 g/m3 wody i po ogrzaniu usunie ją tylko do poziomu ok. 10 g/m3, zmniejszając wilgotność w zależności od intensywności wentylacji.

Utrzymanie właściwego klimatu w domu wymaga więc zapewnienia możliwości regulacji wymiany powietrza, zależnie od warunków zewnętrznych i rodzaju pomieszczenia.

Zbyt intensywna wymiana w niskiej temperaturze zewnętrznej prowadzi bowiem do nadmiernego wysuszenia powietrza we wnętrzach, co nie tylko negatywnie wpływa na samopoczucie mieszkańców, ale może też powodować szkody w wyposażeniu np. rozsychanie się mebli, podłóg, wyładowania elektrostatyczne, jak i niepotrzebne straty energii zużywanej na ogrzewanie.

Wentylacja ze wspomaganiem

Wentylacja grawitacyjna pracuje z bardzo zmienną wydajnością, która zależy od warunków zewnętrznych. W budynkach ze szczelną stolarką okienną i drzwiową nie zawsze jest skuteczna. Niemniej ze względu na niewielkie koszty instalacyjne, prostotę działania i bezawaryjność nadal jest powszechnie stosowana w domach jednorodzinnych. Przy odpowiednim dodatkowym wyposażeniu i przeciętnych warunkach użytkowania może jednak dobrze pełnić swoją funkcję.

Aby tak było niezbędnym elementem takiego systemu są nawiewniki (najczęściej okienne), które zapewniają dopływ powietrza zewnętrznego do wnętrz. Najlepiej jeśli automatycznie będą regulować przepływ zależnie od różnicy ciśnienia lub wilgotności powietrza (modele higrosterowane). Potrzebny będzie również wentylator, zamontowany w kanale wywiewnym. Będzie on zapewniał utrzymanie odpowiedniego ciągu wentylacyjnego.

System z wspomagającym wentylatorem to tzw. wentylacja hybrydowa, obecnie coraz częściej montowana w domach jednorodzinnych. Umożliwia ona utrzymanie optymalnej wymiany powietrza niezależnie od warunków atmosferycznych panujących na zewnątrz. Problemu zbyt dużej wilgotności powietrza oczywiście można uniknąć wyposażając dom w wentylację mechaniczną, najlepiej z odzyskiem ciepła. Niestety, nadal, tylko część inwestorów się na nią decyduje. W remontowanym domu jest dość trudna do wykonania i niestety kosztowna.

Usuwanie pleśni i ochrona przed ponownym zagrzybieniem

Usunięcie pleśni, przy powierzchniowym zagrzybieniu, polega na spryskaniu jej środkiem grzybobójczym (zawierającym chlor), dokładnym zeskrobaniu nalotu i wyszorowaniu powierzchni przy pomocy twardej szczotki. Pleśni nie można usuwać na sucho, gdyż w ten sposób rozsiewa się zarodniki grzyba, który może pojawić się w innym miejscu.

Zagrzybienie w narożniku ścian
Usuwanie pleśni szczotką ze sztywnym włosiem
Po spryskaniu ściany preparatem grzybobójczym wykwity pleśni usuwa się szczotką ze sztywnym włosiem. (fot. Fotolia)

Uzyskanie właściwej wilgotności powietrza to najważniejszy czynnik walki z pleśnią i innymi grzybami. Niezbędne jest również trwałe osuszenie ścian, np. przez intensywne wietrzenie lub za pomocą osuszacza. Dopiero połączenie tych dwóch czynników może zabezpieczyć przed ponownym rozwojem grzybów. Ich zarodniki mogą bowiem przetrwać w ścianie przez dłuższy czas i uaktywnić się przy wzroście wilgotności powietrza.

Niestety żadna metoda nie da 100% gwarancji, że po osuszaniu w narożnikach ścian i w innych zakamarkach uda się obniżyć wilgotność podłoża do właściwego poziomu. Wskazane jest więc przeprowadzenie dodatkowych zabiegów, niszczących zarodniki i grzybnie oraz zastosowanie fungicydów o długim okresie działania.

Środek do usuwania pleśni i grzybów
Powierzchnie zaatakowane grzybnią należy spryskać lub środek nałożyć pędzlem. W miejscach bardzo zainfekowanych proces trzeba powtórzyć. W trakcie prac pomieszczenie należy intensywnie wietrzyć. (fot. Pilmas)

Skuteczną, łatwą i stosunkowo tanią metodą odgrzybiania, a także dezynfekcji i usunięcia zapachu stęchlizny jest ozonowanie. Ozon, który jest odmianą tlenu; ma bardzo silne własności utleniające i bakteriobójcze - znacznie wyższe niż chlor. Wytwarzany jest przez generatory ozonowe, w których przepływające powietrze - podobnie jak podczas burzy - podaje się wyładowaniom elektrycznym o wysokim napięciu.

Ozon ulega samoistnemu rozpadowi do zwykłego tlenu, przy czym okres rozpadu połowicznego w powietrzu wynosi ok. 0,5 h. Proces ten nie wytwarza substancji toksycznych, nie wpływa negatywnie na samopoczucie mieszkańców. Natomiast produkuje czysty tlen. Parametry ozonowania - stężenie oraz czas trwania - dobiera się indywidualnie, zależnie od skażenia i kubatury pomieszczenia.

Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!

Podobną, ale znacznie dłuższą dezynfekcję, można przeprowadzić przy użyciu lamp ultrafioletowych, których działanie również powoduje wytwarzanie ozonu. Jednak mają one krótkotrwałe działanie i jeśli podłoże nie osiągnęło dostatecznie małej wilgotności nie gwarantują pełnego zabezpieczenia przed wtórnym zagrzybieniem.

Długotrwałą ochronę przed ponownym pojawieniem się pleśni zapewni natomiast zastosowanie chemicznych środków grzybobójczych nakładanych na podłoże pędzlem. Ze względu na ich toksyczność, mogą być stosowane w dwóch formach - jako powłoki nakładane na surowy mur i następnie otynkowywane lub aplikowane na tynk, przeznaczony do malowania (jako warstwę podkładową pod farby).

Dobór preparatu zależy od stanu i głębokości zagrzybienia podłoża. Mocno zainfekowane, kruszące się tynki wymagają skucia i po nałożeniu fungicydu ponownego otynkowania. Natomiast na powierzchniowe porażenia pleśnią, po dezynfekcji i mechanicznym usunięciu nalotu, można zastosować preparat przeznaczony pod powłoki malarskie. Dodatkowe profilaktyczne zabezpieczenie zapewniają też dyspersyjne farby ścienne zawierające składniki grzybobójcze nietoksyczne dla ludzi.

Cezary Jankowski

Zdaniem naszych Czytelników

time image

19 Mar 2020, 15:05

6 godzin temu, Gość jerzy napisał: Wymień okna na stare jak były.Ja pozostawiłem stare i nie mam problemów i kosztów. Wiesz po co wymienia się okna? Mam wrażenie że nie masz zielonego pojęcia więc nie mam zamiaru tłumaczyć.

time image

19 Mar 2020, 14:00

Kwestia wentylowania pomieszczeń.  A więc nawietrzaki i wentylacja wywiewna.

time image

Gość jerzy

19 Mar 2020, 08:53

Wymień okna na stare jak były.Ja pozostawiłem stare i nie mam problemów i kosztów.

time image

10 Lut 2015, 11:49

Cytat Raczej wyjdzie, bo to nie likwidacja przyczyny problemu tylko skutków. Niby tak, ale co można zrobić żeby się tego pozbyć na dobre?

time image

09 Lut 2015, 08:37

Cytat W domu moich rodziców, zaznaczam że dom nie jest stary - ma 25 lat. Murowany, elewacja, ocieplony styropianem i po wymianie okien w całym domu też zaczęła wychodzić pleśń. Z tego co się orientowałem to przyczyna tkwi w braku wentylacji. ...

time image

09 Lut 2015, 08:15

W domu moich rodziców, zaznaczam że dom nie jest stary - ma 25 lat. Murowany, elewacja, ocieplony styropianem i po wymianie okien w całym domu też zaczęła wychodzić pleśń. Z tego co się orientowałem to przyczyna tkwi w braku wentylacji. Rodzice mają okna bez mikrowentylacji. Ostatnio ...

time image

23 Paź 2014, 05:52

...

time image

Gość Małgorzata

23 Paź 2014, 05:29

A gdzie kupic takie nawietrzniki i jakie są dobre

Wiecej na Forum BudujemyDom.pl
Pokaż wszystkie komentarze

Dodaj komentarz

time image
time image
Łukasz Piszczek podczas wyboru rolet w salonie KRISHOME
Łukasz Piszczek podczas wyboru rolet w salonie KRISHOME
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze kwiecień 2020

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom marzec 2020

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2020

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny